Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, Jellinek’in statü hakları yaklaşımı ile Fraser’ın yeniden dağıtım, tanınma ve temsil boyutlarını içeren toplumsal adalet çerçevesinden türetilen analitik bileşenler üzerinden değerlendirilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, Fransa’daki ‘risk kültürü’ yaklaşımı ile Türkiye’deki ‘afet yönetimi’ modelini kamusal haklara erişim, toplumsal adalet ve katılım ekseninde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Araştırma, afetlere hazırlığın yalnızca teknik kapasite ve kurumsal düzenlemelerle açıklanamayacağını, aynı zamanda hak temelli bir kamu hizmeti olarak nasıl örgütlendiğinin analiz edilmesi gerektiğini savunmaktadır. Bu çerçevede temel soru, iki modelden hangisinin kamusal hizmetlere erişimi daha adil, katılımcı ve dirençliliği artırıcı biçimde kurumsallaştırabildiğidir. Araştırmada nitel karşılaştırmalı analiz yöntemi benimsenmiş; veriler Fransa’nın Isère Departmanı ve Grenoble Metropolü’nde yürütülen saha gözlemleri, katılımcı gözlem ve belge çözümlemeleri yoluyla elde edilmiştir. Bulgular, Jellinek’in statü hakları yaklaşımı ile Fraser’ın yeniden dağıtım, tanınma ve temsil boyutlarını içeren toplumsal adalet çerçevesinden türetilen analitik bileşenler üzerinden değerlendirilmiştir. Sonuçlar, Fransa’da risk kültürünün bilgiye erişim ve yerel katılımı kurumsal olarak güçlendirdiğini, ancak uygulamada sosyo-ekonomik eşitsizliklerin kapsayıcılığı sınırlamaya devam ettiğini göstermektedir. Türkiye’de ise afet yönetimi yaklaşımının merkezi ve müdahale odaklı yapısı nedeniyle risk bilgisinin toplumsallaşması, yerel katılım ve hesap verebilirlik mekanizmalarının kurumsallaştırılması bakımından önemli boşluklar bulunduğu ortaya konmaktadır. Çalışma, afet dirençliliğinin kamusal haklara eşit erişim ve anlamlı katılımla doğrudan ilişkili olduğunu vurgulayarak, Türkiye için yerelleşme, şeffaf risk iletişimi ve katılımcı planlama yönünde politika önerileri sunmaktadır.
Abstract
This study comparatively examines France’s “risk culture” approach and Türkiye’s “disaster management” model within the framework of access to public rights, social justice, and participation. It argues that disaster preparedness cannot be explained solely through technical capacity and institutional arrangements, but should also be analyzed in terms of how it is organized as a rights-based public service. Accordingly, the main research question asks which of these two models is more capable of institutionalizing disaster preparedness in a way that ensures more equitable access to public services, strengthens participation, and enhances resilience. The study adopts a qualitative comparative analysis. The data were collected through field observations, participant observation, and document analysis conducted in the Isère Department and the Grenoble Metropolis in France. The findings are evaluated through analytical components derived from Jellinek’s theory of status rights and Nancy Fraser’s framework of social justice, including redistribution, recognition, and representation. The results indicate that the risk culture approach in France institutionally strengthens access to information and local participation, yet socio-economic inequalities continue to limit inclusiveness in practice. In contrast, the centralized and response-oriented structure of disaster management in Türkiye reveals significant gaps in the socialization of risk knowledge, the institutionalization of local participation, and accountability mechanisms. The study highlights that disaster resilience is closely linked to equitable access to public rights and meaningful participation, and proposes policy recommendations for Türkiye focusing on localization, transparent risk communication, and participatory planning.