KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Alman Dili ve Edebiyatı Dergisi / 2026 / Volume: 1 Issue: 37

Edebi Çeviride Nitelik. E.T.A. Hoffmann’ın Novellası Das Fräulein von Scuderi’nin Türkçe Çevirileri Örneğinde Bir İnceleme

Quality of Literary Translation. Turkish Translations of E.T.A. Hoffmann’s Novella Das Fräulein von Scuderi as a Case in Point

Zehra Gülmüş
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2017-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İncelemede çevirmenlerin söz konusu çeviri sorunlarını aşmak için yararlandıkları çeviri tekniklerinden, çevirmenlerin okur ve iletişim odaklı bir yaklaşımı benimsedikleri ancak çeviri süreci öncesi yeterince kaynak metin incelemesi yapmadıkları için özgün metnin iletisini aktarım boyutunda kayıplar oluştuğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Edebi bir çeviri eserin niteliğinin hangi ölçütler doğrultusunda belirlenmesi gerektiği çeviribilimde hala çok tartışılan bir konudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nord’un ‘bağlılık’ kavramı ile birlikte çeviri niteliği tartışmaları işlevsellik, ‘bağlılık’ ve çevirmenin etik tutumu yönüyle çeviribilimin ilgi odağı haline gelmiştir. 96 800x600 Normal 0 false false false EN-US JA X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman";} Çalışmanın amacı, E.T.A.
💡
Sonuç & Katkı:İncelemede çevirmenlerin söz konusu çeviri sorunlarını aşmak için yararlandıkları çeviri tekniklerinden, çevirmenlerin okur ve iletişim odaklı bir yaklaşımı benimsedikleri ancak çeviri süreci öncesi yeterince kaynak metin incelemesi yapmadıkları için özgün metnin iletisini aktarım boyutunda kayıplar oluştuğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Research Article
📍Kapsam:2004 Verileri
⚙️Değişkenler:Turkish translations of Das Fräulein von Scuderi · translation quality · functionalism

Özet

Edebi bir çeviri eserin niteliğinin hangi ölçütler doğrultusunda belirlenmesi gerektiği çeviribilimde hala çok tartışılan bir konudur. Alıcı ve iletişim odaklı işlevsel çeviri kuramı, kaynak metnin ölçüt olarak önemini yitirmiş olduğunu belirtmiş olsa da, çeviri niteliğinin ‘sadece’ işlevsel açıdan ele alınamayacağı, Christiane Nord tarafından işlev odaklılığa yeni eklenen ‘bağlılık’ ( Loyalität ) kavramı ile anlaşılmıştır. Nord’un ‘bağlılık’ kavramı ile birlikte çeviri niteliği tartışmaları işlevsellik, ‘bağlılık’ ve çevirmenin etik tutumu yönüyle çeviribilimin ilgi odağı haline gelmiştir. 96 800x600 Normal 0 false false false EN-US JA X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman";} Çalışmanın amacı, E.T.A. Hoffmann’ın meşhur novellası Das Fräulein von Scuderi ’nin iki Türkçe çevirisi ( Matmazel Scuderi, çev. Esat Necmi Erendor, 2004; Matmazel de Scudéry , çev. Gülperi Zeytinoğlu, 2016) örneğinde sözü edilen tartışmaya katkıda bulunmaktır. İncelemede ilk önce işlevsel kuramın önerdiği gibi yan metinler üzerinden çevirilerin ‘amacı’ ( skopos ) saptanmıştır. Daha sonra edebiyat bilimindeki metne bağlı yöntemden yararlanarak özgün metnin iletisini yansıtan ve aynı zamanda bir çeviri sorunu oluşturan örnek kesitler ele alınmıştır. İncelemede çevirmenlerin söz konusu çeviri sorunlarını aşmak için yararlandıkları çeviri tekniklerinden, çevirmenlerin okur ve iletişim odaklı bir yaklaşımı benimsedikleri ancak çeviri süreci öncesi yeterince kaynak metin incelemesi yapmadıkları için özgün metnin iletisini aktarım boyutunda kayıplar oluştuğu tespit edilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gülmüş, Z. (2017). Edebi Çeviride Nitelik. E.T.A. Hoffmann’ın Novellası Das Fräulein von Scuderi’nin Türkçe Çevirileri Örneğinde Bir İnceleme. Alman Dili ve Edebiyatı Dergisi, Volume: 1 Issue: 37. https://ajindex.com/articles/1151845

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Delabastita, Dirk (1999): „Wortspiele. Übers. aus dem Engl.: Paul Kußmaul“, in: Snell-Hornby, Mary / Hönig, Hans G. u.a. (Hg.): Handbuch Translation, 2., verb. Aufl., Tübingen: Stauffenburg, S. 285-288.
  2. Eco, Umberto (2009): Quasi dasselbe mit anderen Worten. Über das Übersetzen. Übers. Burkhart Kroeber, München: dtv. Erendor, Esat Nermi (2004): „Önsöz”, in: Hoffmann, E.T.A, Matmazel Scuderi. (Übers.: Esat Nermi Erendor), İstanbul:
  3. Say, S. 7-10.
  4. Feldges, Brigitte / Stadler, Ulrich (Hg.) (1986): E.T.A. Hoffmann: Epoche - Werk – Wirkung. Mit je einem Beitrag von Ernst Lichtenhahn und Wolfgang Nehring, München: Beck. Freund, Winfried (2003): E.T.A. Hoffmann: Das Fräulein von Scuderi. Lektüreschlüssel für Schüler, Stuttgart: Reclam. Genette, Gérard (2014): Paratexte. Das Buch vom Beiwerk des Buches. Mit einem Vorwort von Harald Weinrich. Aus dem Französischen von Dieter Hornig, 5. Aufl., Frankfurt: Suhrkamp. Gerzymisch-Arbogast, Heidrun (1994): Übersetzungswissenschaftliches Propädeutikum, Tübingen & Basel: Francke Verlag. Greiner, Norbert (2004): Übersetzung und Literaturwissenschaft. Grundlagen der Übersetzungsforschung, Bd. I., Tübingen: Narr. Gürses, Sedat (2006): 1945'ten Günümüze Kadar Alman Edebiyatindan Dilimize Yapılan Çeviriler Ve Çeviribilim Çalısmaları. Dokuz Eylül Üniversitesi,
  5. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı, Almanca Mütercim- Tercümanlık Yüksek Lisans Programı, Y.L. Tezi. İzmir: Danışman: Doç. Dr. Gülperi Sert, http://acikerisim.deu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/12345/11779/ 189622.pdf?sequence=1&isAllowed=y, [letztes Zugriffsdatum: 02.03.2017].
  6. Hermans, Theo (2011): „Hermeneutics“, in: Baker, Mona / Saldanha, Gabriela (Hg.): Routledge Encyclopedia of Translation Studies, 2. Aufl., London / New York: Routledge, S. 130-133.
  7. Hoffmann, E.T.A. (1985): Das Fräulein von Scuderi: Erzählung aus dem Zeitalter Ludwig des Vierzehnten, Stuttgart: Reclam. Hoffmann, E.T.A. (2004): Matmazel Scuderi. (Übers.: Esat Nermi Erendor), İstanbul:
  8. Say. Hoffmann, E.T.A. (2015): Kum Adam - Seçme Masallar -. Hasan Âli Yücel Klasikler Dizisi. (Übers.: İris Kantemir), 2. Aufl. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  9. Hoffmann, E.T.A. (2016): Matmazel De Scudéri. Hasan Âli Yücel Klasikler Dizisi. (Übers.: Gülperi Zeytinoğlu), İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.