KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi / 2018 / Cilt: 17 - Sayı: 2

Türkiye’de Zeka Değerlendirme Sürecinde Yaşanan Etik Sorunlar ve Öneriler

Yaşam KARADAĞ
Gülbahar BAŞTUĞ
Sayfa
46–57
Yayın Tarihi
2018-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda Türkiye’de uzun yıllardır kullanılan ve yeni geliştirilen zeka testleri ele alınarak, zihinsel değerlendirme süreci çerçevesinde oluşan etik sorunlar tartışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Her birey birbirinden farklı özelliklere sahiptir ve bu farklılıkların başında gelen önemli bir unsur da zekadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bazı zeka testlerinin psikometrik özelliklerinin zayıf olmasının yanı sıra uygulayıcıların yetkin ve yeterli olmayışa da etik açıdan önemli bir sorun oluşturabilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda Türkiye’de uzun yıllardır kullanılan ve yeni geliştirilen zeka testleri ele alınarak, zihinsel değerlendirme süreci çerçevesinde oluşan etik sorunlar tartışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:zeka · zeka testleri · etik sorunlar

Özet

Her birey birbirinden farklı özelliklere sahiptir ve bu farklılıkların başında gelen önemli bir unsur da zekadır. Üzerinde birçok araştırma yapılmasına rağmen, araştırmacılar zekanın tanımına ilişkin kesin bir yargıya varamamıştır. Bununla birlikte zekanın ölçülmeye çalışılması uzun süredir devam etmektedir. Birçok ülkede olduğu gibi, Türkiye’de de her yıl binlerce zeka testi uygulanarak bireyler için hayati önem taşıyan kararlar alınmaktadır. Bazı zeka testlerinin psikometrik özelliklerinin zayıf olmasının yanı sıra uygulayıcıların yetkin ve yeterli olmayışa da etik açıdan önemli bir sorun oluşturabilmektedir. Bu makalede psikolojik değerlendirmede önemli bir rolü olan zeka değerlendirme sürecine değinilecektir. Bu bağlamda Türkiye’de uzun yıllardır kullanılan ve yeni geliştirilen zeka testleri ele alınarak, zihinsel değerlendirme süreci çerçevesinde oluşan etik sorunlar tartışılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARADAĞ, Y., BAŞTUĞ, G. (2018). Türkiye’de Zeka Değerlendirme Sürecinde Yaşanan Etik Sorunlar ve Öneriler. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, Cilt: 17 - Sayı: 2, 46–57. https://ajindex.com/articles/115798

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Amerikan Psikoloji Birliği (2016). Revision of ethical standard 3.04 of the “Ethical principles of psychologists and code of conduct” (2002, as amended 2010). American Psychologist, 71, 900. Andiç, S. (2012). Psikolojik değerlendirmede muhteşem üçlü: Yetkinlik, deneyim ve farkındalık. PİVOLKA, 23, 11-14.
  2. Bozbey-Esmeroğlu, S. (2016). Anadolu-Sak Zeka Ölçeği’nin (ASİS) 10-11 yaş düzeyinde ön uygulama çalışması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Anadolu Üniversitesi,
  3. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir. Brabernder, V., ve Bricklin, P. (2001). Ethical issues in psychological assessment in different settings. Journal of Personality Assessment, 77(2): 192-194. Doi: 10.1207/S15327752JPA7702_02 Broody, N. (1999). What is Intelligence? International Review of Psychiatry, 11(1):19-25. Doi:10.1080/09540269974483 Büken, N., ve Büken, E. (2002). Nedir şu “tıp etiği” dedikleri? Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 11, 17-20. http://www.ttb.org.tr/STED/sted0102/nedir_su.pdf Çocuk Hakları Sözleşmesi (09 Aralık 1994). Resmi Gazete, 22184. http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/22184.pdf.
  4. Dailor, A.N., ve Jacob, S. (2011). Ethically challenging situations reported by school psychologists: Implications for training. Psychology in the Schools, 48(6):619-631. Doi: 10.1002/pits.20574 Eisman, E., Dies, R., Finn, S.E., Eyde, L.D., Kay, G.G., Kubiszyn, T.W, vd. (2000). Problems and limitations in using psychological assessment in the contemporary health care delivery system. Professional Psychology: Research and Practice, 31(2):131-140. Doi: 10.1037/,735-7028.31.2.131. Foxcroft, C.D. (2011). Ethical issues related to psychological testing in Africa: What I have learned (so far). Online Readings in Psychology and Culture, 2(2). Doi: 10.9707/2307-0919.1022 Garlick, D. (2002). Understanding the nature of the general factor of intelligence: The role of individual differences in neural plasticity as an explanatory mechanism. Psychological Review, 109(1):116-136. Doi: 10.1037/0033-295X.109.1.116 Gottfredson, L.S. (1997). Mainstream science on intelligence: An editorial with 52 signatories, history, and bibliography. Intelligence, 24(1): 13-23. Doi: 10.1016/s0160- 2896(97)90011-8
  5. Gül, D. (2006). Somut işlem döneminde olan 8-9 yaş çocukları ile soyut işlem döneminde olan 12-13 yaş çocukların görsel bellek farklılıklarının incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi,
  6. Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  7. Jacob-Timm, S. (1999). Ethically challenging situations encountered