Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışmanın amacı demokratikleşme iddiası sunan üretim süreçleri içerisinde oluşturulan görsellerin içerik, orijinallik ve biçimsel tektipleşme gibi sorunları incelemek ve bu süreçlerin ekonomi-politik açıdan ne ölçüde bağımsız olduğu sorusuna yanıt aramaktır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Çalışmanın odağı görsel/video üreten yapay zekâ araçlarında temsil meselesi ve bu üretimlerin gerçeklik algımız üzerine etkileridir. Bireyin yaşadığı dünyayla olan ilişkisi, temsiller aracılığıyla inşa edilir. Kültürel temsiller bireyin öteki olana bakışını ve bireyin kendisiyle ilişkisini de etkiler. Fotoğraf ve video gibi görsel üretimler bireylerin gerçeklik algısı üzerinde etkili bir rol oynadığından, dünyayı algılayışımız üzerine etkileri de oldukça fazladır. Özellikle yeni kuşakların bilgi edinme süreçlerinde ana kaynak haline gelen yapay zekâ araçlarının sunduğu temsiller, gerçeğin yitimine yol açabilecek kadar önemlidir. Ayrıca ekonomi politik açıdan değerlendirildiğinde yapay zekâ araçlarının beslendiği veri setlerine tek yönlü bir bilgi akışı olduğu görülmektedir. Teknolojik alanlarda iktidar sahibi olan kesimlerin hakimiyetinde gerçekleşen üretim süreçleri, kültürel temsillerde de mevcut güç dengelerini yansıtmaktadır. Bu bağlamda ötekinin temsili, oryantalist ve postkolonyal söylemlerle yeniden üretilmekte ve bu söylemler gerçekliğin yerini almaktadır. Çalışma için belirlenen üretken yapay zekâ araçları (Midjourney ve KlingAI) üzerinden girdi oluşturularak üretilen görseller betimsel analiz ile oryantalist ögelerin varlığı/yokluğu bağlamında incelenmiş; kapsam ve sınırlılıklar bağlamında yapay zekâ ekosisteminin genelinde var olan ideolojik yaklaşıma değil, görsel üreten araçların beslendiği veri setlerinde bulunan oryantalist yaklaşımı belirlemeye odaklanmıştır. Çalışmanın amacı demokratikleşme iddiası sunan üretim süreçleri içerisinde oluşturulan görsellerin içerik, orijinallik ve biçimsel tektipleşme gibi sorunları incelemek ve bu süreçlerin ekonomi-politik açıdan ne ölçüde bağımsız olduğu sorusuna yanıt aramaktır.
Abstract
This study focuses on issues of representation in visual and video-producing AI tools and how these affect our perception of reality. An individual’s relationship with the world is shaped through representations, which also influence one’s perception of the other and of the self. Since visuals like photos and videos play a crucial role in constructing reality, their impact on our worldview is significant. Especially for younger generations, AI tools—now primary sources in knowledge acquisition—present representations potent enough to distort or replace reality. From an economic-political standpoint, the datasets feeding these tools reveal a one-sided flow of information. Technological production, controlled by dominant powers, reflects existing hierarchies within cultural representations. In this context, representations of the other are often reproduced through orientalist and postcolonial discourses, replacing lived experience. In this study, visuals were generated using selected AI tools (Midjourney and KlingAI), and analyzed for orientalist elements. The aim is not to critique the entire AI ecosystem but to identify orientalist tendencies within the datasets that drive visual production. The relationship between representation and reality is discussed through the lens of orientalism, using the generated visuals as examples. Ultimately, the study examines issues of content, originality, and formal consistency in AI-driven productions that claim democratization, questioning how politically and economically independent these processes truly are.