KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 21 Sayı: 1

Fiyatlama Stratejilerinde Shrinkflasyon Olgusu: Tüketici Hukuku ve Reklam Kurulu Kararları Işığında Bir İnceleme

The Phenomenon of Shrinkflation in Pricing Strategies: An Analysis in the Light of Consumer Law and Advertising Board Decisions

Nazlı Cana Taşkın0009-0006-5239-7769
Özkan Zülfüoğlu(MARMARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0305-1685
Sayfa
181–227
Yayın Tarihi
2026-04-27
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç bölümünde mevcut düzenlemelerin ve işleyişin uygulamadaki etkinliği tartışılarak iyileştirme önerilerine yer verilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kovid-19 krizi sonrasında tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar ve artan siyasi gerilimler, maliyet artışlarını beraberinde getirerek enflasyonist baskıları artırmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Piyasaların çoğunlukla aksak rekabet koşullarında işlemesi nedeniyle üreticiler ve perakendeciler tüketici tepkilerinden kaçınmak amacıyla fiyatları artırmak yerine; fiyatı sabit tutarak ürün miktarını azaltma politikaları benimsemektedirler. “Shrinkflasyon” olarak adlandırılan ve eleştirileri beraberinde getiren bu süreç, birçok ülkede tüketici şikayetlerini artırmış; bu doğrultuda sorunun çözümüne yönelik hukuki düzenlemeler tartışılmaya başlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç bölümünde mevcut düzenlemelerin ve işleyişin uygulamadaki etkinliği tartışılarak iyileştirme önerilerine yer verilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Shrinkflasyon · Tüketici Davranışları · Haksız Ticari Uygulama

Özet

Kovid-19 krizi sonrasında tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar ve artan siyasi gerilimler, maliyet artışlarını beraberinde getirerek enflasyonist baskıları artırmıştır. Piyasaların çoğunlukla aksak rekabet koşullarında işlemesi nedeniyle üreticiler ve perakendeciler tüketici tepkilerinden kaçınmak amacıyla fiyatları artırmak yerine; fiyatı sabit tutarak ürün miktarını azaltma politikaları benimsemektedirler. “Shrinkflasyon” olarak adlandırılan ve eleştirileri beraberinde getiren bu süreç, birçok ülkede tüketici şikayetlerini artırmış; bu doğrultuda sorunun çözümüne yönelik hukuki düzenlemeler tartışılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada, shrinkflasyon olgusu önce iktisat ve işletme bilimlerinin teorik çerçevesinde ele alınmakta; ardından mevcut mevzuat incelenerek konuya ilişkin kararlar incelenmektedir. Sonuç bölümünde mevcut düzenlemelerin ve işleyişin uygulamadaki etkinliği tartışılarak iyileştirme önerilerine yer verilmektedir.

Abstract

Following the COVID-19 crisis, disruptions in supply chains and escalating political tensions have driven up costs, thereby intensifying inflationary pressures. Given that markets predominantly operate under conditions of imperfect competition, producers and retailers, to avoid negative consumer reactions, have increasingly adopted a strategy of maintaining nominal prices while reducing product quantities. This practice, commonly referred to as “shrinkflation,” has provoked widespread criticism and led to a surge in consumer complaints in many countries. Consequently, legal measures aimed at addressing the issue have entered public debate. This study first examines the phenomenon of shrinkflation within the theoretical frameworks of economics and business administration. It then reviews existing legislation and relevant legal decisions. In conclusion, the effectiveness of current regulations and their implementation in practice are critically assessed, followed by suggestions for potential improvements.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Taşkın, N. C., Zülfüoğlu, Ö. (2026). Fiyatlama Stratejilerinde Shrinkflasyon Olgusu: Tüketici Hukuku ve Reklam Kurulu Kararları Işığında Bir İnceleme. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 21 Sayı: 1, 181–227. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1829370

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (72)

  1. Akerlof, George A. “The Market for Lemons: Quality Uncertainty and the Market Mechanism”, The Quarterly Journal of Economics. 84/3 (1970): 488-500.
  2. BBC News. “France’s Carrefour puts up ‘shrinkflation’ warning signs”. (14.09.2023). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://www.bbc.com/news/business-66809188.
  3. Brenan, Megan. “Economy Most Important Issue to 2024 Presidential Vote”. Gallup. (09.10.2024). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://news.gallup.com/poll/651719/economy-important-issue-2024-presidential-vote.aspx.
  4. Bennett, Jeannette. “Beyond Inflation Numbers: Shrinkflation and Skimpflation”, Page One Economics Newsletter. Federal Reserve Bank of St. Louis. (2022): 1-6.
  5. Binkley, James K. ve John Bejnarowicz. “Consumer Price Awareness in Food Shopping: The Case of Quantity Surcharges”, Journal of Retailing. 79/1 (2003): 27-35.
  6. CFI Team. “Shrinkflation”. Corporate Finance Institute. (Erişim Tarihi 19.11.2025). https://corporatefinanceinstitute.com/resources/economics/shrinkflation/.
  7. Committee on World Food Security (CFS). Price Volatility and Food Security. High Level Panel of Experts (HLPE) Report 1. Rome: FAO, 2011. (Erişim Tarihi 19.11.2025). https://www.fao.org/fileadmin/user_upload/hlpe/hlpe_documents/HLPE-price-volatility-and-food-security-report-July-2011.pdf.
  8. Chalioti, Evangelia ve Konstantinos Serfes. “Shrinkflation”, Economics Letters. 244 (2024): 111959.
  9. Çakır, Metin ve Joseph V. Balagtas. “Consumer Response to Package Downsizing: Evidence from the Chicago Ice Cream Market”, Journal of Retailing. 90/1 (2014): 1-12.
  10. Çakır, Metin, Balagtas, Joseph V., Okrent, A.M. ve Urbina-Ramirez, M. (2021), “Effects of Package Size on Household Food Purchases”, Applied Economic Perspectives and Policy, 43(2), 781-801.
  11. Dekimpe, Marnik G. ve Harald J. Van Heerde. “Retailing in Times of Soaring Inflation: What We Know, What We Don’t Know, and a Research Agenda”, Journal of Retailing. 99/3 (2023): 322-336.
  12. DellaVigna, Stefano. “Psychology and Economics: Evidence from the Field”, Journal of Economic Literature. 47/2 (2009): 315-372.
  13. Diaz, Clarisa. “Shrinkflation: How Inflation Is Downsizing Some of Your Favorite Foods”. World Economic Forum. (Erişim Tarihi 19.11.2025). https://www.weforum.org/agenda/2022/03/how-companies-are-hiding-inflation-without-charging-you-more.
  14. Dickson, Peter R. ve Alan G. Sawyer. “The Price Knowledge and Search of Supermarket Shoppers”, Journal of Marketing. 54/3 (1990): 42-53.
  15. Dutt P. ve V. Padmanabhan, “Crisis and Consumption Smoothing”, Marketing Science, 30/3 (2011): 491-512.
  16. European Parliament and the Council of the European Union, Regulation (EU) No 1169/2011 on the provision of food information to consumers, Official Journal of the European Union, L 304 (2011): 18, (Erişim Tarihi 19.11.2025), https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:304:0018:0063:en:PDF.
  17. European Parliament. “Question for written answer E-002635/2022 to the Commission by Mara Bizzotto (ID) on ‘Shrinkflation’ – a deceptive marketing practice”. (18.07.2022). (Erişim Tarihi 19.11.2025). https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-9-2022-002635_EN.html.
  18. Granger, Clive W. J. ve Andrew Billson. “Consumers’ Attitudes Toward Package Size and Price”. Journal of Marketing Research. 9/3 (1972): 239-248.
  19. Gregory, Christian A. ve Alisha Coleman-Jensen. “Do High Food Prices Increase Food Insecurity in the United States?”, Applied Economic Perspectives and Policy. 35/4 (2013): 679-707.
  20. Imai, Satoshi ve Tsutomu Watanabe. “Product Downsizing and Hidden Price Increases: Evidence from Japan’s Deflationary Period”. Asian Economic Policy Review. 9/1 (2014): 69-89. doi: 10.1111/aepr.12047.
  21. Janssen, Aljoscha ve Johannes Kasinger. “Shrinkflation and Consumer Demand”. SSRN Working Paper. Kilts Center at Chicago Booth Marketing Data Center Paper. (2025). (Erişim Tarihi 02.05.2025). https://ssrn.com/abstract=4783491.
  22. Juster, F. Thomas ve Paul Wachtel. “Inflation and the Consumer”, Brookings Papers on Economic Activity. 1972/1 (1972): 71-122.
  23. Kahneman, Daniel. “Maps of Bounded Rationality: Psychology for Behavioral Economics”, The American Economic Review. 93/5 (2003): 1449-1475.
  24. Kim, In Kyung. “Consumers’ Preference for Downsizing Over the Package Price Increase”. SSRN Working Paper. (2022). (Erişim Tarihi 02.05.2025). https://ssrn.com/abstract=4044401.
  25. Konish, Lorie. “Biden calls on snack makers to stop ‘shrinkflation’ rip-offs. Here’s how to spot downsized grocery store products”. CNBC. (12.02.2024). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://www.cnbc.com/2024/02/12/biden-calls-shrinkflation-a-rip-off-how-to-spot-downsized-products.html.
  26. Lennard, Dave, Vincent-Wayne Mitchell, Peter McGoldrick ve Erica J. Betts. “Why Consumers Under-use Food Quantity Indicators”, The International Review of Retail, Distribution and Consumer Research. 11/2 (2001): 177-199.
  27. Malmgren, Pippa. Signals: How Everyday Signs Can Help Us Navigate the World’s Turbulent Economy. London: W&N, 2016.
  28. Mehta, Nitin, Surendra Rajiv ve Kannan Srinivasan. “Price Uncertainty and Consumer Search: A Structural Model of Consideration Set Formation”, Marketing Science. 22/1 (2003): 58-84.
  29. Meeker, Ian. “Does Peter Piper Pick a Package of Pepper Inattentively? The Consumer Response to Product Size Changes”. SSRN Working Paper. (2021). (Erişim Tarihi 02.05.2025). https://ssrn.com/abstract=3943201.
  30. Mitchell, Vincent-Wayne, David Lennard ve Peter McGoldrick. “Consumer Awareness, Understanding and Usage of Unit Pricing”, British Journal of Management. 14/2 (2003): 173-187.
  31. Monroe, Kent ve Angela Y. Lee. “Remembering versus Knowing: Issues in Buyers’ Processing of Price Information”, Journal of the Academy of Marketing Science. 27/2 (1999): 207-225.
  32. Morales, Christina. “Fighting ‘Shrinkflation’: The Grocery Police are on the Case”. The New York Times. (Erişim Tarihi 19.11.2025). https://www.nytimes.com/2022/11/26/climate/fighting-shrinkflation-consumer-products.html.
  33. Mouse Print*. (Erişim Tarihi 19.11.2025). https://www.mouseprint.org/.
  34. Office for National Statistics. “Search results for ‘shrinkflation’”. (Erişim Tarihi 19.11.2025). https://www.ons.gov.uk/search?q=shrinkflation.
  35. Ordabayeva, Nailya ve Pierre Chandon. “Predicting and Managing Consumers’ Package Size Impressions”, Journal of Marketing. 77/5 (2013): 123-137.
  36. Pınar, Hamdi. “Reklam Hukukunun Esasları”. İçinde Prof. Dr. Turgut Akıntürk’e Armağan, ed. D. Ateş ve A. Bulur, 515-544. İstanbul: Beta Yayınevi, 2008.
  37. Reklam Kurulu Yönetmeliği. T.C. Resmi Gazete. 29049 (03.07.2014). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=19832&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5.
  38. Reuters. “France orders retailers to display ‘shrinkflation’”. (19.04.2024). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://www.reuters.com/markets/europe/france-orders-retailers-display-shrinkflation-2024-04-19/.
  39. Rosalsky, Greg. “Beware of ‘Shrinkflation,’ Inflation’s Devious Cousin”, NPR. (Erişim Tarihi 19.11.2025). https://www.npr.org/sections/money/2021/07/06/1012409112/beware-of-shrinkflation-inflations-devious-cousin.
  40. Rothschild, Michael ve Joseph Stiglitz. “Equilibrium in Competitive Insurance Markets: An Essay on the Economics of Imperfect Information”, The Quarterly Journal of Economics. 90/4 (1976): 629-649.
  41. Russo, J. Edward. “The Value of Unit Price Information”, Journal of Marketing Research. 14/2 (1977): 193-201.
  42. Saleh, Reem Magdi, S. R. Ramzani ve Siew Poh Phung. “Shrinkflation from Consumer’s Perspective: An Exploratory Study Using Crystal Products in Egypt”, Eurasian Journal of Analytical Chemistry. 13/6 (2018): 164-169.
  43. Shiller, Robert J. “Why Do People Dislike Inflation?”. İçinde Reducing Inflation: Motivation and Strategy, ed. Christina D. Romer ve David H. Romer, 13-65. Chicago: University of Chicago Press, 1997.
  44. Singhal, Rashi ve Abhilasha Gupta. “Analysis of Shrinkflation Strategy as a New Industrial Marketing Technique”, International Journal of Novel Research and Development. 8/2 (2023): 750-754.
  45. Spiegler, Ran. “Competition over Agents with Boundedly Rational Expectations”, Theoretical Economics. 1/2 (2006): 207-231.
  46. Stigler, George J. “The Economics of Information”, Journal of Political Economy. 69/3 (1961): 213-225.
  47. T.C. Ticaret Bakanlığı. “Reklam Kurulu Kararları”. (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kurulu-kararlari.
  48. T.C. Ticaret Bakanlığı. “Ticaret Bakanlığının Gramaj Hilesine Karşı Uyarısı”. T.C. Ticaret Bakanlığı. (05.08.2021). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://tuketici.ticaret.gov.tr/duyurular/ticaret-bakanliginin-gramaj-hilesine-karsi-uyarisi.
  49. T.C. Ticaret Bakanlığı. “Ticaret Bakanlığı Yiyecek ve İçecek Sektöründe Döner, İskender ve Hamburger Ürünlerinde Menüde Gramaj Bilgisi Verme Zorunluluğu Getirdi; Gramaj Bilgisi Vermeyenlere Denetim Başlattı”. T.C. Ticaret Bakanlığı. (17.05.2024). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://ticaret.gov.tr/haberler/ticaret-bakanligi-yiyecek-ve-icecek-sektorunde-doner-iskender-ve-hamburger-urunlerinde-menude-gramaj-bilgisi-verme-zorunlulugu-getirdi-gramaj-bilgisi-vermeyenlere-denetim-baslatti.
  50. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği. T.C. Resmi Gazete. 29232 (10.01.2015). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=20435&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5.
  51. T.C. Ticaret Bakanlığı. 305 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni. (12.01.2021). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kurulu-kararlari.
  52. T.C. Ticaret Bakanlığı. 306 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni. (09.02.2021). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kurulu-kararlari.
  53. T.C. Ticaret Bakanlığı. 307 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni. (09.03.2021). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kurulu-kararlari.
  54. T.C. Ticaret Bakanlığı. 310 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni. (08.06.2021). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kurulu-kararlari.
  55. T.C. Ticaret Bakanlığı. 313 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni. (14.09.2021). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kurulu-kararlari.
  56. T.C. Ticaret Bakanlığı. 314 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni. (12.10.2021). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kurulu-kararlari.
  57. T.C. Ticaret Bakanlığı. 319 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni. (08.03.2022). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kurulu-kararlari.
  58. T.C. Ticaret Bakanlığı, 321 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni, (17.05.2022), (Erişim Tarihi 20.11.2025), https://ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kurulu-kararlari.
  59. T.C. Ticaret Bakanlığı. 328 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni. (13.12.2022). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kurulu-kararlari.
  60. T.C. Ticaret Bakanlığı. 330 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni. (14.02.2023). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kurulu-kararlari.
  61. T.C. Ticaret Bakanlığı. 334 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni. (13.06.2023). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://tuketici.ticaret.gov.tr/haberler/334-sayili-reklam-kurulu-13-haziran-2023-tarihinde-gerceklestirilmistir.
  62. T.C. Ticaret Bakanlığı. 338 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni. (10.10.2023). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://ticaret.gov.tr/data/5d1c9edd13b87evir5344cd4c8/_338_Reklam_Kurulu_Basin_Bulteni.pdf.
  63. T.C. Ticaret Bakanlığı. 341 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni. (09.01.2024). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://ticaret.gov.tr/data/5d1c9edd13b87615344cd4c8/_341_Reklam_Kurulu_Basin_Bulteni.pdf.
  64. T.C. Ticaret Bakanlığı. 348 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni. (13.08.2024). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://ticaret.gov.tr/data/5d1c9edd13b87615344cd4c8/_348_Reklam_Kurulu_Basin_Bulteni.pdf.
  65. T.C. Ticaret Bakanlığı. 353 Sayılı Reklam Kurulu Basın Bülteni. (16.01.2025).
  66. U.S. Senate. “S. 3819 — Shrinkflation Prevention Act of 2024”. 118th Congress (2023-2024). Sponsor: Sen. Robert P. Casey Jr. (Introduced 28.02.2024). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://www.congress.gov/bill/118th-congress/senate-bill/3819/related-bills.
  67. Wilkins, Stephen ve John J. Ireland. “FMCG Firms’ Margin Management: Consumer Trade-offs among Product Price, Quantity and Quality”, Journal of Strategic Marketing. 30/8 (2022): 764-781.
  68. Wilson, Chris M. ve Catherine Waddams Price. “Do Consumers Switch to the Best Supplier?”, Oxford Economic Papers. 62/4 (2010): 647-668.
  69. Yao, Jun, Harmen Oppewal ve Di Wang. “Cheaper and Smaller or More Expensive and Larger: How Consumers Respond to Unit Price Increase Tactics that Simultaneously Change Product Price and Package Size”, Journal of the Academy of Marketing Science. 48 (2020): 1075-1094.
  70. Yonezawa, Koichi ve Timothy J. Richards. “Competitive Package Size Decisions”. Journal of Retailing. 92/4 (2016): 445-469.
  71. 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun. T.C. Resmî Gazete. 28835 (28.11.2013). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6502&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5.
  72. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu. T.C. Resmî Gazete. 24607 (08.12.2001). (Erişim Tarihi 20.11.2025). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4721&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5.