Dergiler / Afet ve Risk Dergisi / 2026 / Sayı: 23

Deprem Deneyimi Sonrasında Kentsel Yeşil Alanların Afet İşlevlerine Yönelik Kullanıcı Algıları: Kahramanmaraş Örneği

Residents’ Perceptions of the Disaster Functions of Urban Green Spaces After Experiencing the Earthquake: The Case of Kahramanmaraş

Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-10-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, katılımcıların kentsel yeşil alanların varlığını afet süreçlerinde son derece önemli bulmalarına karşın, kentlerde mevcut bulunan yeşil alan miktarının yetersiz olduğunu, bu alanların afet süreçlerinde temel ihtiyaçların karşılanması, barınma ve haberleşme gibi hizmetleri sağlayacak şekilde işlevlendirilmesini gerekli gördüklerini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, afet yönetimi ve sürdürülebilir kentsel planlama çerçevesinde kentsel yeşil alanların afet sonrası süreçlerde üstlendikleri çok boyutlu işlevleri, özellikle toplanma, geçici barınma ve rekreasyonel kullanım boyutları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremini yaşamış bireylerin deneyim ve değerlendirmelerine dayalı olarak çevrimiçi anket yöntemi kullanılarak yürütülmüş ve araştırma kapsamında 400 geçerli veri elde edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, katılımcıların kentsel yeşil alanların varlığını afet süreçlerinde son derece önemli bulmalarına karşın, kentlerde mevcut bulunan yeşil alan miktarının yetersiz olduğunu, bu alanların afet süreçlerinde temel ihtiyaçların karşılanması, barınma ve haberleşme gibi hizmetleri sağlayacak şekilde işlevlendirilmesini gerekli gördüklerini göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Deprem · Kentsel Planlama · Kullanıcı Deneyimi

Özet

Bu çalışma, afet yönetimi ve sürdürülebilir kentsel planlama çerçevesinde kentsel yeşil alanların afet sonrası süreçlerde üstlendikleri çok boyutlu işlevleri, özellikle toplanma, geçici barınma ve rekreasyonel kullanım boyutları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremini yaşamış bireylerin deneyim ve değerlendirmelerine dayalı olarak çevrimiçi anket yöntemi kullanılarak yürütülmüş ve araştırma kapsamında 400 geçerli veri elde edilmiştir. Bulgular, katılımcıların kentsel yeşil alanların varlığını afet süreçlerinde son derece önemli bulmalarına karşın, kentlerde mevcut bulunan yeşil alan miktarının yetersiz olduğunu, bu alanların afet süreçlerinde temel ihtiyaçların karşılanması, barınma ve haberleşme gibi hizmetleri sağlayacak şekilde işlevlendirilmesini gerekli gördüklerini göstermektedir. Ayrıca, toplanma alanlarının konumu ve bu alanlara ilişkin yönlendirme konusundaki farkındalık eksikliğinin afet sonrası dönemde güvenlik risklerini artırdığı belirlenmiştir. Sonuçlar, kentsel yeşil alanların yalnızca çevresel ve estetik değerlerle sınırlı olmadığını, afet yönetiminin hazırlık, müdahale ve iyileştirme aşamalarında stratejik ve çok işlevli mekânlar olarak planlanmasının, erişilebilir, güvenli ve sürdürülebilir kentsel politikaların geliştirilmesi ile toplulukların etkin toparlanmasının sağlanması açısından büyük önem taşıdığını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, yeşil alanlar afet riskine açık kentlerde toplumsal dayanıklılığı güçlendiren ve aynı zamanda bütüncül kentsel planlamaya katkı sağlayan kritik stratejik alanlar olarak değerlendirilmelidir.

Abstract

This study aims to examine the multidimensional functions of urban green spaces in post-disaster processes within the framework of disaster management and sustainable urban planning, particularly focusing on gathering, temporary shelter, and recreational use. The research was conducted using an online survey with individuals who experienced the February 6, 2023, Kahramanmaraş earthquake, and 400 valid responses were obtained. The findings show that although participants consider urban green spaces highly important during disaster processes, they find the current amount of green space in cities insufficient and consider it necessary for these areas to support the provision of basic needs, shelter, and communication services during disasters. In addition, the lack of awareness regarding the location of and guidance to assembly areas was found to increase post-disaster safety risks. The results reveal that urban green spaces are not limited to environmental and aesthetic values; planning them as strategic and multifunctional spaces in the preparation, response, and recovery phases of disaster management is of great importance for developing accessible, safe, and sustainable urban policies and ensuring effective community recovery. Therefore, green spaces should be considered as strategic areas that strengthen social resilience and contribute to comprehensive urban planning in cities vulnerable to disaster risks.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Alp, M. A., Şengür, Ş., Çaycı, Y. (2026). Deprem Deneyimi Sonrasında Kentsel Yeşil Alanların Afet İşlevlerine Yönelik Kullanıcı Algıları: Kahramanmaraş Örneği. Afet ve Risk Dergisi, Sayı: 23. https://doi.org/10.35341/afet.1812062

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Atalay, H. (2008). Deprem durumunda kentsel açık ve yeşil alanların kullanımı–Küçükçekmece Cennet Mahallesi örneği [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
  2. Ateş, A., Sunar, H. (2019). İvriz kültürel peyzajı alanının çevrimiçi ziyaretçi yorumları ile analizi: Google Haritalar örneği. Ereğli International Science and Academic, 1, 335-339.
  3. Buran, C., Tosun, B., Pehlivan Hatipoğlu, K., Atay, E., Yava, A. (2025). Evaluation of factors influencing the quality of life of older adult earthquake survivors in Türkiye: A cross-sectional interview-based study. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 19, e331. https://doi.org/10.1017/dmp.2025.10255
  4. Caf, A., Koç, C. (2024). Bingöl kentinde açık ve yeşil alan yeterliliğinin araştırılması. ISPEC Journal of Agricultural Sciences, 8(1), 183-196. https://doi.org/10.5281/zenodo.10828705
  5. Çarıkcı, K., Meral, H., Berkil, S., Çalışır, A., Önala, L., Arslan, Ö. (2024). Nitel araştırmalarda tematik analiz. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches, 10(37), 127-140. https://doi.org/10.5281/zenodo.10509707
  6. Daşdemir, İ. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Akademik Yayıncılık.
  7. Eminağaoğlu, Z., Yavuz, A. (2005). Artvin kent dokusunda yeşil alan incelemesi. Kafkas Üniversitesi Artvin Orman Fakültesi Dergisi, 6 (1-2), 191-202.
  8. Ergünay, O. (2009, 11-12 Kasım). Doğal afetler ve sürdürülebilir kalkınma [Bildiri sunumu]. Deprem Sempozyumu, Bolu, Türkiye.
  9. Kırçın, P. N., Çabuk, S. N., Aksoy, K., Çabuk, A. (2017, 11-13 Ekim). Ülkemizde yeşil alanların afet sonrası toplanma alanı olarak kullanılma olanaklarının artırılması üzerine bir araştırma [Bildiri sunumu]. 4. Uluslararası Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı, Eskişehir, Türkiye.
  10. Koçan, N., Sürün, S. (2020). 1. derece deprem kuşağında yer alan Balıkesir-Burhaniye kenti için deprem parkı önerisi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(1), 14-31. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.681336
  11. Kuloğlu, M. (2024). Depremlerde afetzedelerin kimliklendirilmesi çalışmaları. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 13(1), 151-172. https://doi.org/10.28956/gbd.1383344
  12. Maury-Mora, M., Gómez-Villarino, M. T., Varela-Martínez, C. (2022). Urban green spaces and stress during COVID-19 lockdown: A case study for the city of Madrid. Urban Forestry & Urban Greening, 69, 127492. https://doi.org/10.1016/j.ufug.2022.127492
  13. McNaught, C., Lam, P. (2010). Using Wordle as a supplementary research tool. The Qualitative Report, 15(3), 630-643. https://eric.ed.gov/?id=EJ887905
  14. Önal, S. (2024). Toplanma alanları olarak yeşil alanlar ve parklar: Araştırmalara dayalı bir bakış. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 64(2), 1627-1643. https://doi.org/10.33171/dtcfjournal.2024.64.2.28
  15. Özçelik, A. E., Çorbacı, Ö. L., Yuksek, T. (2023). Kahramanmaraş merkezli depremden etkilenen kentlerde yer alan yeşil alanların coğrafi bilgi sistemleri ile deprem duyarlılığına göre konumsal/mekânsal analizi. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 8(3), 273-282. https://doi.org/10.35229/jaes.1286979
  16. T.C. Kahramanmaraş Valiliği. (t.y.). İlçelerimiz. http://www.kahramanmaras.gov.tr/ilcelerimiz (Son Erişim Tarihi: 20 Ekim 2025)
  17. Uyar, H. E., Töre, E. (2023). Deprem sonrası ilk durak: İstanbul’da toplanma alanlarına dair bir inceleme. Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 226-242. https://doi.org/10.35341/afet.1119551