Dergiler / Diyanet İlmi Dergi / 2021 / Cilt: 57 - Sayı: 1

MOLLA HÜSREV’İN ŞEYH BEDREDDİN’E YÖNELTTİĞİ ELEŞTİRİLER VE TAHLİLİ

MOLLA HUSREV’S CRITICISM TOWARDS SHEIKH BEDREDDIN AND ITS ANALYSIS

Sayfa
241–276
Yayın Tarihi
2021-03-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Konuya giriş mahiyetinde her iki fakihin biyografisi ve fıkha dair eserlerine kısaca temas edilmiş; tartışmalara müdahil olan diğer fakihlerin kanaatlerinden de istifade edilerek bu noktalarda değerlendirmelerde bulunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Fıkıh geleneğimizde oldukça önemli bir yer tutan tenkit ve eleştirel yaklaşım, farklı fıkıh mezhepleri ya da aynı mezhebe mensup fakihler arasında söz konusu olabilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kültürün özellikle Ebû Hanîfe’nin fıkıh derslerinde en canlı şekilde yaşatıldığı bilinmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Konuya giriş mahiyetinde her iki fakihin biyografisi ve fıkha dair eserlerine kısaca temas edilmiş; tartışmalara müdahil olan diğer fakihlerin kanaatlerinden de istifade edilerek bu noktalarda değerlendirmelerde bulunulmuştur.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Şeyh Bedreddin · Molla Hüsrev · et-Teshîl

Özet

Fıkıh geleneğimizde oldukça önemli bir yer tutan tenkit ve eleştirel yaklaşım, farklı fıkıh mezhepleri ya da aynı mezhebe mensup fakihler arasında söz konusu olabilmiştir. Bu kültürün özellikle Ebû Hanîfe’nin fıkıh derslerinde en canlı şekilde yaşatıldığı bilinmektedir. Mezhep içinde eleştirel yöntemi benimseyenlerden biri de Hanefî fıkıh okulunun Osmanlı coğrafyasında yetiştirdiği önemli fakihlerden biri olan Şeyh Bedreddin’dir. Bedreddin’in tenkitlerinin önemli bir kısmını, Hanefî mezhebi imamlarının görüşleri arasında yaptığı sorgulamaları oluşturur. Onun bu eleştirileri mezhep içinde cevapsız kalmamış; Osmanlı Devleti’nin yetiştirdiği büyük âlim Molla Hüsrev fıkha dair eseri ed-Dürer’de isim belirtmeden Bedreddin’in bu itirazlarına sert bir üslupla cevap vermiştir. Bu makalede; Hanefi Hukuk Literatüründe kalıcı izler bırakan bu iki âlimin bahse konu eleştirilerine yer verilmiştir. Konuya giriş mahiyetinde her iki fakihin biyografisi ve fıkha dair eserlerine kısaca temas edilmiş; tartışmalara müdahil olan diğer fakihlerin kanaatlerinden de istifade edilerek bu noktalarda değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Abstract

Criticism and critical approach, which have a very important place in our fiqh tradition, have been existed among different fiqh madhhabs or jurists of the same madhhab. It is known that this culture was kept alive especially in Abu Hanifa’s fiqh lessons. One of those who adopted this critical method by questioning consistency within the sect is Sheikh Bedreddin, one of the important jurists of the Hanafi Fiqh School in the Ottoman geography. His criticisms did not go unanswered within the madhhab; the great scholar Molla Husrev, who was educated by the Ottoman Empire, responded to Bedreddin’s objections with a harsh style in his work on fiqh, Durar. In this article, the aforementioned criticisms of these two scholars, who left permanent marks in the Hanafi Law Literature, were included. Biographies of both jurists and their works on fiqh were briefly touched upon as an introduction to the subject; evaluations were made on these points by making use of the opinions of other scholars who were involved in the discussions.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DADAŞ, M. B. (2021). MOLLA HÜSREV’İN ŞEYH BEDREDDİN’E YÖNELTTİĞİ ELEŞTİRİLER VE TAHLİLİ. Diyanet İlmi Dergi, Cilt: 57 - Sayı: 1, 241–276. https://ajindex.com/articles/115208

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Ahî Çelebî, Ahîzâde Yûsuf Efendi. Zahîratu’l-ukbâ fî şerḥi Ṣadri’şşe rîʿati’l-ʿuẓmâ. İstanbul:
  2. Süleymaniye Kütüphanesi, Rağıb Paşa, 480, 1a-444b. Akgündüz, Ahmet. “Dürerü’l-hükkâm”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 10/27-28. İstanbul: TDV Yayınları, 1994. Ali Haydar Efendi. Dürerü’l-hükkâm şerhu Mecelleti’l-ahkâm. 4 cilt. çev. Fehmî Hüseynî, Beyrut: Dâru’l-cîl, 1991.
  3. Apaydın, Hacı Yunus. “Kabz”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 24/45-49. İstanbul: TDV Yayınları, 2001.
  4. Atar, Fahrettin. “Mükâtebe”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 31/531-533. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
  5. Atlı, Yusuf. Molla Hüsrev’in Dürer’inde Hanefîlere Yönelik İtirazların Değerlendirilmesi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019. Azmîzâde, Mustafa Hâletî er-Rûmî. Hâşiye ‘alâ Düreri’l-hükkâm şerhi Gureri’l-ahkâm. İstanbul: Beyazıt Devlet Kütüphanesi, 1932, 2a-400a. Aynî, Ebû Muhammed Mahmûd b. Ahmed. Umdetü’l-kârî şerhu Sahîhi’l-Buhârî. 13 cilt. Beyrut: Dâru ihyâi’t-turâsi’l-Arabî, ty. Bâbertî, Ekmelüddîn Muhammed b. Mahmûd. el-İnâye. 10 cilt. Dımaşk: Dâru’l-fikr, ty. Bardakoğlu, Ali. “Molla Hüsrev’in İslâm Hukuku’nun Bazı Meselelerine Bakış Tarzı ve Bunun Değerlendirilmesi”. Molla Hüsrev Mehmet Efendi Kongresi. ed. Ahmet H Köker. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Gevher Nesibe Tıp Tarihi Enstitüsü Yayınları, 1985, 13-23.
  6. Bayder, Osman. el-Hidâye: Bir Fıkıh Metninin Hanefî Geleneğe Etkisi. İstanbul: Hacıveyiszade İlim ve Kültür Vakfı, 2020.
  7. Bedir, Murteza. “Tâcüşşerîa”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 39/360-362. İstanbul: TDV Yayınları, 2010. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. el-Câmi‘u’s-sahîh. nşr. Muhibüddîn el-Hatîb. 4 Cilt. Kahire: el-Mabaatü’s-selefiyye, 1403h. Cessâs, Ebû Bekir Ahmed b. Ali. el-Fusûl fî’l-usûl. nşr. Acîl en-Neşîmî 4 Cilt. Kuveyt: Vizâretü’l-evkâf, 1994. Cessâs, Ebû Bekir Ahmed b. Ali. Şerhu Muhtasarı’t-Tahâvî. nşr. Sâid Bekdâş vd. 8 cilt. Beyrut: Dârü’l-beşâiri’l-İslâmiyye – Dâru’s-Serâc, 2010.
  8. Ceyhan, Semih – Koç, Muhammed Akif. “Osmanlıdan Cumhuriyet’e Şeyh Bedreddin Vâridât’ı: Bir Literatür Denemesi”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 16/31-32, (2018), 233-331.
  9. Cici, Recep. “Molla Hüsrev’in Osmanlı Hukuk Düşüncesindeki Yeri”. Uluslararası Molla Hüsrev Sempozyumu (18-2- Kasım 2011). ed. Kadir Gömbeyaz vd. 153-180. Bursa: Bursa Büyükşehir Yayınları, 2013. Çivizâde Muhyiddin, Muhammed b. İlyâs. el-Îsâr li halli’l-muhtâr. nşr. İlyas Kaplan. 4 cilt. İstanbul: Mektebetü’l-irşâ