KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Sayı: 73

Türkiye’de konut talebinin dinamikleri: Makroekonomik göstergelerle Fourier Toda Yamamoto Nedensellik analizi

Dynamics of housing demand in Türkiye: A Fourier Toda–Yamamoto Causality analysis with macroeconomic indicators

Onur Gürler(AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ)0009-0003-5588-9361
Gülbahar Üçler(Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi)0000-0002-5872-8577
Sayfa
141–149
Yayın Tarihi
2026-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgular, konut fiyat endeksinden, altın fiyatlarından, konut faiz oranlarından ve tüketici güven endeksinden konut talebine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Konut talebi, bireylerin ya da hanehalklarının barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla belirli bir fiyat düzeyinde sahip olmak istedikleri konut miktarı olarak tanımlanabilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu talep, ekonomik, sosyal ve demografik faktörlerin etkisiyle şekillenmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgular, konut fiyat endeksinden, altın fiyatlarından, konut faiz oranlarından ve tüketici güven endeksinden konut talebine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2013 Verileri
⚙️Değişkenler:Konut Talebi · Konut Fiyat Endeksi · Fourier Toda -Yamamoto Nedensellik Testi

Özet

Konut talebi, bireylerin ya da hanehalklarının barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla belirli bir fiyat düzeyinde sahip olmak istedikleri konut miktarı olarak tanımlanabilir. Bu talep, ekonomik, sosyal ve demografik faktörlerin etkisiyle şekillenmektedir. Konut talebini belirleyen unsurların analizi, bireylerin konut tercihlerini, piyasa dinamiklerini ve konut sektöründeki hareketliliği anlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de konut talebi ile seçilmiş makroekonomik göstergeler arasındaki nedensellik ilişkisi 2013:Q1–2025:Q3 dönemi verileri kullanılarak ampirik olarak incelenmektedir. Konut fiyat endeksi, konut kredisi faiz oranı, altın fiyatı, dolar kuru, gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), enflasyon oranı ve tüketici güven endeksi makroekonomik belirleyiciler olarak modele dahil edilmiştir. Analiz kapsamında serilerin durağanlıkları, serilerdeki olası yapısal kırılmaları dikkate alan Fourier birim kök testleri ile değişkenler arasındaki uzun dönemli nedensellik ilişkileri ise geleneksel Toda-Yamamoto (1995) ve Fourier Toda- Yamamoto nedensellik analizi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular, konut fiyat endeksinden, altın fiyatlarından, konut faiz oranlarından ve tüketici güven endeksinden konut talebine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir. Ayrıca, konut talebinden GSYH’ye doğru tek yönlü bir nedensellik bulgusuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar, konut piyasasının hem finansal göstergeler hem de tüketici beklentileri tarafından şekillendiğini ve konut talebinin ekonomik büyümeye katkı sağlayan önemli bir unsur olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma bulguları, konut politikalarının tasarımında, faiz oranlarının düzenlenmesinde ve ekonomik istikrarı destekleyici stratejilerin geliştirilmesinde politika yapıcılara ve yatırımcılara yol gösterici niteliktedir.

Abstract

Housing demand is the quantity of housing that individuals or households wish to acquire at a given price level that meets their need for shelter. This demand is shaped by economic, social, and demographic factors. Analyzing the determinants of housing demand is crucial for understanding household housing preferences, market dynamics, and the overall activity of the housing sector. In this paper, the causal relationship between housing demand and selected macroeconomic indicators in Türkiye is empirically examined using quarterly data from 2013: Q1–2025: Q3 The housing price index, housing loan interest rate, gold price, US dollar exchange rate, gross domestic product (GDP), inflation rate, and consumer confidence index are included in the model as macroeconomic determinants. Within the scope of the analysis, the stationary of the series is examined using the Fourier unit root tests, which consider possible structural breaks in the series, while the long-term causal relationships between the variables are analyzed using traditional Toda-Yamamoto (1995) and the Fourier Toda–Yamamoto causality analysis. The empirical findings indicate a unidirectional causality running from the housing price index, gold price, housing loan interest rate, and consumer confidence index to housing demand. Moreover, a unidirectional causality from housing demand to GDP is identified. These results suggest that the housing market is shaped by both financial indicators and consumer expectations, while housing demand itself is an important factor in economic growth. The findings of the study provide valuable insights for policymakers and investors in designing housing policies, regulating interest rates, and developing strategies to support macroeconomic stability.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gürler, O., Üçler, G. (2026). Türkiye’de konut talebinin dinamikleri: Makroekonomik göstergelerle Fourier Toda Yamamoto Nedensellik analizi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 73, 141–149. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.1818359

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (60)

  1. Ahmed, M., Khan, K., Lodhi, A. S., & Memon, M. H. (2017). Estimation of aggregate consumption function for high income countries. Pakistan Business Review, 19(1), 24-45.
  2. Akbaş, A. (2025). Türkiye’de Yoksullar Arasında Konut Güvensizliği. Kocatepe Beşerî Bilimler Dergisi, 4(1), 110-146.
  3. Apergis, N., Bulut, U., Ucler, G., & Ozsahin, S. (2021). The causal linkage between ınflation and ınflation uncertainty under structural breaks: evidence from Turkey. The Manchester School, 89(3), 259-275.
  4. Bakırcı, H., & Akgemci, M. A. (2023). Türkiye’de Konut arz ve talebinin uzun dönem belirleyicileri: Ampirik bir çalışma. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(27), 276-298.
  5. Baktemur, F. İ. (2021). Gelişmekte olan ülkelerde gelir ile tüketim arasındaki eşbütünleşme ilişkisi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 1-8.
  6. Becker, R., Enders, W., & Lee, J. (2006). A stationarity test in the presence of an unknownn number of smooth breaks. Journal of Time Series Analysis, 27(3), 381-409.
  7. Bedir, S., & Kantar, M. (2016). Cointegration analysis of income consumption relationship of EU and OECD countries. International Journal of Economics, Commerce and Management, 4(4).
  8. Bekmez, S., & Özpolat, A. (2013). Gelir esnekliğinin ve kentsel dönüşüm uygulamalarının konut talebine etkisinin VECM yöntemi ile tahmin edilmesi, Akdeniz İİBF Dergisi, 13(27), 99-113.
  9. Bıtrak, O. O. (2024). Konut fiyatlarının makroekonomik belirleyicileri ve yabancıya konut satışının konut fiyatlarına etkisinin değerlendirilmesi: İzmir ili örneği. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi (İKTİSAD), 9(24), 354-374.
  10. Biçim, H. (2025). Van merkezindeki konut ilanlarının dili ve sosyolojik açıdan analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (Van Gölü Havzası Özel Sayısı), 316-332.
  11. Çalmaşur, G., & Aysin, M. E. (2019). Konut fiyatlarına etki eden faktörlerin hedonik modelle belirlenmesi: TRA1 alt bölgesi üzerine bir uygulama. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (22), 77-92.
  12. Coşkun, Y. (2016). Konut fiyatları ve yatırımı: Türkiye için bir analiz. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 201-217.
  13. Çınar, M. (2022). Fiyat, gelir ve faiz oranlarının konut talebi üzerindeki etkisi: Panel veri yaklaşımı. International Journal of Social Inquiry, 15(2), 295-309.
  14. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American Statistical Association, 74(366a), 427- 431.
  15. Dinler, Z. (2024). İktisada Giriş, Ekin Yayınevi, Bursa.
  16. Durkaya, M. (2002), Türkiye’de konut piyasasının talep yönlü analizi, [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  17. Durkaya, M., & Yamak, R. (2004). Türkiye’de konut piyasasının talep yönlü analizi. İktisat, İşletme ve Finans Dergisi, 19(217), 75–83.
  18. Enders, W., & Lee, J. (2012). The flexible fourier form and Dickey–Fuller type unit root tests. Economics Letters, 117(1), 196-199.
  19. Erçetin, C. (2022). Konut sorununa geçmişten bir bakış: Yerel yönetimler ve konut sunumu. İdealkent, 13(37), 1410-1429.
  20. Ermisch, J. (1996). The demand for housing in Britain and population ageing: Micro econometric evidence. Economica, 383-404.
  21. Ermisch, J. F., Findlay, J. & Gibb, K. (1996). The price elasticity of housing demand in Britain: Issues of sample selection. Journal of Housing Economics, 5(1), 64-86.
  22. Gayaker, S. (2025). Türkiye’ de konut fiyat endeksinin belirleyicileri: 2013-2023 dönemi için Kalman filtresi uygulaması. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, (16), 128-142.
  23. Gelfand, J. E. (1966). The credit elasticity of lower-middle income housing demand. Land Economics, 42(4), 464-472.
  24. Harvey, D. I., & Mills, T. C. (2002). Unit roots and double smooth transitions. Journal of Applied Statistics, 29(5), 675-683.
  25. İğdeli, A. (2021). Konut fiyatının belirleyicilerinin hedonik fiyat modeliyle analizi: TR71 bölgesi örneği. Fiscaoeconomia, 5(2), 611-629.
  26. Kader, S. A., Zayed, N. M., Faisal-E-Alam, M., Salah Uddin, M., Nitsenko, V., & Klius, Y. (2022). Factors affecting demand and supply in the housing market: A study on three majör cities in Turkey. Computation, 10(11), 196.
  27. Kalyoncu, V. B. (2019). Konut talebinin belirleyicileri: Türkiye için ARDL sınır testi ve Granger nedensellik testi kanıtları [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  28. Kapusuz, Y. E., & Tanrıvermiş, H. (2024). Konuta erişilebilirlik, konut talebi ve talebi etkileyen faktörlerin analizi: Ankara ili örneği. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 42(1), 66-89.
  29. Kargi, B. (2013), Konut Piyasası ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye üzerine zaman serileri analizi (2000-2012), International Journal of Human Sciences, 10(1), 897-924.
  30. Kılıç, M. (2020). Konut hakkının sosyopolitiği: Sosyal haklar sistematiği açısından bir çözümleme. Anayasa Yargısı, 37(2), 67-112.
  31. Kutsal, S., & Polatoğlu, Ç. (2023). Türkiye’de artan konut ihtiyacı ve konut sorununun dinamikleri. Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 133-158.
  32. Kwiatkowski, D., P.C.B. Phillips, P. Schmidt &Y. Shin. (1992), Testing the null hypothesis of stationarity against the alternative of a unit root, Journal of Econometrics, 54,159-178.
  33. Kruse, R. (2011). A new unit root test against ESTAR based on a class of modified statistics. Statistical Papers, 52(1), 71-85.
  34. Lebe, F., & Akbaş, Y. (2014). Türkiye’nin konut talebinin analizi: 1970-2011. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 28(1), 57-83.
  35. Lee, J. & Strazicich, M. C. (2001). Break point estimation and spurious rejections with endogenous unit root tests. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 63(5), 535- 558.
  36. Narayan, P.K.& Popp, S. (2010). A new unit root test withtwo structural breaks in level and slope at unknown time, Journal of AppliedStatistics. 37/9, 1425–1438.
  37. Nazlioglu, S., Gormus, N., & Soytas, U. (2016). Oil prices and real estate investment trusts (REITs): Gradual-shift causality and volatility transmission analysis. Energy Economics, 60, 168-175
  38. Ng, S. & Peron P. (2001). Lag length selection and the construction of unit root tests with good size and power. Econometrica, 69(6): 1519–1554.
  39. Ören, K., & Yüksel, H. (2013). Türkiye’de konut sorunu ve temel dinamikleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (18), 47-84.
  40. Özcan, K. A. (2023). Konut fiyat endeksi belirleyicileri üzerine bir araştırma: Asimetrik eş bütünleşme analizi. EKEV Akademi Dergisi, (93), 283-307.
  41. Özçim, H. (2022). Türkiye’deki konut satışı ile TCMB politika faiz oranı ve konut fiyat endeksi arasındaki ilişkinin analizi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(1), 523-533.
  42. Özpolat, A. (2014). Türkiye’ de kentleşme politikaları ve konut talebini etkileyen faktörler: SVEC analizi, [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  43. Öztürk, N. (1997). Türkiye’ de konut sektörü, [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi] Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  44. Öztürk, N., & Fitöz, E. (2009), Türkiye’de konut piyasasının belirleyicileri: Ampirik bir uygulama, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 5(10), 21-46.
  45. Park, J. Y., & Shintani, M. (2016). Testing for a unit root against transitional autoregressive models. International Economic Review, 57(2), 635-664.
  46. Phillips, P.C.B. & Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2): 335-346.
  47. Rodrigues, P.M.M. & Taylor M. R., The flexible Fourier from and local generalised least squares de-trended unit root test, Oxford Bulletin of Economics&Statistics, 74(5), 736--759.
  48. Sevgi, N. H. (2024). Türkiye’de konut fiyatlarını belirleyen makroekonomik göstergeler: uyarlanabilir LASSO yaklaşımı. Politik Ekonomik Kuram, 8(3), 878-892.
  49. Şeyranlıoğlu, O. (2023). Konut fiyatları ile makroekonomik ve finansal göstergeler arasındaki ilişki: Bootstrap nedensellik testi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(3), 1713-1732.
  50. Sollis, R. (2004). Asymmetric adjustment and smooth transitions: A combination of some unit root tests. Journal of Time Series Analysis, 25(3), 409-417.
  51. Sollis, R. (2009). A simple unit root test against asymmetric STAR nonlinearity with an application to real Exchange rates in Nordic Countries. Economic Modelling, 26(1), 118-125.
  52. Tecirli, S., & Köksel, B. (2025). Türkiye’de sürekli gelir ve yaşam boyu gelir hipotezleri çerçevesinde tüketim harcamalarının analizi: 1970-2023 dönemi üzerine bir uygulama. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 167-190.
  53. Tepecík, F. (2023). Bölgesel konut talebi: Panel veri analizi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(4), 2960-2979
  54. Toda, H.Y. & Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal of Econometrics, 66, 225-250.
  55. Türkiye İstatistik Kurumu. (2024). İstatistiklerle Aile, TÜİK.
  56. Uyar, S. G., & Kılıç, E. (2017). Yabancıların konut talebinin Türkiye’deki bölgesel konut talebi üzerine etkisi: Mekânsal ekonometrik analiz. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(4), 292-306.
  57. Uysal, D. & Yiğit, M. (2016). Türkiye’de konut talebinin belirleyicileri (1970-2015): Ampirik bir çalışma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler MYO Dergisi, 19(1), 185-209.
  58. Yildirim, M. O., & Yildirim, Ö. F. (2025). What drives house prices in Turkey? Evidence from Bayesian SVAR model. Economic Change and Restructuring, 58(1), 8.
  59. Yıldız, R. ARDL Sınır Testi Yaklaşımı ile Türkiye’deki Konut Talebinin Modellenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi] Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  60. Zivot, E., & Andrews, D. W. K. (2002). Further evidence on the great crash, theoil-price shock, and the unit-root hypothesis. Journal of Business & Economic Statistics, 20(1), 25-44.