KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Afet ve Risk Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 2

Depremzedelerin Perspektifinden Sağlık Hizmetlerine Erişim: 6 Şubat Kahramanmaraş Depremi Örneği

Access to Health Services from the Perspective of Earthquake Survivors: The Case of the February 6 Kahramanmaraş Earthquake

Merve Kişi(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9226-8490
Elif Akdemir(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7836-6377
Aslı Metin(Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Isparta Meslek Yüksekokulu)0000-0002-6967-1772
Sayfa
496–512
Yayın Tarihi
2025-07-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak çalışma bulguları, sağlık politikalarının geliştirilmesine ve afet dönemlerinde sağlık hizmeti sunumunun güçlendirilmesine katkı sunmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremler sonrası depremzedelerin sağlık hizmetine erişim deneyimlerini incelemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nitel araştırma yöntemi kullanılan araştırmada, depremzede katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler fenomenolojik ve tematik analiz ile ortaya konulmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak çalışma bulguları, sağlık politikalarının geliştirilmesine ve afet dönemlerinde sağlık hizmeti sunumunun güçlendirilmesine katkı sunmaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Deprem · Depremzede · Fenomenoloji

Özet

Bu araştırma, 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremler sonrası depremzedelerin sağlık hizmetine erişim deneyimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemi kullanılan araştırmada, depremzede katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler fenomenolojik ve tematik analiz ile ortaya konulmuştur. Deprem sonrası psikolojik ve fiziksel rahatsızlıkların ortaya çıktığı, bu sorunların ekonomik, çevresel ve kişisel etmenlerden kaynaklı olduğu görülmüştür. Çalışmada, depremzedelerin sağlık hizmetine erişimde karşılaştıkları zorluklar; örgütlenme, insan kaynakları, finansman ve hizmet sunumu kategorilerinde incelenmiştir. Ayrıca depremzedelerin sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesine yönelik önerileri, sağlık politikasına yönelik ve kurumlarla ilgili öneriler kategorilerinde sunulmuştur. Sonuç olarak çalışma bulguları, sağlık politikalarının geliştirilmesine ve afet dönemlerinde sağlık hizmeti sunumunun güçlendirilmesine katkı sunmaktadır.

Abstract

This study aims to examine the experiences of earthquake survivors in accessing health services after the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023. Using qualitative research method, semi-structured interviews were conducted with earthquake survivors and the data obtained were revealed through phenomenological and thematic analysis. It was observed that psychological and physical disorders emerged after the earthquake and that these problems were caused by economic, environmental and personal factors. In the study, the difficulties faced by earthquake survivors in accessing health services were examined in the categories of organization, human resources, financing and service delivery. In addition, earthquake survivors' suggestions for the improvement of health services were presented in the categories of suggestions for health policy and suggestions for institutions. As a result, the findings of the study contribute to the development of health policies and the strengthening of health service delivery in times of disaster.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kişi, M., Akdemir, E., Metin, A. (2025). Depremzedelerin Perspektifinden Sağlık Hizmetlerine Erişim: 6 Şubat Kahramanmaraş Depremi Örneği. Afet ve Risk Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 2, 496–512. https://doi.org/10.35341/afet.1526155

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (68)

  1. Abu-Zidan, F. M., Jawas, A., Idris, K., Cevik, A. A. (2024). Surgical and critical care management of earthquake musculoskeletal injuries and crush syndrome: A collective review. Turkish journal of emergency medicine, 24(2), 67-79.
  2. Achour, N., Miyajima, M. (2020). Post-earthquake hospital functionality evaluation: The case of Kumamoto Earthquake 2016. Earthquake Spectra, 36(4), 1670-1694.
  3. AFAD. (2023). 06 Şubat 2023 Pazarcık-Elbistan Kahramanmaraş (Mw: 7.7 – Mw: 7.6) Depremleri Raporu. https://deprem.afad.gov.tr/assets/pdf/Kahramanmara%C5%9F%20Depremi%20%20Raporu_02.06.2023.pdf
  4. Akaishi, T., Morino, K., Maruyama, Y., Ishibashi, S., Takayama, S., Abe, M.,. & Ishii, T. (2021). Restoration of clean water supply and toilet hygiene reduces infectious diseases in post-disaster evacuation shelters: A multicenter observational study. Heliyon, 7(5), 1-12.
  5. Akar, S. (2013). Doğal afetlerin kamu maliyesine ve makro ekonomiye etkileri: Türkiye değerlendirmesi. Journal of Management and Economics Research, 11(21), 185-206.
  6. Akkaya, M., Öktem, U., Tolunay, T., Ocak, M., Yolaçan, D. S., Gürler, A.,., Yıldırım, Y. (2023). An overview of the orthopedic patient profile in the first five days following February 6th, 2023 Kahramanmaras earthquake: A single-center experience in the earthquake zone. Joint diseases and related surgery, 34(2), 503.
  7. Almira, F., Hidajah, A. C. (2020). Epidemiology of post-earthquake diseases in gangga subdistrict, north lombok, indonesia. Journal of Health and Translational Medicine (JUMMEC), 182-188.
  8. Ateş, S., Erdem, H. (2023). The earthquake in Türkiye and infectious disease concerns. New Microbes and New Infections, 52.
  9. Balikuddembe, J. K., Reinhardt, J. D., Vahid, G., Di, B. (2024). A scoping review of post-earthquake healthcare for vulnerable groups of the 2023 Turkey-Syria earthquakes. BMC Public Health, 24(1), 945.
  10. Bilgehan, T., Akca, A., Karşıgil, P., Dünder, E., Alkaya, S. A. (2023). Depremzede bireylerde kronik hastalıkların epidemiyolojisi, semptomların tespiti, sağlık gereksinimleri ve baş etme stratejilerinin belirlenmesi [Conference presentation]. Deprem Araştırmaları Sanal Konferansı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı.
  11. Bissell, R. A., Pinet, L., Nelson, M., Levy, M. (2004). Evidence of the effectiveness of health sector preparedness in disaster response: the example of four earthquakes. Family & Community Health, 27(3), 193-203.
  12. Braun, V., Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101.
  13. Brown, J., Cairncross, S., & Ensink, J. H. (2013). Water, sanitation, hygiene and enteric infections in children. Archives of disease in childhood, 98(8), 629-634.
  14. Canatan, H. (2020). Afetlerde sürdürülebilir sağlık hizmetleri için güvenli hastane kavramının önemi üzerine bir araştırma. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 7(1), 55-60.
  15. Ceferino, L., Mitrani-Reiser, J., Kiremidjian, A., Deierlein, G., Bambarén, C. (2020). Effective plans for hospital system response to earthquake emergencies. Nature communications, 11(1), 4325.
  16. Cole, G., Rosenblum, A. J., Boston, M., Barnett, D. J. (2020). Applying the Haddon Matrix to Hospital Earthquake Preparedness and Response. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 1–8. doi:10.1017/dmp.2020.30
  17. Creswell, J. W (2016). Nitel Araştırma Yöntemleri (Çev. M. Bütün ve S. B. Demir). 3. Baskı. Ankara: Siyasal Kitabevi. (Orijinal Baskı: 2013).
  18. Creswell, J. W., Poth, C. N. (2007). Qualitative Inquiry And Research Design: Choosing Among Five Approaches. Sage Publications
  19. Diakomi, M. (2021). Prehospital Fluid Resuscitation, Pain Relief and Stabilization. In Emergency Medicine, Trauma and Disaster Management: From Prehospital to Hospital Care and Beyond (pp. 19-24). Cham: Springer International Publishing.
  20. Dodgson, J. E. (2017). About Research: Qualitative Methodologies. Journal of Human Lactation. 33(2), 355-358.
  21. Farooqui, M., Quadri, S. A., Suriya, S. S., Khan, M. A., Ovais, M., Sohail, Z., … Hassan, M. (2017). Posttraumatic stress disorder: a serious post-earthquake complication. Trends in Psychiatry and Psychotherapy, 39(2), 135–143
  22. Fatema, S. R., Islam, M. S., East, L., Usher, K. (2019). Women’s health-related vulnerabilities in natural disasters: a systematic review protocol. BMJ open, 9(12), e032079.
  23. Gencer, G. Y. G., Göktaş, İ., Uz, B. Y. (2024). Menopozlu Kadınlarda Deprem Sonrası Genital Hijyen, Yaşam Kalitesi ve Üriner İnkontinans Farkındalığının İncelenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 17(1), 32-42.
  24. Goretti, A., Sarli, V. (2006). Road network and damaged buildings in urban areas: short and long-term interaction. Bulletin of Earthquake Engineering, 4, 159-175.
  25. Gürbüz, F., Koyuncu, N. E. (2023). Çocuklar ve deprem. In International conference on scientific and academic research (Vol. 1, pp. 379-83).
  26. Haddon Jr, W. (1980). Advances in the epidemiology of injuries as a basis for public policy. Public health reports, 95(5), 411.
  27. Han, Y., Wei, J., Zhao, Y. (2021). Long-term effects of housing damage on survivors’ health in rural China: Evidence from a survey 10 Years after the 2008 Wenchuan earthquake. Social Science & Medicine, 270, 113641.
  28. Harrell, M., Selvaraj, S. A., Edgar, M. (2020). Danger! Crisis health workers at risk. International journal of environmental research and public health, 17(15), 5270.
  29. Iqbal, A., Sheikh, A. (2023). The devastating earthquake that struck Turkey and Syria: Post‐traumatic stress disorder and mental health issues among the victims. The International Journal of Health Planning and Management, 38(4), 1080-1083.
  30. İnmez, İ. (2011). Afetlerin doğallığı üzerine: Sosyal bir olgu olarak afetler ve kırılganlık sorunu. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 66(04), 185-194.
  31. Keyifli, N. (2021). Oecd Ülkelerinde Doğal Afetlerin Bütçe Açıkları Üzerine Etkisi: Dinamik Panel Veri Analizi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (43), 303-318.
  32. Köroğlu, M., Karakaplan, M., Ergen, E., Ertem, K., Çoban, İ., Köse, H.,., Aslantürk, O. (2023). The initial response of a local hospital in the earthquake zone during the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes: Injuries and challenges. Acta orthopaedica et traumatologica turcica, 57(6), 315.
  33. Krishnamurti, D. C. (2018). Hospital Preparedness And Response During Earthquakes. OSR Journal of Dental and Medical Sciences (IOSRJDMS), 17(1), 53-57.
  34. Kumar, R., Kumar, A., Kumar Singh, K., Singh, A., Sinha, N. (2017). Post-Earthquake Psychiatric Morbidity. Journal of Medical Science and Clinical Research, 5(8). https://doi.org/10.18535/jmscr/v5i8.15
  35. Kurt, A., Topan, A., Akkoç, B. (2024). Early childhood stress and behavioural problems in children following the 2023 Kahramanmaraş earthquake in Turkey. Current Psychology, 43:32471–32481. https://doi.org/10.1007/s12144-024-06788-7
  36. Leon, G. R. (2004). Overview of the psychosocial impact of disasters. Prehospital and disaster medicine, 19(1), 4-9.
  37. Li, Y., Cimiotti, J. P. (2021). Nurse staffing and patient outcomes during a natural disaster. Journal of Nursing Regulation, 12(3), 30-37.
  38. Manirambona, E., Obnial, J. C., Musa, S. S., Miranda, A. V., Haruna, U. A., Shomuyiwa, D. O. (2023). The need for health system strengthening in the wake of natural disasters: Lessons from the 2023 Türkiye–Syria earthquake. Public health challenges, 2(4), e131.
  39. Motamedi, M. H. K., Saghafinia, M., Bafarani, A. H., Panahi, F. (2009). A Reassessment and Review of the Bam Earthquake Five Years Onward: What Was Done Wrong? Prehospital and Disaster Medicine, 24(05), 453–460. doi:10.1017/s1049023x00007317
  40. Najafi, I., Safari, S., Sharifi, A., Sanadgol, H., Hosseini, M., RASHID, F. F.,. & BOROUMAND, B. (2009). Practical strategies to reduce morbidity and mortality of natural catastrophes: a retrospective study based on Bam earthquake experience.
  41. Nakajima, Ş. (2012). Deprem ve sonrası psikolojisi. Okmeydanı Tıp Dergisi, 28(2), 150-155.
  42. Özcan, F. Ö., Duru, Ö. A. (2021). Doğal afetlerde gıda ihtiyaç durumunun değerlendirilmesi ve beslenme müdahaleleri: deprem örnekleri açısından incelenmesi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 8(4), 337-341.
  43. Palteki, T., Salimi, S., Younas, A., Taylan, S., Aydın, E. (2025). Understanding patient safety during earthquakes: a phenomenological study of disaster response. BMJ Quality & Safety.
  44. Polit, D. F., Beck, C. T. (2012). Nursing Research: Generating And Assessing Evidence For Nursing Practice. Ninth Edition. China: Lippincott Williams & Wilkins.
  45. Pouraghaei, M., Jannati, A., Moharamzadeh, P., Ghaffarzad, A., Far, M. H., & Babaie, J. (2017). Challenges of hospital response to the twin earthquakes of August 21, 2012, in East Azerbaijan, Iran. Disaster medicine and public health preparedness, 11(4), 422-430.
  46. Sawada, Y. (2013). The Economic Impact of Earthquakes on Households. The economic impacts of natural disasters, 250(1).
  47. Sert, H., Horzum, M. B., Eren, M. G., Pelin, M., Ucgul, K. (2024). The disaster of the century, Kahramanmaras earthquake: A qualitative study on the experiences of the earthquake victims and search and rescue teams. International Journal of Disaster Risk Reduction, 107, 104462.
  48. Shrestha, S., Malla, R., Kazama, F. (2022). WASH and health in Sindhupalchowk district of Nepal after the Gorkha earthquake. Societies, 12(3), 91.
  49. Şalcıoğlu, E., Başoğlu, M. (2008). Psychological effects of earthquakes in children: Prospects for brief behavioral treatment. World Journal of Pediatrics, 4(3), 165–172.
  50. T.C. Sağlık Bakanlığı (2016). Çok Paydaşlı Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı, Bakanlık Yayın No: 942 ISBN: 978-975-590-493-1.
  51. T. C. Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2023). Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Raporu. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/03/2023-Kahramanmaras-ve-Hatay-Depremleri-Raporu.pdf
  52. Tang, W., Wang, Y., Lu, L., Lu, Y., Xu, J. (2021). Post-traumatic growth among 5195 adolescents at 8.5 years after exposure to the Wenchuan earthquake: Roles of post-traumatic stress disorder and self-esteem. Journal of health psychology, 26(13), 2450-2459.
  53. Türk Tabipleri Birliği (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş ve 20 Mart 2023 Hatay Depremleri Birinci Ay Raporu. https://www.ttb.org.tr/userfiles/files/1ayraporu.pdf
  54. Uprety, S., Iwelunmor, J., Sadik, N., Dangol, B., Nguyen, T. H. (2017). A qualitative case study of water, sanitation, and hygiene resources after the 2015 Gorkha, Nepal, earthquake. Earthquake Spectra, 33(1_suppl), 133-146.
  55. URL 1, https://www.downtoearth.org.in/news/natural-disasters/turkey-syria-earthquake-food-production-hit-farmers-need-immediate-assistance-says-fao-87823 (Son Erişim: 12.05.2024)
  56. URL 2, https://www.ecdc.europa.eu/en/news-events/earthquakes-turkiye-and-syria-infectious-diseases-expected-be-concern-two-four-week (Son Erişim: 12.05.2024)
  57. URL 3, Koca, F. [@drfahrettinkoca]. (2023, Mart 14). Tıp “Bayramı” olmayan bir 14 MART Yaslıyız. Deprem bölgesinde yaşayan sağlık çalışanı arkadaşlarımızdan 505’i afette hayatını kaybetti. Toplam can kaybımız 48 Binin üzerinde. Başımız sağ olsun. Allah benzer acılar yaşatmasın. Bu yılki 14 Mart, halkımızla yaraları sarma günü [Tweet]. Twitter. twitter.com/drfahrettinkoca/status/1234567890 (Son Erişim: 16.05.2024)
  58. World Health Organization (WHO). (2019). Health Emergency and Disaster Risk Management Framework.Geneva: Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.
  59. World Health Organization. (2023). Türkiye earthquake: external situation report no. 9: 1 May–4 June 2023 (No. WHO/EURO: 2023-7145-46911-70035). World Health Organization. Regional Office for Europe.
  60. Wu, Y., Chen, S. (2023). Resilience modeling and pre-hazard mitigation planning of transportation network to support post-earthquake emergency medical response. Reliability Engineering & System Safety, 230, 108918.
  61. Yalçın, H. (2022). Bir araştırma deseni olarak fenomenoloji. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 213-232.
  62. Yıldız, M. İ., Başterzi, A. D., Yıldırım, E. A., Yüksel, Ş., Aker, A. T., Semerci, B.,., Yıldırım, M. H. (2023). Preventive and therapeutic mental health care after the earthquake-expert opinion from the Psychiatric Association of Turkey. Turkish Journal of Psychiatry, 34(1), 39.
  63. Akaishi, T., Morino, K., Maruyama, Y., Ishibashi, S., Takayama, S., Abe, M.,. & Ishii, T. (2021). Restoration of clean water supply and toilet hygiene reduces infectious diseases in post-disaster evacuation shelters: A multicenter observational study. Heliyon, 7(5), 1-12.
  64. Akkaya, M., Öktem, U., Tolunay, T., Ocak, M., Yolaçan, D. S., Gürler, A.,., Yıldırım, Y. (2023). An overview of the orthopedic patient profile in the first five days following February 6th, 2023 Kahramanmaras earthquake: A single-center experience in the earthquake zone. Joint diseases and related surgery, 34(2), 503.
  65. Gencer, G. Y. G., Göktaş, İ., Uz, B. Y. (2024). Menopozlu Kadınlarda Deprem Sonrası Genital Hijyen, Yaşam Kalitesi ve Üriner İnkontinans Farkındalığının İncelenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 17(1), 32-42.
  66. Köroğlu, M., Karakaplan, M., Ergen, E., Ertem, K., Çoban, İ., Köse, H.,., Aslantürk, O. (2023). The initial response of a local hospital in the earthquake zone during the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes: Injuries and challenges. Acta orthopaedica et traumatologica turcica, 57(6), 315.
  67. Najafi, I., Safari, S., Sharifi, A., Sanadgol, H., Hosseini, M., RASHID, F. F.,. & BOROUMAND, B. (2009). Practical strategies to reduce morbidity and mortality of natural catastrophes: a retrospective study based on Bam earthquake experience.
  68. Yıldız, M. İ., Başterzi, A. D., Yıldırım, E. A., Yüksel, Ş., Aker, A. T., Semerci, B.,., Yıldırım, M. H. (2023). Preventive and therapeutic mental health care after the earthquake-expert opinion from the Psychiatric Association of Turkey. Turkish Journal of Psychiatry, 34(1), 39.