KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Volume: 11 Issue: 2

Aile Varlık Düzeyi Ölçeği II’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Adaptation of Family Affluence Scale II into Turkish: A Validity and Reliability Study

Neslişah Yaren Kırcı(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ)0000-0002-4925-0508
Emine Çağlar(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ)0000-0001-6771-8955
Erdem Karabulut(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, BİYOİSTATİSTİK ANABİLİM DALI)0000-0002-7811-8215
Ayda Karaca(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, REKREASYON BÖLÜMÜ)0000-0002-3189-2385
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2024-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, AVDÖ II’nin SED’i değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı öğrencilerin sosyoekonomik düzey (SED)'ini belirlemek için geliştirilen “Aile Varlık Düzeyi Ölçeği II’nin (AVDÖ II)” Türk üniversite öğrencilerinde geçerliğini ve güvenirliğini sınamaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ölçek, Dünya Sağlık Örgütü’nün 1997 yılında yürüttüğü “Okul Çağı Çocuklarında Sağlık Davranışı (Health Behaviour in School-aged Children-HBSC)” başlıklı projede geliştirilmiş, 2001-2002 yıllarında aynı projede revize edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, AVDÖ II’nin SED’i değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2001-2002 Verileri
⚙️Değişkenler:Socio-economic status · Scale adaptation · Validity

Özet

Bu çalışmanın amacı öğrencilerin sosyoekonomik düzey (SED)'ini belirlemek için geliştirilen “Aile Varlık Düzeyi Ölçeği II’nin (AVDÖ II)” Türk üniversite öğrencilerinde geçerliğini ve güvenirliğini sınamaktır. Ölçek, Dünya Sağlık Örgütü’nün 1997 yılında yürüttüğü “Okul Çağı Çocuklarında Sağlık Davranışı (Health Behaviour in School-aged Children-HBSC)” başlıklı projede geliştirilmiş, 2001-2002 yıllarında aynı projede revize edilmiştir. Bu çalışmada da revize edilen form kullanılmıştır. Araştırma grubu 19-24 yaş arası 97 kadın (X ̅yaş =20,08, Ss =0,94 yıl) ve 143 erkek (X ̅yaş =20,29, Ss =1,23 yıl) toplam 240 (X ̅yaş =20,20, Ss =1,13 yıl) öğrenciden oluşmaktadır. Ölçekte; ailenin sahip olduğu araba sayısı, çocuğa ait oda olup olmadığı, son bir yılda aile ile kaç kez tatil amaçlı seyahat yapıldığı ve ailenin sahip olduğu bilgisayar sayısını soran dört madde bulunmaktadır. Yapı geçerliği için yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda varyansın %45,40’nı açıklayan tek faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Elde edilen faktör yükleri 0,55 ile 0,73 arasında değişmektedir. Ayrıca, Rasch analizi sonuçları AVDÖ II’nin yapı geçerliğini desteklenmiştir. Eş zaman geçerliği için yapılan analiz sonucunda AVDÖ II'nin puanları ile SED ölçeği puanları arasında yüksek düzeyde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır (r =0,73, p AVE). Ölçeğin iç tutarlığını belirlemek için hesaplanan Cronbach alfa katsayısının 0,59, CR katsayısının ise 0,77 olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, AVDÖ II’nin SED’i değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.

Abstract

This study aimed to test the validity and reliability of the "Family Affluence Scale II (FAS II)", in Turkish university students to determine socioeconomic status. The scale was developed in the project titled "Health Behavior in School-aged Children-HBSC" conducted by the World Health Organization in 1997. The scale was revised in 2001-2002 and the revised form was used in this study. Two-hundred forty students aged 19-24, with 97 female (X ̅age=20.08, SD =0.94 year) and 143 male students (X ̅age=20.29, SD= 1.23 year) participated in the study. The scale consists of four questions asking about the number of cars owned by the family, whether there is a room for the child, the number of holiday trips with the family in the last year, and the number of computers owned by the family. Exploratory Factor Analysis computed for construct validity showed a single factor structure that explained 45.40% of the variance. The factor loadings ranged from 0.55 to 0.73. The analysis for concurrent validity revealed a significant positive correlation between FAS II and SES scale (r = 0.73, p AVE) calculated for convergent validity show that the convergent validity of the scale was supported. Cronbach alpha reliability and CR coefficient were 0.59 and 0.77, respectively, indicating internal consistency of the scale. Our results show that FAS II is a valid and reliable measurement tool that can be used to measure the socio-economic level.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kırcı, N. Y., Çağlar, E., Karabulut, E., Karaca, A. (2024). Aile Varlık Düzeyi Ölçeği II’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Volume: 11 Issue: 2. https://doi.org/10.30798/makuiibf.1282656

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (45)

  1. Alpar, R. (2018). Spor, Sağlık ve Eğitim Bilimlerinden Örneklerle Uygulamalı İstatistik ve Geçerlik- Güvenirlik (5th ed.). Detay Yayıncılık
  2. Bacanlı, H. (1997). Sosyal ilişkilerde benlik: Kendini ayarlama psikolojisi [Psychology of self- monitoring in social relations]. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
  3. Bonett, D. G. (2002). Sample size requirements for testing and estimating coefficient alpha. Journal of Educational and Behavioral Statistics, 27(4), 335-340. https://doi.org/10.3102/10769986027004335
  4. Boudreau, B., & Poulin, C. (2009). An examination of the validity of the Family Affluence Scale II (FAS II) in a general adolescent population of Canada. Social İndicators Research, 94(1), 29-42. https://doi.org/10.1007/s11205-008-9334-4
  5. Boyce, W., & Dallago, L. (2004). Socioeconomic inequalities. In C. Currie, C. Roberts, A. Morgan, R. Smith, W. Settertobulte, O. Samdal, & V.B. Rasmussen (Eds.), Young People’s Health in Context. Health Behaviour in School-aged Children (HBSC) Study: International Report from the 2001/2002 Survey (pp. 13-25). World Health Organization.
  6. Boyce, W., Torsheim, T., Currie, C., & Zambon, A. (2006). The family affluence scale as a measure of national wealth: validation of an adolescent self-report measure. Social Indicators Research, 78(3), 473-487. https://doi.org/10.1007/s11205-005-1607-6
  7. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı- İstatistik, Araştırma Deseni SPSS Uygulamaları ve Yorum (28th ed.). Pegem Akademi.
  8. Carstairs, V., & Morris, R. (1989). Deprivation: explaining differences in mortality between Scotland and England and Wales. British Medical Journal, 299(6704), 886-889. https://doi.org/10.1136/bmj.299.6704.886
  9. Cho, H. J., & Khang, Y. H. (2010). Family Affluence Scale, other socioeconomic position indicators, and self-rated health among South Korean adolescents: Findings from the Korea Youth Risk Behavior Web-based Survey (KYRBWS). Journal of Public Health, 18(2), 169–178. https://doi.org/10.1007/s10389-009-0299-9
  10. Currie, C. E., Elton, R. A., Todd, J., & Platt, S. (1997). Indicators of socioeconomic status for adolescents: the WHO Health Behaviour in School-aged Children Survey. Health Education Research, 12(3), 385-397. https://doi.org/10.1093/her/12.3.385
  11. Currie, C., Molcho, M., Boyce, W., Holstein, B., Torsheim, T., & Richter, M. (2008). Researching health inequalities in adolescents: the development of the Health Behaviour in School-Aged Children (HBSC) family affluence scale. Social Science & Medicine, 66(6), 1429-1436. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2007.11.024
  12. Currie, C., Roberts, C., Settertobulte, W., Morgan, A., Smith, R., Samdal, O.,. & World Health Organization. (2004). Young people's health in context: Health Behaviour in School-aged Children (HBSC) study: International report from the 2001/2002 survey (No. EUR/04/5048327). WHO Regional Office for Europe.
  13. Çekin, A. (2013). İmam Hatip Lisesi Öğrencilerinin Prososyal Davranış Eğilimleri Üzerine Nicel Bir İnceleme. Journal of International Social Research, 6(28). 34- 45.
  14. Demir, K., & Duman, S. (2019). Bireylerin Spor Yapma Durumlarıyla, Benlik Saygıları ve Mutluluk Düzeyleri Arasındaki İlişkisinin İncelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(4), 437-449. https://doi.org/10.31680/gaunjss.567126.
  15. Dost, M. T. (2007). Üniversite öğrencilerinin yaşam doyumunun bazı değişkenlere göre incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(22), 132-143. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd/issue/11121/133000
  16. Feldt, L. S., Woodruff, D. J., & Salih, F. A. (1987). Statistical inference for coefficient alpha. Applied Psychological Measurement, 11(1), 93-103. https://doi.org/10.1177/014662168701100107
  17. Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS. (3rd ed.). London: Sage.
  18. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50. doi: 10.1177/002224378101800104
  19. Hair, J., Black, W., Babin, B., & Anderson, R. (2014). Multivariate Data Analysis (7th ed.). Essex: Pearson Education Ltd
  20. Hair Jr, J. F., Matthews, L. M., Matthews, R. L., & Sarstedt, M. (2017). PLS-SEM or CB-SEM: updated guidelines on which method to use. International Journal of Multivariate Data Analysis, 1(2), 107-123. https://doi.org/10.1504/IJMDA.2017.087624
  21. İşgör, İ. Y. (2017). Merhametin Öznel İyi Oluş Üzerindeki Yordayıcı Etkisinin İncelenmesi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 16(2), 425-436. https://doi.org/10.21547/jss.290441
  22. Kalaycıoğlu, S., Çelik, K., Çelen, & Türkyılmaz, S. (2010). Temsili bir örneklemde Sosyo-Ekonomik Statü (SES) ölçüm aracı geliştirilmesi: Ankara kent merkezi örneği. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 13(1), 182–220.
  23. Kehoe, S., & O’Hare, L. (2010). The reliability and validity of the Family Affluence Scale as a proxy self-report measure of socio-economic status for children, Effective Education, 2(2), 155-164. https://doi.org/10.1080/19415532.2010.524758
  24. Lin, Y. C. (2011). Assessing the use of the Family Affluence Scale as socioeconomic indicators for researching health inequalities in Taiwan adolescents. Social Indicators Research, 102(3), 463–475. https://doi.org/10.1007/s11205-010-9683-7
  25. Liu, Y., Wang, M., Villberg, J., Torsheim, T., Tynjälä, J., Lv, Y., & Kannas, L. (2012). Reliability and validity of Family Affluence Scale (FAS II) among adolescents in Beijing, China. Child Indicators Research, 5(2), 235-251. https://doi.org/10.1007/s12187-011-9131-5
  26. Maes, L., Vereecken, C., Vanobbergen, J., & Honkala, S. (2006). Tooth brushing and social characteristics of families in 32 countries. International Dental Journal, 56(3), 159e-167. https://doi.org/10.1111/j.1875-595X.2006.tb00089.x
  27. Molcho, M., Nic Gabhainn, S., & Kelleher, C. (2007). Assessing the use of the Family Affluence Scale (FAS) among Irish schoolchildren. Irish Medical Journal, 100(8), 37–39.
  28. Osburn, H. G. (2000). Coefficient alpha and related internal consistency reliability coefficients. Psychological Methods, 5(3), 343–355. https://doi.org/10.1037/1082-989X.5.3.343
  29. Pérez, A., Thrasher, A., Monzón, J. C., Arillo-Santillán, E., Barnoya, J., & Mejía, R. (2021). La Escala De Afluencia Familiar en la investigación sobre inequidades sociales en salud en adolescentes latino americanos. Salud Pública De México, 63(2), 201-210. https://doi.org/10.21149/11793
  30. Pickett, W., Molcho, M., Simpson, K., Janssen, I., Kuntsche, E., & Mazur, J., Harel, Y. & Boyce, W. F. (2005). Cross national study of injury and social determinants in adolescents. Injury Prevention, 11, 213-218. https://doi.org/10.1136/ip.2004.007021
  31. Präg, P., Mills, M. C., & Wittek, R. (2016). Subjective socioeconomic status and health in cross-national comparison. Social Science & Medicine, 149, 84-92. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2015.11.044
  32. Robinson, M., Johnson, A. M., Walton, D. M., & MacDermid, J. C. (2019). A comparison of the polytomous Rasch analysis output of RUMM2030 and R (ltm/eRm/TAM/lordif). BMC Medical Research Methodology, 19(36), 1-12. https://doi.org/10.1186/s12874-019-0680-5
  33. Singh, T., Sharma, S., & Nagesh, S. (2017). Socio-economic status scales updated for 2017. International Journal of Research in Medical Sciences, 5(7), 3264-3267. https://doi.org/10.18203/2320-6012.ijrms20173029
  34. Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2014). Pearson New International Edition, Using multivariate statistics (6th ed.). Allyn and Bacon.
  35. Tavakol, M., & Dennick, R. (2011). Making sense of Cronbach's alpha. International Journal of Medical Education, 2, 53. https://doi.org/10.5116/ijme.4dfb.8dfd
  36. Tavşancıl, E. (2014). Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi (5th ed.). Nobel Akademi.
  37. Torsheim, T., Currie, C., Boyce, W., & Samdal, O. (2006). Country material distribution and adolescents’ perceived health: multi- level study of adolescents in 27 countries. Journal of Epidemiology and Community Health, 60(2), 156-161. https://doi.org/10.1136/jech.2005.037655
  38. Torsheim, T., Currie, C., Boyce, W., Kalnins, I., Overpeck, M., & Haughland, S. (2004). Material deprivation and self-rated health: a multilevel study of adolescents from 22 European and North American countries. Social Science & Medicine, 59(1), 1-12. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2003.09.032.
  39. Townsend, P. (1987). Deprivation. Journal of Social Policy, 16(2), 125-146. https://doi.org/10.1017/S0047279400020341.
  40. Türkiye Araştırmacılar Derneği (TÜAD). (2022, August 20). Sosyo Ekonomik Statü Ölçeği. https://tuad.org.tr/projeler/sosyo-ekonomik-statu-2012
  41. Verhelst, N. (2001). Testing the unidimensionality assumption of the Rasch model. Methods of Psychological Research Online, 6(3), 231-271.
  42. Wani, R. T. (2019). Socioeconomic Status Scales-Modified Kuppuswamy and Udai Pareekh's scale updated for 2019. Journal of Family Medicine and Primary Care, 8(6), 1846-1849. https://doi.org/10.4103/jfmpc.jfmpc_288_19.
  43. Wardle, J., Robb, K., & Johnson, F. (2002). Assessing socioeconomic status in adolescents: The validity of a home affluence scale. Journal of Epidemiology and Community Health, 56(8), 595–599. https://doi.org/10.1136/jech.56.8.595.
  44. Wright, B. D., & Linacre, J. M. (1994). Reasonable mean-square fit values. Rasch Measurement Transactions, 8, 370-371.
  45. Currie, C., Roberts, C., Settertobulte, W., Morgan, A., Smith, R., Samdal, O.,. & World Health Organization. (2004). Young people's health in context: Health Behaviour in School-aged Children (HBSC) study: International report from the 2001/2002 survey (No. EUR/04/5048327). WHO Regional Office for Europe.