Mütekellimîn ve Sûfîyyenin Ehl-i Hadîse Yönelttiği Tenkitlerin Değeri Üzerine

Özet

Bazı farklı grup ve topluluklar Hz. Peygamber’in hadislerini toplayan ve onları hadis musannefâtında kaydeden ve kaybolmaktan koruyan râvîleri tenkit etmişlerdir. Çelişkili ve zayıf rivâyetler nakletmek, yeterli dilbilgisine sahip olmamak, ibadetleri ve Kur’ân’ı Kerîm’i ihmal etmek, dedikodu ile meşgul olmak, bilgileri ile övünmek, dünyevî çıkarların peşinde koşmak ve hadisleri anlamamak râvîlere yönelik tenkitler arasındadır. Fakat bu tenkitler bütün râvîler için geçerli değildir. Zira bütün râvîleri itham altında bırakmak doğru bir tutum değildir ve bilimsel tavırla da örtüşmez. Râvîlerin bütün faaliyetleri Müslümanlara, hadislere uyarak daha iyi birer Müslüman olmaları için gerekli bilgileri temin etme amacına matuftur. Tarihin şahitlik ettiği üzere râvîler, İslâm dünyasının muhtelif bölgelerine dağılmış hadisleri tedvîn etmek ve sahîh olanları tespit etmek için rivâyetleri ayıklamak suretiyle görevlerini ifa etmişlerdir. Kimsenin bu çalışmaları görmezden gelmeye hakkı yoktur. Müslümanların, Hz. Peygamber’in hayatının detayları hakkında bilgileri şüphesiz İslâm’ı anlamaya yardımcı olmaktadır ve râvîlerin bu hizmette rolü büyüktür.