Dergiler / Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Sayı: 73

Sürdürülebilirlik odaklı performans analizi: BİST sürdürülebilirlik 25 endeksindeki şirketlerin Entropi ve Topsis yöntemiyle değerlendirilmesi

Sustainability-oriented performance analysis: An evaluation of companies in the BIST sustainability 25 index through the Entropy and Topsis methods

Ahmet Akatak(MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6263-1033
Sayfa
35–46
Yayın Tarihi
2026-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Analiz bulgularına göre Akbank birinci, Enka İnşaat ise son sırada yer almıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, BİST Sürdürülebilirlik 25 Endeksi’nde yer alan şirketlerin finansal ve çevresel göstergeler temelinde sürdürülebilirlik odaklı performans sıralamasının yapılması amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma kapsamında, endekste yer alan ve sürdürülebilirlik raporlarını düzenli olarak yayımlayan farklı sektörlerden seçilmiş on şirket değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Analiz bulgularına göre Akbank birinci, Enka İnşaat ise son sırada yer almıştır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2021–2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Sürdürülebilirlik Performansı · Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) · Entropi Yöntemi

Özet

Bu çalışmada, BİST Sürdürülebilirlik 25 Endeksi’nde yer alan şirketlerin finansal ve çevresel göstergeler temelinde sürdürülebilirlik odaklı performans sıralamasının yapılması amaçlanmıştır. Analiz sürecinde çok kriterli karar verme (ÇKKV) yaklaşımlarından yararlanılmış; kriter ağırlıklarının belirlenmesinde Entropi yöntemi, performans sıralamasının oluşturulmasında ise TOPSIS yöntemi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında, endekste yer alan ve sürdürülebilirlik raporlarını düzenli olarak yayımlayan farklı sektörlerden seçilmiş on şirket değerlendirilmiştir. Analizde 2021–2023 dönemine ait finansal ve çevresel göstergeler kullanılarak sürdürülebilirlik performansı çok boyutlu bir çerçevede ele alınmıştır. Finansal göstergeler olarak net kâr marjı, özkaynak kârlılığı ve cari oran; çevresel göstergeler olarak ise atık geri dönüşüm oranı ve sera gazı emisyonu kriterleri analize dâhil edilmiştir. Bu yönüyle çalışma, finansal ve çevresel kriterleri birlikte dikkate alan bütünleşik değerlendirme yapısıyla literatürdeki benzer araştırmalardan ayrışmaktadır. Analiz bulgularına göre Akbank birinci, Enka İnşaat ise son sırada yer almıştır. Sonuçların kararlılığını test etmek amacıyla gerçekleştirilen duyarlılık analizinde farklı ağırlık senaryolarına rağmen sıralamanın değişmediği görülmüştür. Bu durum, elde edilen sıralama sonuçlarının yöntemsel açıdan istikrarlı ve güvenilir olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca TOPSIS sonuçlarının VIKOR yöntemiyle karşılaştırılması, iki yöntemin büyük ölçüde uyumlu çıktılar ürettiğini göstermiştir. Bu bulgular, sürdürülebilirlik performansının finansal ve çevresel göstergelerin bütüncül değerlendirilmesiyle daha sağlıklı biçimde ortaya konabildiğini göstermekte ve karar vericiler ile yatırımcılar açısından yol gösterici nitelik taşımaktadır.

Abstract

This study aimed to rank companies in the BIST Sustainability 25 Index based on their sustainability-focused performance, evaluated using financial and environmental indicators. Multi-criteria decision-making (MCDM) approaches were employed in the analysis process. The Entropy method was used to determine the criterion weights, and the TOPSIS method was utilized to generate the performance ranking. The study evaluated ten companies selected from different sectors that are included in the index and regularly publish sustainability reports. The analysis examined sustainability performance within a multidimensional framework, utilizing both financial and environmental indicators for the 2021–2023 period. Financial indicators included net profit margin, return on equity, and current ratio, while environmental indicators comprised waste recycling rate and greenhouse gas emissions. In this respect, the study distinguishes itself from similar studies in the literature with its integrated assessment structure, which considers both financial and environmental criteria. According to the analysis findings, Akbank ranked first, and Enka İnşaat ranked last. A sensitivity analysis was conducted to test the stability of the results, revealing that the ranking remained unchanged despite different weighting scenarios. This finding indicates that the resulting rankings remain stable and robust despite variations in criterion weights. Furthermore, a comparison of the TOPSIS results with the VIKOR method showed that the two methods mainly produced consistent results. These findings demonstrate that sustainability performance can be assessed more accurately through a holistic evaluation of financial and environmental indicators, serving as a guide for decision-makers and investors.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akatak, A. (2026). Sürdürülebilirlik odaklı performans analizi: BİST sürdürülebilirlik 25 endeksindeki şirketlerin Entropi ve Topsis yöntemiyle değerlendirilmesi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 73, 35–46. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.1766843

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (48)

  1. Abdi, Y., Li, X., & Camara-Turull, X. (2020). Impact of sustainability on firm value and financial performance in the air transport industry. Sustainability, 12(23), 1–23. https://doi.org/10.3390/su12239957
  2. Akbulut, O. Y. (2019). CRITIC ve EDAS yöntemleri ile İş Bankası'nın 2009–2018 yılları arasındaki performansının analizi. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 4(2), 249–263. https://doi.org/10.30784/epfad.594762
  3. Akdeniz, E. (2020). Geleneksel finansal oranlar ve nakit akış oranları ile finansal performansın ölçülmesi: Borsa İstanbul sürdürülebilirlik endeksi firmalarında Entropi temelli ARAS yöntemi ile bir uygulama [Yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  4. Aksoylu, S., & Taşdemir, B. (2020). Kurumsal sürdürülebilirlik performans değerlendirmesi: BİST sürdürülebilirlik endeksinde bir araştırma. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(1), 95–106. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.642675
  5. Alshehhi, A., Nobanee, H., & Khare, N. (2018). The impact of sustainability practices on corporate financial performance: Literature trends and future research potential. Sustainability, 10(2), 494. https://doi.org/10.3390/su10020494
  6. Altıntaş, F. (2022). G20 ülkelerinin yetenek rekabetçiliği performanslarının analizi: CRITIC tabanlı COCOSO yöntemi ile bir uygulama. Academic Review of Humanities and Social Sciences, 5(1), 1–23. https://doi.org/10.54186/arhuss.1071592
  7. Binboğa, G., & Özdil, T. (2021). Sürdürülebilirliğin işletme performansına etkisinin çok kriterli karar verme teknikleriyle incelenmesi. International Review of Economics and Management, 9(2), 182–199. https://doi.org/10.18825/iremjournal.1003203
  8. Borsa İstanbul. (2025). BIST sürdürülebilirlik endeksleri. https://www.borsaistanbul.com
  9. Chao, L. (2024). Sustainable performance evaluation of the banking industry based on CPT-TOPSIS: A case study of commercial banks in China. Frontiers in Sustainability, 5, 1417512. https://doi.org/10.3389/frsus.2024.1417512
  10. Cunha, F., & Samanez, C. (2013). Performance analysis of sustainable investments in the Brazilian stock market: A study about the corporate sustainability index (ISE). Journal of Business Ethics, 117(1), 19–36. https://doi.org/10.1007/s10551-012-1484-2
  11. Çakmak, A. O., & Çalış, Y. E. (2024). The impact of sustainability performance on stock market performance. PressAcademia Procedia, 19, 61–74. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2024.1910
  12. Çanakçıoğlu, M., & Özarı, Ç. (2025). BIST100 Endeksinde yer alan enerji firmalarının finansal performanslarının değerlendirilmesi. Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, (75), 49–76. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1577002
  13. Dağıstanlı, H. A., & Dağıstanlı, İ. (2023). Sürdürülebilirlik raporlaması ve firma performansı: BIST sürdürülebilirlik endeksi üzerine bir uygulama. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (76), 1–18. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1153330
  14. Dil, E., & Talaş, Z. (2021). Türkiye’de faaliyet gösteren başarılı şirketlerin çevresel sürdürülebilirlik yaklaşımlarına dair bir araştırma. İş Ahlakı Dergisi, 14(2), 201–241. https://doi.org/10.12711/tjbe.2021.14.2.2714
  15. Dizgil, E. (2019). Firma kârlılığını etkileyen içsel faktörler: BİST gıda, içecek endeksinde yer alan firmalar üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 22(2), 420–432. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.538445
  16. Doğukanlı, H., & Borak, M. (2020). Sürdürülebilirliğin firma performansına etkisi: Borsa İstanbul’da bir araştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 15(1), 81–94. https://doi.org/10.17153/oguiibf.537243
  17. Dyllick, T., & Muff, K. (2015). Clarifying the meaning of sustainable business. Organization & Environment, 29(2), 156–174. https://doi.org/10.1177/1086026615575176
  18. Emir, S., & Kıymık, H. (2021). Sürdürülebilirlik düzeyinin finansal performans üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi: Borsa İstanbul’da bir araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 11(1), 101–128. https://doi.org/10.29067/muvu.718278
  19. Ersoy, N., & Taslak, S. (2023). Comparative analysis of MCDM methods for the assessment of corporate sustainability performance in the energy sector. Ege Academic Review, 23(3), 341–362. https://doi.org/10.21121/eab.986122
  20. FTSE Russell. (2001). FTSE4Good Index Series. https://www.ftserussell.com/products/indices
  21. Gunarathne, N., Wijayasundara, M., Senaratne, S., Kanchana, P. D. K., & Cooray, T. (2021). Uncovering corporate disclosure for a circular economy. Sustainable Production and Consumption, 27, 787–801. https://doi.org/10.1016/j.spc.2021.02.003
  22. Gürünlü, M. (2019). Sürdürülebilirlik ve finansal performans arasındaki ilişki: BİST şirketleri üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (84), 177–190. https://doi.org/10.25095/mufad.625803
  23. Hahn, T., & Figge, F. (2011). Beyond the bounded instrumentality in current corporate sustainability research: Toward an inclusive notion of profitability. Journal of Business Ethics, 104(3), 325–345. https://doi.org/10.1007/s10551-011-0911-0
  24. Horasan, E., & Akarsu, O. N. (2023). BIST sürdürülebilirlik endeksindeki şirketlerin sürdürülebilirlik raporlarının çevresel boyutuna ilişkin içerik analizi. Business and Economics Research Journal, 14(1), 45–71. https://doi.org/10.20409/berj.2023.403
  25. Jha, M. K., & Rangarajan, K. (2020). Analysis of corporate sustainability performance and corporate financial performance causal linkage in the Indian context. Asian Journal of Sustainability and Social Responsibility, 5(10), 1–10. https://doi.org/10.1186/s41180-020-00034-6
  26. Jyoti, G., & Khanna, A. (2020). Does sustainability performance impact financial performance? Sustainable Development, 29(6), 1086–1095. https://doi.org/10.1002/sd.2204
  27. Kara, M., & Şeyranlıoğlu, O. (2023). Entropi ve gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemleriyle BIST sürdürülebilirlik 25 endeksindeki şirketlerin likidite düzeylerinin karşılaştırılması. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 647–667. https://doi.org/10.36362/gumus.1251344
  28. Karaca, Z. (2023). Entropi-TOPSIS yöntemi ile illerin yatırım ortamının değerlendirilmesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 571–581. https://doi.org/10.17336/igusbd.1066479
  29. Kefe, İ. (2023). BİST Sürdürülebilirlik 25 Endeksi’nde yer alan işletmelerin kurumsal sosyal sorumluluk performansı üzerine bir inceleme. Business & Management Studies: An International Journal, 11(3), 799–823. https://doi.org/10.15295/bmij.v11i3.2256
  30. Kefe, İ., Evci, S., & Kefe, İ. (2024). Data on the financial performance of companies on BIST Sustainability 25 Index: An Entropy-based TOPSIS approach. Data in Brief, 57, 110959. https://doi.org/10.1016/j.dib.2024.110959
  31. Korga, S., & Dirik, C. (2023). Geliştirilmiş entropi tabanlı TOPSIS yöntemiyle imalat sektöründe sürdürülebilirlik performansı ölçümü ve bir gösterge seti önerisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(1), 561–577. https://doi.org/10.20491/isarder.2023.1604
  32. Lee, D. D., Faff, R. W., & Langfield-Smith, K. (2009). Revisiting the vexing question. Australian Journal of Management, 34(1), 21–49. https://doi.org/10.1177/031289620903400103
  33. Lopez, M. V., Garcia, A., & Rodriguez, L. (2007). Sustainable development and corporate performance. Journal of Business Ethics, 75(3), 285–300. https://doi.org/10.1007/s10551-006-9253-8
  34. Pham, D. C., Do, T. N. A., Doan, T. N., Nguyen, T. X. H., & Pham, T. K. Y. (2021). The impact of sustainability practices on financial performance. Cogent Business & Management, 8(1), Article 1912526. https://doi.org/10.1080/23311975.2021.1912526
  35. Phan, T. T. H., Tran, H. X., Le, T. T., Nguyen, N., Pervan, S., & Tran, M. D. (2020). The relationship between sustainable development practices and financial performance: A case study of textile firms in Vietnam. Sustainability, 12(15), 5930. https://doi.org/10.3390/su12155930
  36. Porter, M. E., & Kramer, M. R. (2011). Creating shared value. Harvard Business Review, 89(1–2), 62–77.
  37. Roy, P. K., & Shaw, K. (2021). A credit scoring model for SMEs using AHP and TOPSIS. International Journal of Finance & Economics, 28(1), 372–391. https://doi.org/10.1002/ijfe.2425
  38. Roy, S., & Das, A. (2018). Application of TOPSIS method for financial performance evaluation. Journal of Commerce & Accounting Research, 7(1), 24–29.
  39. Satır, H. (2024). BIST bilişim sektöründe faaliyet gösteren ve nakit akış profili 2 olan başarılı işletmelerin finansal performans değerlendirmesi: Entropi-TOPSIS yöntemiyle uygulama. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 152–165. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1442347
  40. Say, S. (2022). Kamusal sermayeli mevduat bankalarının aktif kalitesinin entegre Entropi-TOPSIS yöntemleri ile değerlendirilmesi. Pamukkale Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (52), 351–361. https://doi.org/10.30794/pausbed.1091064
  41. S&P Dow Jones Indices. (1999). Dow Jones Sustainability Indices (DJSI). https://www.spglobal.com/spdji/en/
  42. Özevin, O. (2022). Kurumsal sürdürülebilirlik performansının Entropi ve TOPSIS yöntemleriyle ölçülmesi: BIST şirketleri üzerine bir uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (95), 75–98. https://doi.org/10.25095/mufad.1087406
  43. Özmerdivanlı, A. (2023). Sürdürülebilirlik-finansal performans ilişkisinin Borsa İstanbul’da incelenmesine ilişkin bir araştırma. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(1), 917–931. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.23.03.2042
  44. Taherdoost, H., & Madanchian, M. (2023). Multi-criteria decision making (MCDM) methods and concepts. Encyclopedia, 3(1), 77–87. https://doi.org/10.3390/encyclopedia3010007
  45. Topal, G. (2019). Sürdürülebilirlik çalışmalarının işletmelerin finansal performanslarına etkisi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul Ticaret Üniversitesi.
  46. Wang, T. C., Nguyen, T. T. T., & Phan, B. N. (2022). Analyzing higher education performance by entropy-TOPSIS method: A case study in Vietnam private universities. Measurement and Control, 55(7–8), 1045–1070. https://doi.org/10.1177/00202940221089504
  47. Weerathunga, P. R., Samarathunga, W. H. M. S., & Kulathunga, K. M. M. C. B. (2020). Application of entropy-based TOPSIS in analysis of sustainability performance of Sri Lankan hotels. Journal on Innovation and Sustainability, 11(3), 100–108. https://doi.org/10.23925/2179-3565.2020v11i3p100-108
  48. Yu, M., & Zhao, R. (2015). Sustainability and firm valuation: An international investigation. International Journal of Accounting Information Management, 23, 289–307. https://doi.org/10.1108/IJAIM-07-2014-0050