KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Doğuş Üniversitesi Dergisi / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 1

TÜRKİYE’DE DİJİTAL BANKACILIK KULLANIMI AÇISINDAN KİŞİSEL VERİLERİN GİZLİLİK VE GÜVENLİĞİNE DAİR TUTUMLARIN ÖNEMİ

THE IMPORTANCE OF ATTITUDES TOWARD PERSONAL DATA PRIVACY AND SECURITY FOR DIGITAL BANKING USAGE IN TÜRKİYE

Gökhan Özbilge(İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ, İDARİ VE SOSYAL BİLİMLER FAKÜLTESİ, ULUSLARARASI TİCARET VE FİNANSMAN BÖLÜMÜ)0000-0002-9060-091X
Sayfa
842–859
Yayın Tarihi
2026-03-23
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İletişim Gizliliği Yönetim Teorisine göre bu faktörler, bireylerin dijital bankacılık kullanımlarının gizlilik sınırları, gizlilik kuralları ve kolektif koordinasyon örüntülerine bağlı olabileceğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, İletişim Gizliliği Yönetimi Teorisi çerçevesinde Türkiye’deki bireylerin kişisel verilerin gizliliği ve güvenliği hakkındaki tutumları ile sosyoekonomik koşullarının dijital bankacılık kullanımlarına olan etkilerini sınıflandırmak ve incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmanın somut çıktıları, 2021 ve 2023 yılları için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından sağlanan Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması Mikro Veri Seti ile C5.0 karar ağacı algoritmasına dayanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:İletişim Gizliliği Yönetim Teorisine göre bu faktörler, bireylerin dijital bankacılık kullanımlarının gizlilik sınırları, gizlilik kuralları ve kolektif koordinasyon örüntülerine bağlı olabileceğini göstermektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2021 Verileri
⚙️Değişkenler:Dijital Bankacılık · Gizlilik ve Güvenlik · İletişim Gizliliği Yönetimi Teorisi

Özet

Bu çalışmanın amacı, İletişim Gizliliği Yönetimi Teorisi çerçevesinde Türkiye’deki bireylerin kişisel verilerin gizliliği ve güvenliği hakkındaki tutumları ile sosyoekonomik koşullarının dijital bankacılık kullanımlarına olan etkilerini sınıflandırmak ve incelemektir. Çalışmanın somut çıktıları, 2021 ve 2023 yılları için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından sağlanan Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması Mikro Veri Seti ile C5.0 karar ağacı algoritmasına dayanmaktadır. Sınıflandırma sonuçları, dijital bankacılık kullanım kararı üzerinde cinsiyet, eğitim ve dijitalleşme baskısı yaratan pandemi koşullarının etkilerine dikkat çekerken kişisel verilerin gizliliği ve güvenliği açısından ise şu üç önemli faktörü işaret etmektedir: Güvenlik kontrolü, gizlilik politikalarının okunması ve erişimin sınırlandırılması. İletişim Gizliliği Yönetim Teorisine göre bu faktörler, bireylerin dijital bankacılık kullanımlarının gizlilik sınırları, gizlilik kuralları ve kolektif koordinasyon örüntülerine bağlı olabileceğini göstermektedir. Bir bütün olarak elde edilen bulgular ışığında, dijital bankacılık kullanım tercihlerine odaklanan politika yapıcılara, dijital finansal okuryazarlık eğitimi gibi hem cinsiyet ile eğitim eşitsizliklerinin giderebilmesine hem de kişisel verilerin gizliliği ve güvenliğine dair prosedürlerin daha şeffaf bir şekilde anlaşılmasına katkı sunabilecek uygulamaların hedef odaklı ve sürdürülebilir bir şekilde hayata geçirilmesi tavsiye edilmektedir.

Abstract

The aim of this study is to classify and examine the effects of individuals’ attitudes toward personal data privacy and security, as well as their socioeconomic conditions, on digital banking usage in Türkiye within the framework of Communication Privacy Management Theory. The empirical findings of the study are based on the Household Information Technology Usage Survey Micro Data Set provided by TurkStat for the years 2021 and 2023 and on analyses conducted using the C5.0 decision tree algorithm. The empirical findings highlight the effects of gender, education, and the pressure to digitalize created by pandemic conditions on the decision to use digital banking. According to the Communication Privacy Management Theory, these factors indicate that individuals' use of digital banking may be dependent on privacy boundaries, privacy rules, and collective coordination patterns. In light of the findings as a whole, policymakers focusing on digital banking usage preferences are advised to implement targeted and sustainable applications that can contribute to both eliminating gender and educational gaps and ensuring a more transparent understanding of procedures related to the privacy and security of personal data, such as digital financial literacy education.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özbilge, G. (2026). TÜRKİYE’DE DİJİTAL BANKACILIK KULLANIMI AÇISINDAN KİŞİSEL VERİLERİN GİZLİLİK VE GÜVENLİĞİNE DAİR TUTUMLARIN ÖNEMİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 1, 842–859. https://doi.org/10.31671/doujournal.1821289

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (51)

  1. Aboobucker, I., ve Bao, Y. (2018). What obstruct customer acceptance of internet banking? Security and privacy, risk, trust and website usability and the role of moderators. The Journal of High Technology Management Research, 29(1), 109-123. https://doi.org/10.1016/j.hitech.2018.04.010
  2. Ahmed, F., Hussain, A., Khan, S. N., Malik, A. H., Asim, M., Ahmad, S.,. El-Affendi, M. (2024). Digital risk and financial inclusion: Balance between auxiliary innovation and protecting digital banking Customers. Risks, 12(8), 133. https://doi.org/10.3390/risks12080133
  3. Ahmetoğulları, K., ve Arabacı, N. (2022). Pandemi sonrası finansal yeteneklerin teknoloji kabul modeli ekseninde irdelenmesi: Katılım finans sektöründe dijital bankacılık üzerine bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(3), 2270-2289. https://doi.org/10.20491/isarder.2022.1501
  4. Ali, J., ve Ghildiyal, A. K. (2023). Socio-economic characteristics, mobile phone ownership and banking behaviour of individuals as determinants of digital financial inclusion in India. International Journal of Social Economics, 50(10), 1375-1392. https://doi.org/10.1108/IJSE-10-2022-0673
  5. Alkhowaiter, W. A. (2020). Digital payment and banking adoption research in Gulf countries: A systematic literature review. International Journal of Information Management, 53, 102102. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2020.102102
  6. Alnemer, H. A. (2022). Determinants of digital banking adoption in the Kingdom of Saudi Arabia: A technology acceptance model approach. Digital Business, 2(2), 100037. https://doi.org/10.1016/j.digbus.2022.100037
  7. Asmar, M. ve Tuqan, A. (2024). Integrating machine learning for sustaining cybersecurity in digital banks. Heliyon, 10(17), e37571. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e37571
  8. Bankuoru Egala, S., Boateng, D. ve Aboagye Mensah, S. (2021). To leave or retain? An interplay between quality digital banking services and customer satisfaction. International Journal of Bank Marketing, 39(7), 1420-1445. https://doi.org/10.1108/IJBM-02-2021-0072
  9. Barber, P., Soubutts, E., Knowles, B. ve Singh, A. (2025, April). Beyond the 'unofficial proxy'-navigating technology support for older adults' banking activities with close others. In Proceedings of the 2025 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 1-16). https://doi.org/10.1145/3706598.3713160
  10. Bharti, S. S., Prasad, K., Sudha, S. ve Kumari, V. (2023). Customer acceptability towards AI-enabled digital banking: a PLS-SEM approach. Journal of Financial Services Marketing, 28(4), 779-793. https://doi.org/10.1057/s41264-023-00241-9
  11. Carè, R., Boitan, I. A., Stoian, A. M. ve Fatima, R. (2025). Exploring the landscape of financial inclusion through the lens of financial technologies: A review. Finance Research Letters, 106500. https://doi.org/10.1016/j.frl.2024.106500
  12. Chang, W. L., Chan, C. L. ve Hsieh, Y. H. (2025). Antecedents of user satisfaction and trust in digital banking: an examination of the ISSM factors. International Journal of Bank Marketing, 43(8), 1756-1778. https://doi.org/10.1108/IJBM-04-2024-0232
  13. Chennamaneni, A. ve Taneja, A. (2015, June). Communication privacy management and self-disclosure on social media-a case of Facebook. Proceedings of the 21st Americas Conference on Information Systems (pp. 1–11). Erişim adresi: https://aisel.aisnet.org/amcis2015/ISSecurity/GeneralPresentations/32
  14. de Ibarreta, C. M., Ruíz-Rúa, A., Gijón, C. ve Fernández-Bonilla, F. (2025). Banking digitalization in Spain: How branch closures and digital barriers reshape financial inclusion. Digital Business, 5(1), 100119. https://doi.org/10.1016/j.digbus.2025.100119
  15. Guerra-Leal, E. M., Arredondo-Trapero, F. G. ve Vázquez-Parra, J. C. (2023). Financial inclusion and digital banking on an emergent economy. Review of Behavioral Finance, 15(2), 257-272. https://doi.org/10.1108/RBF-08-2021-0150 Gui, A., Siagian, F. P., Idres, N. F. B. M. ve Chanda, R. C. (2024, July). Technology security in digital banks and its impact on continuance intention. In 2024 IEEE Symposium on Industrial Electronics & Applications (ISIEA) (pp. 1-6). https://doi.org/10.1109/ISIEA61920.2024.10607216
  16. Hothorn, T., Hornik, K. ve Zeileis, A. (2006) Unbiased recursive partitioning: A conditional inference framework. Journal of Computational and Graphical Statistics, 15(3), 651-674. https://doi.org/10.1198/106186006X133933
  17. Hssina, B., Merbouha, A., Ezzikouri, H. ve Erritali, M. (2014). A comparative study of decision tree ID3 and C4. 5. International Journal of Advanced Computer Science and Applications, 4(2), 13-19. https://doi.org/10.14569/SpecialIssue.2014.040203
  18. Inder, S., Sood, K. ve Grima, S. (2022). Antecedents of behavioural intention to adopt internet banking using structural equation modelling. Journal of Risk and Financial Management, 15(4), 157. https://doi.org/10.3390/jrfm15040157
  19. Jünger, M. ve Mietzner, M. (2020). Banking goes digital: The adoption of FinTech services by German households. Finance Research Letters, 34, 101260. https://doi.org/10.1016/j.frl.2019.08.008
  20. Kaplan, M. ve Korkmaz, C. İ. (2020). Dijital bankacılık kullanım niyetine etki eden faktörler üzerine bir araştırma. Management and Political Sciences Review, 2(2), 69-85. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/mpsr/issue/60022/846368
  21. Kingsford, C. ve Salzberg, S. L. (2008). What are decision trees?. Nature biotechnology, 26(9), 1011-1013. https://doi.org/10.1038/nbt0908-1011
  22. Klapper, L., Singer, D., Starita L. ve Norris, A. (2025). The Global Findex Database 2025: Connectivity and Financial Inclusion in the Digital Economy. Washington, DC: World Bank. Erişim adresi: https://www.worldbank.org/en/publication/globalfindex
  23. Kohli, G. ve Devi, S. (2022). Exploring the moderating role of perceived security between digital banking and online shopping behaviour. Pacific Business Review International, 15(2). Erişim adresi: https://www.pbr.co.in/2022/2022_month/August/1.pdf
  24. Krishna, B., Krishnan, S. ve Sebastian, M. P. (2023). Examining the relationship between national cybersecurity commitment, culture, and digital payment usage: an institutional trust theory perspective. Information Systems Frontiers, 25(5), 1713-1741. https://doi.org/10.1007/s10796-022-10280-7
  25. Lappeman, J., Marlie, S., Johnson, T. ve Poggenpoel, S. (2022). Trust and digital privacy: willingness to disclose personal information to banking chatbot services. Journal of Financial Services Marketing, 28(2), 337. https://doi.org/10.1057/s41264-022-00154-z
  26. Larose, D.T. ve Larose, C.D. (2014) Discovering Knowledge In Data An Introduction To Data Mining, New Jersey: John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9781118874059
  27. Lee, J. N., Morduch, J., Ravindran, S. ve Shonchoy, A. S. (2022). Narrowing the gender gap in mobile banking. Journal of Economic Behavior & Organization, 193, 276-293. https://doi.org/10.1016/j.jebo.2021.10.005
  28. Lee, M. C. (2009). Factors influencing the adoption of internet banking: An integration of TAM and TPB with perceived risk and perceived benefit. Electronic commerce research and applications, 8(3), 130-141. https://doi.org/10.1016/j.elerap.2008.11.006
  29. Ling, G. M., Fern, Y. S., Boon, L. K. ve Huat, T. S. (2016). Understanding customer satisfaction of internet banking: A case study in Malacca. Procedia Economics and Finance, 37, 80-85. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(16)30096-X
  30. Marconi, D., Marinucci, M. ve Paladino, G. (2025). Digital and financial skills in shaping financial decisions: Exploring the gender gap. Italian Economic Journal, 11(2), 571-605. https://doi.org/10.1007/s40797-024-00298-y
  31. Martínez-Navalón, J. G., Fernández-Fernández, M. ve Alberto, F. P. (2023). Does privacy and ease of use influence user trust in digital banking applications in Spain and Portugal?. International Entrepreneurship and Management Journal, 19(2), 781-803. https://doi.org/10.1007/s11365-023-00839-4
  32. Mbama, C. I. ve Ezepue, P. O. (2018). Digital banking, customer experience and bank financial performance: UK customers’ perceptions. International Journal of Bank Marketing, 36(2), 230-255. https://doi.org/10.1108/IJBM-11-2016-0181
  33. Metzger, M. J. (2007). Communication privacy management in electronic commerce. Journal of Computer-Mediated Communication, 12(2), 335-361. https://doi.org/10.1111/j.1083-6101.2007.00328.x
  34. Michelangeli, V. ve Viviano, E. (2024). Can internet banking affect households' participation in financial markets and financial awareness?. Journal of Money, Credit and Banking, 56(4), 705-739. https://doi.org/10.1111/jmcb.13098
  35. Pal, S., Vankila, S. ve Fernandes, M. N. (2025). Interplay of financial inclusion and economic growth in emerging economies. World Development Sustainability, 6, 100201. https://doi.org/10.1016/j.wds.2025.100201
  36. Pandya, R. ve Pandya, J. (2015). C5. 0 algorithm to improved decision tree with feature selection and reduced error pruning. International Journal of Computer Applications, 117(16). https://doi.org/10.5120/20639-3318
  37. Petronio, S. (2002). Boundaries of privacy: Dialectics of disclosure. Albany: State University of New York Press. https://dx.doi.org/10.1353/book4588.
  38. Petronio, S. (2013). Brief status report on communication privacy management theory. Journal of Family Communication, 13(1), 6-14. https://doi.org/10.1080/15267431.2013.743426
  39. Petronio, S. ve Child, J. T. (2020). Conceptualization and operationalization: Utility of communication privacy management theory. Current opinion in psychology, 31, 76-82. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2019.08.009
  40. Rokach, L. ve Maimon, O. Z. (2014). Data mining with decision trees: Theory and applications, (2nd Edition), (Vol:81). World scientific. https://doi.org/10.1142/9789812771728_0001
  41. Sahoo, D. ve S. Pillai, S. (2017). Role of mobile banking servicescape on customer attitude and engagement: An empirical investigation in India. International Journal of Bank Marketing, 35(7), 1115-1132. https://doi.org/10.1108/IJBM-09-2015-0144
  42. Singh, S. ve Gupta, P. (2014). Comparative study ID3, cart and C4. 5 decision tree algorithm: A survey. International Journal of Advanced Information Science and Technology (IJAIST), 27(27), 97-103. https://doi.org/10.15693/ijaist/2014.v3i7.47-52
  43. Sofyani, H. ve Darma, E. S. (2024). Effect of architecture and efficiency of mobile banking application on the intention to continue using Islamic bank: Does data security matter?. Journal of Islamic Marketing, 15(6), 1479-1497. https://doi.org/10.1108/JIMA-07-2023-0220
  44. Tangirala, S. (2020). Evaluating the impact of GINI index and information gain on classification using decision tree classifier algorithm. International Journal of Advanced Computer Science and Applications, 11(2), 612-619. https://doi.org/10.14569/IJACSA.2020.0110277
  45. Türkiye Bankalar Birliği. (2025). Dijital, internet ve mobil bankacılık istatistikleri, Haziran 2025. Rapor kodu: DT22. Erişim adresi: https://www.tbb.org.tr/istatistiki-raporlar/2025-haziran-dijital-internet-ve-mobil-bankacilik-istatistikleri.
  46. Venkatasubramaniam, A., Wolfson, J., Mitchell, N., Barnes, T., JaKa, M. ve French, S. (2017). Decision trees in epidemiological research. Emerging Themes in Epidemiology, 14(1), 11. https://doi.org/10.1186/s12982-017-0064-4
  47. Widyadhana, A. N., Handayani, P. W. ve Larasati, P. D. (2022, August). Influence of Technological, Social, and Individual Factors on Security and Privacy Take-up of Digital Banking. In 2022 International Conference on Information Management and Technology (ICIMTech) (pp. 33-38). https://doi.org/10.1109/ICIMTech55957.2022.9915231
  48. Windasari, N. A., Kusumawati, N., Larasati, N. ve Amelia, R. P. (2022). Digital-only banking experience: Insights from gen Y and gen Z. Journal of Innovation & Knowledge, 7(2), 100170. https://doi.org/10.1016/j.jik.2022.100170
  49. Wodo, W. ve Stygar, D. (2020, February). Security of Digital Banking Systems in Poland: Users Study 2019. In ICISSP (pp. 221-231). https://doi.org/10.5220/0008555202210231
  50. Yousafzai, S., Pallister, J. ve Foxall, G. (2009). Multi-dimensional role of trust in Internet banking adoption. The Service Industries Journal, 29(5), 591-605. https://doi.org/10.1080/02642060902719958
  51. Ahmed, F., Hussain, A., Khan, S. N., Malik, A. H., Asim, M., Ahmad, S.,. El-Affendi, M. (2024). Digital risk and financial inclusion: Balance between auxiliary innovation and protecting digital banking Customers. Risks, 12(8), 133. https://doi.org/10.3390/risks12080133