Dergiler / Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 17 Sayı: 1

Osmanlılar Döneminde Yaygın Din Eğitimi Faaliyeti Olarak Hutbeler

Sayfa
379–398
Yayın Tarihi
2008-03-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bilindiği gibi hutbe Cuma namazından önce minberde hatip tarafından yapılan konuşmadır Aynı zamanda Cuma namazının temel şartlarından birisi olan hutbenin asıl amacı insanları dini konularda bilgilendirmektir Hutbe tarihi süreçte hükümranlık alametlerinden birisi olarak da kabul edilmiştir Bu nedenle Osmanlılar döneminde hatiplerin görevlendirilmelerine önem verilmiş ve hatiplerin yetiştirilmesi için II Meşrutiyet döneminde özel bir medrese de açılmıştır Hutbeler Osmanlıların son dönemlerine kadar tamamen Arapça okunmuştur Diğer taraftan hutbe metinlerinin neredeyse birbirinin tekrarı biçiminde olduğu görülür Hutbelerin Arapça okunması bu dili bilmeyen halkın okunan hutbede verilen mesajı alamamasına neden olmuştur Sonuç olarak bu dönemde hutbe dini bilginin insanlara ulaştırılma vasıtası olarak değil Cuma namazının bir şartının yerine getirilmesi olarak görülmüştür Bütün bunlar yaygın din eğitiminin bir parçası olan hutbelerden yeterli ölçüde yararlanılamamasına neden olmuştur Anahtar Kelimeler: Osmanlı yaygın din eğitimi hutbe hatip

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bilindiği gibi hutbe Cuma namazından önce minberde hatip tarafından yapılan konuşmadır Aynı zamanda Cuma namazının temel şartlarından birisi olan hutbenin asıl amacı insanları dini konularda bilgilendirmektir Hutbe tarihi süreçte hükümranlık alametlerinden birisi olarak da kabul edilmiştir Bu nedenle Osmanlılar döneminde hatiplerin görevlendirilmelerine önem verilmiş ve hatiplerin yetiştirilmesi için II Meşrutiyet döneminde özel bir medrese de açılmıştır Hutbeler Osmanlıların son dönemlerine kadar tamamen Arapça okunmuştur Diğer taraftan hutbe metinlerinin neredeyse birbirinin tekrarı biçiminde olduğu görülür Hutbelerin Arapça okunması bu dili bilmeyen halkın okunan hutbede verilen mesajı alamamasına neden olmuştur Sonuç olarak bu dönemde hutbe dini bilginin insanlara ulaştırılma vasıtası olarak değil Cuma namazının bir şartının yerine getirilmesi olarak görülmüştür Bütün bunlar yaygın din eğitiminin bir parçası olan hutbelerden yeterli ölçüde yararlanılamamasına neden olmuştur Anahtar Kelimeler: Osmanlı yaygın din eğitimi hutbe hatip
📊
Temel Bulgular & Veri:Bilindiği gibi hutbe Cuma namazından önce minberde hatip tarafından yapılan konuşmadır Aynı zamanda Cuma namazının temel şartlarından birisi olan hutbenin asıl amacı insanları dini konularda bilgilendirmektir Hutbe tarihi süreçte hükümranlık alametlerinden birisi olarak da kabul edilmiştir Bu nedenle Osmanlılar döneminde hatiplerin görevlendirilmelerine önem verilmiş ve hatiplerin yetiştirilmesi için II Meşrutiyet döneminde özel bir medrese de açılmıştır Hutbeler Osmanlıların son dönemlerine kadar tamamen Arapça okunmuştur Diğer taraftan hutbe metinlerinin neredeyse birbirinin tekrarı biçiminde olduğu görülür Hutbelerin Arapça okunması bu dili bilmeyen halkın okunan hutbede verilen mesajı alamamasına neden olmuştur Sonuç olarak bu dönemde hutbe dini bilginin insanlara ulaştırılma vasıtası olarak değil Cuma namazının bir şartının yerine getirilmesi olarak görülmüştür Bütün bunlar yaygın din eğitiminin bir parçası olan hutbelerden yeterli ölçüde yararlanılamamasına neden olmuştur Anahtar Kelimeler: Osmanlı yaygın din eğitimi hutbe hatip
💡
Sonuç & Katkı:Bilindiği gibi hutbe Cuma namazından önce minberde hatip tarafından yapılan konuşmadır Aynı zamanda Cuma namazının temel şartlarından birisi olan hutbenin asıl amacı insanları dini konularda bilgilendirmektir Hutbe tarihi süreçte hükümranlık alametlerinden birisi olarak da kabul edilmiştir Bu nedenle Osmanlılar döneminde hatiplerin görevlendirilmelerine önem verilmiş ve hatiplerin yetiştirilmesi için II Meşrutiyet döneminde özel bir medrese de açılmıştır Hutbeler Osmanlıların son dönemlerine kadar tamamen Arapça okunmuştur Diğer taraftan hutbe metinlerinin neredeyse birbirinin tekrarı biçiminde olduğu görülür Hutbelerin Arapça okunması bu dili bilmeyen halkın okunan hutbede verilen mesajı alamamasına neden olmuştur Sonuç olarak bu dönemde hutbe dini bilginin insanlara ulaştırılma vasıtası olarak değil Cuma namazının bir şartının yerine getirilmesi olarak görülmüştür Bütün bunlar yaygın din eğitiminin bir parçası olan hutbelerden yeterli ölçüde yararlanılamamasına neden olmuştur Anahtar Kelimeler: Osmanlı yaygın din eğitimi hutbe hatip
🔬Tür:Makale
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı · yaygın din eğitimi · hutbe

Özet

Bilindiği gibi hutbe Cuma namazından önce minberde hatip tarafından yapılan konuşmadır Aynı zamanda Cuma namazının temel şartlarından birisi olan hutbenin asıl amacı insanları dini konularda bilgilendirmektir Hutbe tarihi süreçte hükümranlık alametlerinden birisi olarak da kabul edilmiştir Bu nedenle Osmanlılar döneminde hatiplerin görevlendirilmelerine önem verilmiş ve hatiplerin yetiştirilmesi için II Meşrutiyet döneminde özel bir medrese de açılmıştır Hutbeler Osmanlıların son dönemlerine kadar tamamen Arapça okunmuştur Diğer taraftan hutbe metinlerinin neredeyse birbirinin tekrarı biçiminde olduğu görülür Hutbelerin Arapça okunması bu dili bilmeyen halkın okunan hutbede verilen mesajı alamamasına neden olmuştur Sonuç olarak bu dönemde hutbe dini bilginin insanlara ulaştırılma vasıtası olarak değil Cuma namazının bir şartının yerine getirilmesi olarak görülmüştür Bütün bunlar yaygın din eğitiminin bir parçası olan hutbelerden yeterli ölçüde yararlanılamamasına neden olmuştur Anahtar Kelimeler: Osmanlı yaygın din eğitimi hutbe hatip

Abstract

As it is known khutba is a speech delivered by khatib before Cuma prayer on minbar Main purpose of khutba one of the basic principles of the Cuma prayer at the same time is to inform the people about religious issues Khutba has been also accepted as one of the sovereignty sybmols in the historical process This is why it is considered important to appoint khatibs preachers in the Ottoman period and a special madrasa was established for education of them in the period of Meşrutiyet II Khutbas were completely delivered in Arabic until last times of Ottomans On the other hand khutbas had approximately repetitive texts People who did not know Arabic could not understand the message given khutbas because of delivering them in Arabic In conclusion in this period khutba was not regarded as means of information about religious knowledge for people but performing one of the principles of the Cuma prayer All these factors were the reasons for not profitting from khutbas a part of informal religious education as much as needed Keywords: Ottoman informal religious education khutba khatib

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Zengin, D. D. Z. S. (2008). Osmanlılar Döneminde Yaygın Din Eğitimi Faaliyeti Olarak Hutbeler. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 17 Sayı: 1, 379–398. https://ajindex.com/articles/1147758

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...