KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türk Eğitim Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 24 Sayı: 1

Üniversite Öğrencilerinin Öğrenme Motivasyonu Akademik Hedef Yönelimi ve Devamsızlık ile İlgili Tutumlarının İncelenmesi

Investigating University Students’ Learning Motivation, Academic Goal Orientation, and Attitudes Toward Absenteeism

Hüseyin Çevik(BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8420-5481
Seyithan Demirdağ(ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4083-2704
Sayfa
228–249
Yayın Tarihi
2026-04-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgular, öğrencilerin öğrenme motivasyon düzeylerinin orta ile yüksek arasında; akademik hedef yönelimi ve devamsızlık tutumu düzeylerinin ise orta ile üst arasında değiştiğini ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin öğrenme motivasyonu, akademik hedef yönelimi ve devamsızlıkla ilgili tutum düzeylerini belirlemek, bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek ve akademik hedef yönelimi ile devamsızlık tutumlarının öğrenme motivasyonunu yordama gücünü ortaya koymaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Batı Karadeniz bölgesindeki bir üniversitede öğrenim gören 206 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgular, öğrencilerin öğrenme motivasyon düzeylerinin orta ile yüksek arasında; akademik hedef yönelimi ve devamsızlık tutumu düzeylerinin ise orta ile üst arasında değiştiğini ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2024-2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Öğrenme motivasyonu · Akademik hedef yönelimi · Devamsızlık tutumları

Özet

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin öğrenme motivasyonu, akademik hedef yönelimi ve devamsızlıkla ilgili tutum düzeylerini belirlemek, bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek ve akademik hedef yönelimi ile devamsızlık tutumlarının öğrenme motivasyonunu yordama gücünü ortaya koymaktır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden keşifsel nitelikte ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Batı Karadeniz bölgesindeki bir üniversitede öğrenim gören 206 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde Öğrenme Motivasyonu Ölçeği, Akademik Hedef Yönelimi Ölçeği ve Devamsızlık Tutumları Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, öğrencilerin öğrenme motivasyon düzeylerinin orta ile yüksek arasında; akademik hedef yönelimi ve devamsızlık tutumu düzeylerinin ise orta ile üst arasında değiştiğini ortaya koymaktadır. Korelasyon analizleri, öğrenme motivasyonu ile devamsızlık tutumu arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki, öğrenme motivasyonu ile akademik hedef yönelimi arasında ise pozitif ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Regresyon analizleri, akademik hedef yönelimi ve devamsızlılık tutumlarının birlikte öğrenme motivasyonunu anlamlı düzeyde yordadığını göstermektedir. Bu sonuçlar, incelenen örneklem özelinde, öğrencilerin akademik yönelimlerinin ve derslere katılım tutumlarının öğrenme süreçlerine yönelik içsel motivasyonları üzerinde belirleyici olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract

The purpose of this study is to determine university students’ levels of learning motivation, academic goal orientation, and attitudes toward absenteeism; to examine the relationships among these variables; and to reveal the predictive power of academic goal orientation and absenteeism attitudes on learning motivation. The research was conducted using a quantitative research method, specifically an exploratory correlational survey model. The study group consisted of 206 undergraduate students studying at a university in the Western Black Sea Region during the 2024–2025 academic year. Data were collected using the Learning Motivation Scale, Academic Goal Orientation Scale, and Attitudes Toward Absenteeism Scale. The findings indicate that students’ learning motivation levels range from moderate to high, while their levels of academic goal orientation and attitudes toward absenteeism range from moderate to upper levels. Correlation analyses revealed a significant and positive relationship between learning motivation and absenteeism attitudes, and a weaker but still significant positive relationship between learning motivation and academic goal orientation. Regression analyses showed that academic goal orientation and absenteeism attitudes together significantly predicted learning motivation. These results suggest that, within the examined sample, students’ academic orientations and their attitudes toward class participation may play a determining role in their intrinsic motivation toward learning processes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çevik, H., Demirdağ, S. (2026). Üniversite Öğrencilerinin Öğrenme Motivasyonu Akademik Hedef Yönelimi ve Devamsızlık ile İlgili Tutumlarının İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt: 24 Sayı: 1, 228–249. https://doi.org/10.37217/tebd.1768681

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (46)

  1. Aldemir, E. & Yirci, R. (2025). Teachers’ and parents’ opinions on the reasons for absenceof secondary school students. Artuklu Humanities, 18, 83-107. https://doi.org/10.46628/ahu.1680487
  2. Altınkurt, Y. (2008). The reasons for students irregular attendance and the effect on this students irregular attendance on their academic achievement. Dumlupınar University Journal of Social Sciences 20, 129-142. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/55447 sayfasından erişilmiştir.
  3. Ames, C. (1992). Classrooms: Goals, structures, and student motivation. Journal of Educational Psychology, 84(3), 261–271. https://doi.org/10.1037/0022-0663.84.3.261
  4. Arslan, A. (2021). Üniversite öğrencilerinin başarı hedef yönelimlerinin çeşitli değişkenler açısından belirlenmesi. Türkiye Eğitim Dergisi, 6(2), 394–411. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1586952 sayfasından erişilmiştir.
  5. Baeten, M., Kyndt, E., Struyven, K., & Dochy, F. (2010). Using student-centred learning environments to stimulate deep approaches to learning: Factors encouraging or discouraging their effectiveness. Educational Research Review, 5(3), 243-260. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2010.06.001
  6. Baker, R. W. & Siryk, B. (1984). Measuring adjustment to college. Journal of Counseling Psychology, 31(2), 179–189. https://doi.org/10.1037/0022-0167.31.2.179
  7. Bayrakçeken, S., Oktay, Ö., Samancı, O., & Canpolat, N. (2021). Increasing students’ academic motivations within the framework of motivation theories: A review study. Atatürk University Journal of Social Sciences Institute, 25(2), 677–698. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1652773 sayfasından erişilmiştir.
  8. Brophy, J. (2010). Motivating students to learn (3. b.). Routledge.
  9. Bureau, J. S., Howard, J. L., Chong, J. X. Y., & Guay, F. (2022). Pathways to student motivation: A meta-analysis of antecedents of autonomous and controlled motivations. Review of Educational Research, 92(1), 46–72. https://doi.org/10.3102/00346543211042426
  10. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, E. Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2019) Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem.
  11. Büyüköztürk, Ş. (2019). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (25. b.). Pegem.
  12. Credé, M., Roch, S. G., & Kieszczynka, U. M. (2010). Class attendance in college: A meta-analytic review of the relationship of class attendance with grades and student characteristics. Review of Educational Research, 80(2), 272-295. https://doi.org/10.3102/0034654310362998
  13. Çimen, E., Koçyiğit, B., & Doğan, F. (2022). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin akademik hedef yönelimleri ile akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sportive, 5(2), 1–13. https://doi.org/10.53025/sportive.1185699
  14. Çolakoğlu, K. & Göksel, A. G. (2024). Üniversite öğrencilerinin akademik hedef yönelimi düzeylerinin kariyer hedefi tutarsızlık düzeylerine yönelik etkileri. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 47–63. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4268709 sayfasından erişilmiştir.
  15. Deci, E. L. & Ryan, R. M. (1985). The general causality orientations scale: Self-determination in personality. Journal of Research in Personality, 19(2), 109-134. https://doi.org/10.1016/0092-6566(85)90023-6
  16. Dweck, C. S. (1986). Motivational processes affecting learning. American Psychologist, 41(10), 1040–1048. https://doi.org/10.1037/0003-066X.41.10.1040
  17. Eccles, J. S. & Wigfield, A. (2002). Motivational beliefs, values, and goals. Annual Review of Psychology, 53(1), 109–132. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.53.100901.135153
  18. Elliot, A. J. & Church, M. A. (1997). A hierarchical model of approach and avoidance achievement motivation. Journal of Personality and Social Psychology, 72(1), 218–232. https://doi.org/10.1037/0022-3514.72.1.218
  19. Elliot, A. J. & McGregor, H. A. (2001). A 2 × 2 achievement goal framework. Journal of Personality and Social Psychology, 80(3), 501–519. https://doi.org/10.1037/0022-3514.80.3.501
  20. Erduran-Tekin, Ö. (2023). Adaptation of Motivation for Learning in Higher Education Scale (EMAPRE-U) to Turkish. E-International Journal of Educational Research, 14(3), 34-51. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1252283
  21. Eum, K. & Rice, K. G. (2011). Test anxiety, perfectionism, goal orientation, and academic performance. Anxiety, Stress & Coping, 24(2), 167–178. https://doi.org/10.1080/10615806.2010.488723
  22. Findikoglu, F. & Gurol, M. (2021). Academic goal orientation: New insights and cultural adaptation of academic goal orientation questionnaire into the Turkish language. Georgia Educational Researcher, 18(1), 72-102. https://doi.org/10.20429/ger.2021.180104
  23. George, D. & Mallery, P. (2024). IBM SPSS statistics 29 step by step: A simple guide and reference. Routledge.
  24. Gökyer, N. (2012). Ortaöğretim okullarındaki devamsızlık nedenlerine ilişkin öğrenci görüşleri. Kastamonu Education Journal, 20(3), 913-938. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/806990 sayfasından erişilmiştir.
  25. Harandi, S. R. (2015). Effects of e-learning on students’ motivation. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 181, 423–430. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.04.905
  26. Hollett, R. C., Gignac, G. E., Milligan, S., & Chang, P. (2020). Explaining lecture attendance behavior via structural equation modeling: Self-Determination Theory and the Theory of Planned Behavior. Learning and Individual Differences, 81, 101907. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2020.101907
  27. Hu, L. T. & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
  28. Kearney, C. A. (2008). School absenteeism and school refusal behavior in youth: A contemporary review. Clinical Psychology Review, 28(3), 451-471. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2007.07.012
  29. Kline, R. B. (2023). Principles and practice of structural equation modeling (5. b.). Guilford.
  30. Lepper, M. R., Greene, D., & Nisbett, R. E. (1973). Undermining children's intrinsic interest with extrinsic reward: A test of the "overjustification" hypothesis. Journal of Personality and Social Psychology, 28(1), 129–137. https://doi.org/10.1037/h0035519
  31. Lowman, J. (1990). Promoting motivation and learning. College Teaching, 38(4), 136-139. https://www.jstor.org/stable/pdf/27558427 sayfasından erişilmiştir.
  32. Majeed, A. Hussain, M., Afzal, M., & Gilani, S. A. (2019). Causes of absenteeism among university students. European Academic Research, 7(3), 1894-909. https://www.researchgate.net/publication/333843370 sayfasından erişilmiştir.
  33. Martínez-López, Z., Moran, V. E., Mayo, M. E., Villar, E., & Tinajero, C. (2024). Perceived social support and its relationship with self-regulated learning, goal orientation, self-management, and academic achievement. European Journal of Psychology of Education, 39, 813–835. https://doi.org/10.1007/s10212-023-00752-y
  34. Mokhtari, S., Nikzad, S., Mokhtari, S., Sabour, S., & Hosseini, S. (2021). Investigating the reasons for students’ attendance in and absenteeism from lecture classes and educational planning to improve the situation. Journal of Education and Health Promotion, 10(1), 1-10. https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_1112_20
  35. Moore, S., Armstrong, C., & Pearson, J. (2008). Lecture absenteeism among students in higher education: A valuable route to understanding student motivation. Journal of Higher Education Policy and Management, 30(1), 15-24. https://doi.org/10.1080/13600800701457848
  36. Pintrich, P. R. (2000). The role of goal orientation in self-regulated learning. M. Boekaerts, P. R. Pintrich, & M. Zeidner (Ed.), Handbook of self-regulation içinde (s. 451–502). Academic. https://thelongroadtoamarathon.wordpress.com/wp-content/uploads/2018/04/pintrich1.pdf sayfasından erişilmiştir.
  37. Pintrich, P. R. & De Groot, E. V. (1990). Motivational and self-regulated learning components of classroom academic performance. Journal of Educational Psychology, 82(1), 33–40. https://www.academia.edu/download/11161825/self-regulated%20learning-motivation.pdf sayfasından erişilmiştir.
  38. Ryan, R. M. & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78 https://www.mzkperformance.com/s/SDTandintmotive-1.pdf sayfasından erişilmiştir.
  39. Schunk, D. H., Pintrich, P. R., & Meece, J. L. (2014). Motivation in education: Theory, research, and applications (4. b.). Pearson Higher Ed.
  40. Trilling, B. & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. John Wiley & Sons.
  41. Usán, P., Salavera, C., & Teruel, P. (2019). School motivation, goal orientation and academic performance in secondary education students. Psychology Research and Behavior Management, 12, 877–887. https://doi.org/10.2147/PRBM.S215641
  42. Usta, H. G., Şimşek, A. S., & Uğurlu, C. T. (2014). Absenteeism behavior among university students: causes and attitude levels. Journal of Higher Education and Science, 4(3), 182-190. https://doi.org/10.5961/jhes.2014.102
  43. Usta, H. G., Uğurlu, C. T., & Şimşek, A. S. (2016). Absenteeism attitudes of university students: Logistic prediction between variables. International Journal of Social Science, 50, 169–182. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS3633
  44. VandeWalle, D. (1997). Development and validation of a work domain goal orientation instrument. Educational and Psychological Measurement, 57(6), 995–1015. https://doi.org/10.1177/0013164497057006009
  45. Zenorini, R. d. P. C. & dos Santos, A. A. A. (2010). Escala de metas de realização como medida da motivação para aprendizagem [Achievement goals scale as a measure of motivation for learning]. Interamerican Journal of Psychology, 44(2), 291–298. https://www.redalyc.org/pdf/284/28420641010.pdf sayfasından erişilmiştir.
  46. Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory into Practice, 41(2), 64–70. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4102_2