KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Enderun / 2021 / Cilt: 5 - Sayı: 1

17-18. Yüzyılda İstanbul’un Gümrük ve Ticareti Üzerine Bir Değerlendirme

Metehan ŞAHİN
Dergi
Enderun
Sayfa
22–38
Yayın Tarihi
2021-03-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Meydana gelen problemler karşısında, imparatorluk idarecileri ferman, kanunlar ve cezalar yoluyla düzenlemelere başvursa da sorunların tam anlamıyla çözülemediği tespit edilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Geçmişte olduğu gibi Osmanlı İmparatorluğu döneminde de İstanbul, Doğu ile Batı arasındaki ticaretin en önemli merkezlerinden biri olarak varlığını sürdürmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Elde edilen bilgiler doğrultusunda, imparatorluğun iktisadî ve siyasî vaziyetine oldukça bağlı bulunan İstanbul ticaretinin, 17-18. yüzyıllarda dış dünyadaki diğer gelişmelerin de etkisiyle azaldığı anlaşılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Meydana gelen problemler karşısında, imparatorluk idarecileri ferman, kanunlar ve cezalar yoluyla düzenlemelere başvursa da sorunların tam anlamıyla çözülemediği tespit edilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı İmparatorluğu · Gümrük · Ticaret

Özet

Geçmişte olduğu gibi Osmanlı İmparatorluğu döneminde de İstanbul, Doğu ile Batı arasındaki ticaretin en önemli merkezlerinden biri olarak varlığını sürdürmektedir. Bu şehirde yapılan ticaret bir ölçüde ülke ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olurken, diğer taraftan gümrük vergileri sayesinde devlete büyük gelirler sağlamaktadır. Dolayısıyla, gerçekleştirilen ticaretin istikrarlı şekilde sürdürülmesini sağlayacak gümrük sisteminin tesisi ve denetlenmesi yöneticilerin en çok dikkat ettiği konular arasında yer almaktadır. Yapılan çalışmada amaç, İstanbul’un gümrük sistemi ve ticarî yapısının, Ahmed Refik’in On İkinci Asırda İstanbul’da Gümrük ve Ticaret başlıklı yazısında hareketle incelenmesidir. Elde edilen bilgiler doğrultusunda, imparatorluğun iktisadî ve siyasî vaziyetine oldukça bağlı bulunan İstanbul ticaretinin, 17-18. yüzyıllarda dış dünyadaki diğer gelişmelerin de etkisiyle azaldığı anlaşılmaktadır. Söz konusu yüzyıllarda gümrük işlemlerinde yaşanan aksaklıklar, azalan ticaretin bir başka nedenini oluşturmaktadır. Gümrüklerdeki personellerin haksız ve keyfi uygulamaları, tüccarların vergiden kaçınma, gümrüklerden mal kaçırma gibi davranışları bu sorunlardan yalnızca birkaçı olarak sayılmaktadır. Meydana gelen problemler karşısında, imparatorluk idarecileri ferman, kanunlar ve cezalar yoluyla düzenlemelere başvursa da sorunların tam anlamıyla çözülemediği tespit edilmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞAHİN, M. (2021). 17-18. Yüzyılda İstanbul’un Gümrük ve Ticareti Üzerine Bir Değerlendirme. Enderun, Cilt: 5 - Sayı: 1, 22–38. https://ajindex.com/articles/116780

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Altınay, A. R. (1924). On İkinci Asırda İstanbul’da Gümrük ve Ticaret. Darülfünun Edebiyat Fakültesi Mecmuası, 3(6), 247-259.
  2. Arı, B. (1999). İlk Osmanlı-Hollanda Münasebetleri. Güler Eren (Ed.), Osmanlı Cilt I (ss.493-501), Ankara:
  3. Yeni Türkiye Yayınları.
  4. Bilge, S. M. (2015). 15.-18. Yüzyıllarda İstanbul ve Kafkasya İskeleleri Arasında Deniz Ticareti: Tâcirler, Gemiciler, Köylüler. Üçüncü Uluslararası Osmanlı İstanbulu Sempozyumu (Bildiriler III. s. 53-90), İstanbul. ___________ (2019). Osmanlı Topraklarından Kafkasya’ya Yönelik Ticarette Gümrükler ve Vergilendirme. (Ed.) Mustafa Tanrıverdi, Tarih Boyunca Gümrükler (ss. 41-62), İstanbul:
  5. Hiperyayın. Bozkurt, N. (1994). 1699-1736 Tarihli Ecnebi Defterine Göre XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Osmanlı-Avusturya Münasebetleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, On Dokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun. Bulunur K. İ. (2019). Kanunnamelere Göre Erken Dönem Osmanlı Gümrük Sistemi. Arif Bilgin ve Burhan Çağlar (Ed.), Klâsikten Moderne Osmanlı Ekonomisi (Kurumlar-Uygulamalar) (ss. 23-32), İstanbul:
  6. Kronik. Eldem, E. (2000). İstanbul: İmparatorluk Payitahtından Periferileşmiş Bir Başkente. E. Eldem, D. Goffman ve B. Masters (Ed.), Doğu İle Batı Arasında Osmanlı Kenti (ss.152-230), İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  7. Elibol, N. (2005). XVIII. Yüzyıl Osmanlı Dış Ticaretiyle İlgili Bazı Değerlendirmeler. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 61-76.
  8. Genç, M. (2017). Osmanlı İmparatorluğu’nda Devlet ve Ekonomi, İstanbul:
  9. Ötüken. Haldun, G. (1916). On Birinci Asr-ı Hicrî’de Sanayi ve Ticaretimiz. İktisadiyat Mecmuası, 1(21), 5-7
  10. İnalcık, H. (2003). Osmanlı’nın Avrupa İle Barışıklığı: Kapitülasyonlar ve Ticaret. Doğu Batı, 6(24), 55-81. ________ (2004). Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi, Cilt I, İstanbul:
  11. Eren Yayıncılık. Karta, N. (2015). Avrupa Merkantilizmi ve Osmanlı Ekonomisi. Uluslararası Hakemli Beşeri ve Akademik Bilimler Dergisi, 4(11), 130-146.
  12. Kocakaplan, S. Ç. (2014). İstanbul Gümrüğü (1750-1800):
  13. Teşkilat ve Ticaret, Yayınlanmış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  14. Kurtaran, U. (2016). XVII. Yüzyılda Osmanlık Devleti İle Avusturya Arasındaki Ticaret Antlaşmaları ve Yaşanan Değişimler (1718-1791). Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 743-769.
  15. Küçükkalay, A. M. ve Elibol, N. (2003). Osmanlı İmparatorluğu’na Avrupa’dan Karayolu İle Yapılan İhracatın Değerlendirilmesi: 1795-1804. Sosya