KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Doğuş Üniversitesi Dergisi / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 1

ENDÜSTRİ 4.0 TEKNOLOJİLERİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLARINA YANSIMASI: BİR İÇERİK ANALİZ ÖRNEĞİ

THE IMPACT OF INDUSTRY 4.0 TECHNOLOGİES ON SUSTAİNABİLİTY: A CONTENT ANALYSİS EXAMPLE

Aylin Yılmaz Gezgin(Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi)0000-0001-5462-8184
Sayfa
39–58
Yayın Tarihi
2026-01-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, çalışmanın mevcut literatürü desteklerken aynı zamanda yenilikçi içgörüler de sunduğunu ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Endüstri 4.0 teknolojileri, sektörler genelinde stratejik kırılmalara ve paradigma değişimlerine yol açıyor.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sürdürülebilirlik uygulamalarının ilerlemesine önemli katkılarda bulunan kurumsal işletmeler, yalnızca kâr için değil, aynı zamanda müşteriler, paydaşlar, toplum ve çevre için de uzun vadeli değer yaratma amacıyla bu teknolojileri entegre etmede kritik bir rol oynamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, çalışmanın mevcut literatürü desteklerken aynı zamanda yenilikçi içgörüler de sunduğunu ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Sürdürülebilirlik · Endüstri 4.0 Teknolojileri · Stratejik Yönetim

Özet

Endüstri 4.0 teknolojileri, sektörler genelinde stratejik kırılmalara ve paradigma değişimlerine yol açıyor. Bu teknolojiler radikal değişimleri başlatmanın ötesinde ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu sürdürülebilir avantajlar sunuyor. Sürdürülebilirlik uygulamalarının ilerlemesine önemli katkılarda bulunan kurumsal işletmeler, yalnızca kâr için değil, aynı zamanda müşteriler, paydaşlar, toplum ve çevre için de uzun vadeli değer yaratma amacıyla bu teknolojileri entegre etmede kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, 2023 yılında Borsa İstanbul'da işlem gören en yüksek hisse değerine sahip 50 şirket (BIST 50) arasında Endüstri 4.0 teknolojilerinin sürdürülebilirlik uygulamaları üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Nitel bir içerik analizi yöntemi kullanılarak, bu şirketler tarafından yayınlanan sürdürülebilirlik raporları Maxqda24 programı aracılığıyla incelenmiştir. Endüstri 4.0 teknolojilerinin etkileri çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik olmak üzere üç boyutta kategorize edilmiştir. Bulgular, çalışmanın mevcut literatürü desteklerken aynı zamanda yenilikçi içgörüler de sunduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle, çocuk haklarının korunması için yapay zekânın kullanılması ve akıllı sağlık sistemlerinin geliştirilmesi yeni tespit edilen katkılar arasındadır. Sonuçlar, çevrenin korunması ve eko-bilinçli uygulamalara güçlü bir vurgu yapıldığını göstermektedir. Ekonomik sürdürülebilirlik açısından, inovasyon odaklı projelerin geliştirilmesi ve bunlara yatırım yapılması öncelik taşımaktadır. Genel olarak bu çalışma, Endüstri 4.0 teknolojilerinin sürdürülebilirliğin her üç ayağını da ilerletmede oynadığı önemli rolün altını çizmekte ve stratejik yönetim alanında gelecekteki araştırmalar ve kurumsal politika geliştirme için stratejik içgörüler sağlamaktadır.

Abstract

Industry 4.0 technologies are driving strategic ruptures and paradigm shifts across industries. Beyond initiating radical changes, these technologies offer sustainable advantages that align with the goals of economic, social, and environmental sustainability. As key contributors to the advancement of sustainability practices, corporate businesses play a critical role in integrating these technologies for long-term value creation—not only for profit, but also for customers, stakeholders, society, and the environment. This study investigates the impact of Industry 4.0 technologies on sustainability practices among the 50 companies with the highest share value listed on Borsa Istanbul (BIST 50) in 2023. Using a qualitative content analysis method, sustainability reports published by these companies were examined through the Maxqda24 program. The impacts of Industry 4.0 technologies were categorized into three dimensions: environmental, economic, and social sustainability. The findings reveal that while the study supports existing literature, it also introduces innovative insights. Notably, the use of artifical intelligence for protecting children’s rights and advanced in smart health systems are among the newly identified contributions. The results indicate a strong emphasis on environmental protection and eco-conscious practices. In terms of economic sustainability, developing and investing in innovation-driven projects takes precedence. Overall, the study underscores the significant role Industry 4.0 technologies play in advancing all three pillars of sustainability and provides strategic insights for future research and corporate policy development in the field of strategic management.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gezgin, A. Y. (2026). ENDÜSTRİ 4.0 TEKNOLOJİLERİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLARINA YANSIMASI: BİR İÇERİK ANALİZ ÖRNEĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 1, 39–58. https://doi.org/10.31671/doujournal.1597723

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (53)

  1. Arnold, C., Kiel, D. ve Voigt, K. I. (2017). The driving role of the industrial internet of things for strategic change: The case of electronic engineering business models. In Proceedings of the 24th Innovation and Product Development Management Conference (IPDMC). Reykjavik, Iceland (pp. 11-13).
  2. Bai, C. ve Sarkis, J. (2020). A supply chain transparency and sustainability technology appraisal model for blockchain technology. International journal of production research, 58(7), 2142-2162, https://doi.org/10.5465/AMBPP.2019.16069abstract.
  3. Bauernhansl, T., Ten Hompel, M. ve Vogel-Heuser, B. (2014). Industrie 4.0 in produktion, automatisierung und logistik. Anwendung Technologien, Migration, https://doi,org/10.1007/978-3-658-04682-8.
  4. Beier, G., S. Niehoff ve B. Xue (2018). More sustainability in ındustry through industrial ınternet of things?, Applied Sciences, 8(2), https://doi.org/10.3390/app8020219.
  5. Bonilla, S. H., Silva, H. R., Terra da Silva, M., Franco Gonçalves, R. ve Sacomano, J. B. (2018). Industry 4.0 and sustainability implications: A scenario-based analysis of the impacts and challenges. Sustainability, 10(10), https://doi.org/10.3390/su10103740.
  6. Cf, O. D. D. S. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. United Nations: New York, NY, USA.
  7. Chauhan, A., Kumar Jakhar, S. ve Chauhan, C. (2021). The interplay of circular economy with industry 4.0 enabled smart city drivers of healthcare waste disposal. Journal of Cleaner Production, 279, 1-9, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.123854.
  8. Ching, N. T., Ghobakhloo, M., Iranmanesh, M., Maroufkhani, P. ve Asadi, S. (2022). Industry 4.0 applications for sustainable manufacturing: A systematic literature review and a roadmap to sustainable development. Journal of Cleaner Production, 334, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.130133.
  9. Creswell, J. W. (2012). Educational research: planning. Conducting, and Evaluating, 260(1), 375-382.
  10. Dalenogare, L. S., Benitez, G. B., Ayala, N. F. ve Frank, A. G. (2018). The expected contribution of Industry 4.0 technologies for industrial performance. International Journal of Production Economics, 204, 383-394, https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2018.08.019.
  11. Dempsey, N., Bramley, G., Power, S. ve Brown, C. (2011). The social dimension of sustainable development: Defining urban social sustainability. Sustainable Development, 19(5), 289-300, https://doi.org/10.1002/sd.417.
  12. Di Silvestre, M. L., Favuzza, S., Sanseverino, E. R. ve Zizzo, G. (2018). How decarbonization, digitalization and decentralization are changing key power infrastructures. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 93, 483-498, https://doi.org/10.1016/j.rser.2018.05.068.
  13. Ding, K., Jiang, P. ve Zheng, M. (2017). Environmental and economic sustainability-aware resource service scheduling for industrial product service systems. Journal of Intelligent Manufacturing, 28, 1303-1316, https://doi.org/10.1007/s10845-015-1051-7.
  14. Ford, S. ve Despeisse, M. (2016). Additive manufacturing and sustainability: An exploratory study of the advantages and challenges. Journal of Cleaner Production, 137, ss.1573-1587, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.04.150.
  15. Franciosi, C., Iung, B., Miranda, S. ve Riemma, S. (2018). Maintenance for sustainability in the industry 4.0 context: A scoping literature review. IFAC-PapersOnLine, 51(11), 903-908, https://doi.org/10.1016/j.ifacol.2018.08.459.
  16. Gabriel, M. ve Pessl, E. (2016). Industry 4.0 and sustainability impacts: Critical discussion of sustainability aspects with a special focus on future of work and ecological consequences. Annals of the Faculty of Engineering Hunedoara, 14(2), 131.
  17. Geisberger, E., Broy, M., Cengarle, M. V., Keil, P., Niehaus, J., Thiel, C. ve Thönnißen-Fries, H. J. (2012). AgendaCPS, Acatech Studie.
  18. Ghobakhloo, M. (2020). Industry 4.0, digitization, and opportunities for sustainability, Journal of Cleaner Production, 252, 119869, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.119869.
  19. Ghobakhloo, M., Fathi, M., Fontes, D. B. M. M. ve Tan Ching, N. (2018). Modeling lean manufacturing success. Journal of Modelling in Management, 13(4), 908-931, https://doi.org/10.1108/JM2-03-2017-0025.
  20. Glavič, P. ve Lukman, R. (2007). Review of sustainability terms and their definitions, Journal of Cleaner Production, 15(18), 1875-1885, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2006.12.006.
  21. Gupta, H., Kumar, A. ve Wasan, P. (2021). Industry 4.0, cleaner production and circular economy: An integrative framework for evaluating ethical and sustainable business performance of manufacturing organizations. Journal of Cleaner Production, 295, 1-18, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.126253.
  22. Hermann, M., Pentek, T. ve Otto, B. (2016). Design principles for industrie 4.0 scenarios. In 2016 49th Hawaii International Conference on System Sciences (Hıcss) (pp. 3928-3937), https://doi.org/10.1109/hıcss.2016.488.
  23. Hirsch-Kreinsen, H. (2014). Smart production systems. A new type of industrial process innovation. In Druıd Society Conference, Vol. 2014, pp. 1-21.
  24. Hofmann, E. ve Rüsch, M. (2017). Industry 4.0 and the current status as well as future prospects on logistics. Computers in Industry, 89, 23-34, https://doi.org/10.1016/j.compind.2017.04.002.
  25. Hossain, M. S. ve Muhammad, G. (2016). Cloud-assisted industrial internet of things (iiot)–enabled framework for health monitoring. Computer Networks, 101, 192-202, https://doi.org/10.1016/j.comnet.2016.01.009.
  26. Jovane, F., Seliger, G. ve Stock, T. (2017). Competitive sustainable globalization general considerations and perspectives. Procedia Manufacturing, 8, 1-19, https://doi.org/10.1016/j.promfg.2017.02.001.
  27. Kagermann, H., Helbig, J., Hellinger, A. ve Wahlster, W. (2013). Recommendations for implementing the strategic initiative INDUSTRIE 4.0: Securing the future of German manufacturing industry. Final Report of the Industrie 4.0 Working Group. Forschungsunion.
  28. Kamble, S. S., Gunasekaran, A. ve Gawankar, S. A. (2018). Sustainable Industry 4.0 framework: A systematic literature review identifying the current trends and future perspectives, Process Safety and Environmental Protection, 117, 408-425, https://doi.org/10.1016/j.psep.2018.05.009.
  29. Karamustafa, E. Y., Arsan, B. ve Beşoğul, K. (2022). Döngüsel ekonomi ve endüstri 4.0’ın sürdürülebilir kalkınma hedeflerini gerçekleştirmeye etkisi: Sistematik literatür taraması. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 294-323, https://doi.org/10.54838/bilgisosyal.1113937.
  30. Kiel, D., Müller, J. M., Arnold, C. ve Voigt, K. I. (2017). Sustainable industrial value creation: Benefits and challenges of industry 4.0. International Journal of Innovation Management, 21(08), https://doi.org/10.1142/S1363919617400151.
  31. Kuhl, M. R., Da Cunha, J. C., Maçaneiro, M. B. ve Cunha, S. K. (2016). Relationship between innovation and sustainable performance. International Journal of Innovation Management, 20(06), https://doi.org/10.1142/S136391961650047X.
  32. Laskurain-Iturbe, I., Arana Landin, I., Landeta Manzano, G. ve Uriarte Gallastegui, B. (2021). Exploring the influence of industry 4.0 technologies on the circular economy. Journal of Cleaner Production, 101, 176-190, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.128944.
  33. Lee, M. X., Lee, Y. C. ve Chou, C. J. (2017). Essential implications of the digital transformation in industry 4.0. Journal of Scientific & Industrial Research, 76, 465-467.
  34. Luthra, S. ve Mangla, S. K. (2018). Evaluating challenges to Industry 4.0 initiatives for supply chain sustainability in emerging economies. Process Safety and Environmental Protection, 117, 168-179, https://doi.org/10.1016/j.psep.2018.04.018.
  35. Machado, C. G., Winroth, M. P. ve Ribeiro da Silva, E. H. D. (2020). Sustainable manufacturing in Industry 4.0: An emerging research agenda. International Journal of Production Research, 58(5), 1462-1484, https://doi.org/10.1080/00207543.2019.1652777.
  36. Müller, F., Jaeger, D. ve Hanewinkel, M. (2019). Digitization in wood supply–A review on how Industry 4.0 will change the forest value chain. Computers and Electronics in Agriculture, 162, 206-218, https://doi.org/10.1016/j.compag.2019.04.002.
  37. Müller, J. M., Kiel, D. ve Voigt, K. I. (2018). What drives the implementation of Industry 4.0? The role of opportunities and challenges in the context of sustainability. Sustainability, 10(1), 247, https://doi.org/10.3390/su10010247.
  38. Ngjeqari, V. (2016). The sustainable vision of ındustry 4.0. University of Vienna. https://50. unido.org/files/research-paper-competition/Resear ch-Paper-Vojna-Ngjeqari. pdf.
  39. Özenir, İ. ve Nakıboğlu, G. (2019). Sürdürülebilir üretimde endüstri 4.0’ın yeri. Business & Management Studies: An International Journal, 7(5), 2019, pp. 2248-2281.
  40. Peukert, B., Benecke, S., Clavell, J., Neugebauer, S., Nissen, N. F., Uhlmann, E.,. ve Finkbeiner, M. (2015). Addressing sustainability and flexibility in manufacturing via smart modular machine tool frames to support sustainable value creation. Procedia CIRP, 29, 514-519, https://doi.org/10.1016/j.procir.2015.02.181.
  41. PWC (2018). South Africa falling behind with digital transformation. https://www.pwc.co.za/en/press-room/south-africa-falling-behind-with-digital-transformation
  42. Radziwon, A., A. Bilberg, M. Bogers ve E. Skov Madsen (2014). The smart factory: Exploring adaptive and flexible manufacturing solutions. Procedia Engineering, 69, 1184–1190, https://doi.org/10.1016/j.proeng.2014.03.108.
  43. Rüßmann, M., Lorenz, M., Gerbert, P., Waldner, M., Justus, J., Engel, P. ve Harnisch, M. (2015). Industry 4.0: The future of productivity and growth in manufacturing industries. Boston Consulting Group, 9(1), 54-89.
  44. Sousa Jabbour, A. B. L. de, Chiappetta Jabbour CJ, Filho MG ve Roubaud D. (2018). Industry 4.0 and the circular economy: A proposed research agenda and original roadmap for sustainable operations. Annals of Operations Research, 270(1), 273-286, https://doi.org/10.1007/s10479-018-2772-8.
  45. Stock, T. ve Seliger, G. (2016). Opportunities of sustainable manufacturing in industry 4.0. Procedia CIRP, 40, 536-541, https://doi.org/10.1016/j.procir.2016.01.129.
  46. Stock, T., Obenaus, M., Kunz, S. ve Kohl, H. (2018). Industry 4.0 as enabler for a sustainable development: A qualitative assessment of its ecological and social potential. Process Safety and Environmental Protection, 118, 254-267, https://doi.org/10.1016/j.psep.2018.06.026.
  47. Toker, K. (2018). Endüstri 4.0 ve sürdürülebilirliğe etkileri. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadi Enstitüsü Yönetim Dergisi, 29(84), 51-64, https://doi.org/10.26650/imj.2018.29.84.0003.
  48. Tseng, M. L., Tan, R. R., Chiu, A. S., Chien, C. F. ve Kuo, T. C. (2018). Circular economy meets industry 4.0: Can big data drive industrial symbiosis?. Resources, Conservation and Recycling, 131, 146-147, https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.12.028.
  49. Wang, S., J. Wan, D. Li ve C. Zhang (2016). Implementing smart factory of industrie 4.0: An outlook. International Journal of Distributed Sensor Networks, 12(1), https://doi.org/10.1155/2016/3159805.
  50. Wang, Y., Ma, H. S., Yang, J. H. ve Wang, K. S. (2017). Industry 4.0: A way from mass customization to mass personalization production, Advances in Manufacturing, 5, 311-320.
  51. Yıldız, A. (2018). Endüstri 4.0 ve akıllı fabrikalar. Sakarya University Journal of Science, 22(2), 546-556, https://doi.org/10.16984/saufenbilder.321957.
  52. Zhao, W. B., Jeong, J. W., Noh, S. D. ve Yee, J. T. (2015). Energy simulation framework integrated with green manufacturing-enabled PLM information model. International Journal of Precision Engineering and Manufacturing-Green Technology, 2, 217-224, https://doi.org/10.1007/s40684-015-0025-8.
  53. Peukert, B., Benecke, S., Clavell, J., Neugebauer, S., Nissen, N. F., Uhlmann, E.,. ve Finkbeiner, M. (2015). Addressing sustainability and flexibility in manufacturing via smart modular machine tool frames to support sustainable value creation. Procedia CIRP, 29, 514-519, https://doi.org/10.1016/j.procir.2015.02.181.