Dergiler / Diyanet İlmi Dergi / 2020 / Cilt: 56 - Sayı: 1

ARŞİV VE MAHKEME KAYITLARINA GÖRE OSMANLI PAYİTAHTINDA YAŞLI OLMAK (16-18. YÜZYILLAR)

BEİNG OLD İN OTTOMAN CAPİTAL ACCORDİNG TO ARCHİVES AND COURT RECORDS (16TH-18TH CENTURİES)

Sayfa
123–146
Yayın Tarihi
2020-03-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu yazıda, 1890’lı yılların zorlu şartlarında kimsesizler için kurulan Darülaceze öncesinde Osmanlı başkentinde yaşlıların durumu ele alınmıştır. 16– 18. yüzyıl Osmanlı Arşivi belgeleri ve başta Üsküdar olmak üzere İstanbul merkezli mahkeme kayıtlarındaki vakalar çerçevesinde Osmanlı’da yaşlıların durumuna ve meselelerinin çözümü için üretilmiş uygulama ve kurumlara ilişkin tespit ve değerlendirmeler ortaya konmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslâm medeniyeti ve onun bir parçası olan Osmanlılar’da merhamet nazarıyla bakılan toplumsal kesimler arasında yaşlılar bulunmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yaşlıların bakımı, korunması, ihtiyaçlarının karşılanması, her toplumun olduğu gibi Osmanlı’nın da gündeminde yer etmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu yazıda, 1890’lı yılların zorlu şartlarında kimsesizler için kurulan Darülaceze öncesinde Osmanlı başkentinde yaşlıların durumu ele alınmıştır. 16– 18. yüzyıl Osmanlı Arşivi belgeleri ve başta Üsküdar olmak üzere İstanbul merkezli mahkeme kayıtlarındaki vakalar çerçevesinde Osmanlı’da yaşlıların durumuna ve meselelerinin çözümü için üretilmiş uygulama ve kurumlara ilişkin tespit ve değerlendirmeler ortaya konmuştur.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Yaşlılık Olgusu · Yaşlıların Bakımı · Nafaka

Özet

İslâm medeniyeti ve onun bir parçası olan Osmanlılar’da merhamet nazarıyla bakılan toplumsal kesimler arasında yaşlılar bulunmaktadır. Yaşlıların bakımı, korunması, ihtiyaçlarının karşılanması, her toplumun olduğu gibi Osmanlı’nın da gündeminde yer etmiştir. Bu bağlamda dinin, kültürün yerleştirdiği, ebeveyne hürmet edilmesini öngören yaklaşım yaşlıların toplum hayatında saygın bir yer edinmesini sağlamış, onları korumaya yönelik toplumsal ve idari çözümler oluşturmuştur. Osmanlı toplumu, kendi gelenek ve görenekleri çerçevesinde yaşlıların bakım ve ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik çeşitli uygulamaları hayata geçirmiştir. Yaşlılığı ve yaşlıları tarihsel boyutuyla ele alan, önceki tecrübeleri ortaya koyan literatürdeki araştırmalar yeterli gelmemektedir. Meseleyle ilgili birincil kaynaklara dayalı örnekler ışığında ele alan incelemelere ihtiyaç vardır. Bu yazıda, 1890’lı yılların zorlu şartlarında kimsesizler için kurulan Darülaceze öncesinde Osmanlı başkentinde yaşlıların durumu ele alınmıştır. 16– 18. yüzyıl Osmanlı Arşivi belgeleri ve başta Üsküdar olmak üzere İstanbul merkezli mahkeme kayıtlarındaki vakalar çerçevesinde Osmanlı’da yaşlıların durumuna ve meselelerinin çözümü için üretilmiş uygulama ve kurumlara ilişkin tespit ve değerlendirmeler ortaya konmuştur.

Abstract

Elderly people were among the social segments regarded as a subject of mercy in the Islamic civilization and in the Ottoman Empire, an important representative of the civilization. As an important social issue,

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERKAN, N. (2020). ARŞİV VE MAHKEME KAYITLARINA GÖRE OSMANLI PAYİTAHTINDA YAŞLI OLMAK (16-18. YÜZYILLAR). Diyanet İlmi Dergi, Cilt: 56 - Sayı: 1, 123–146. https://ajindex.com/articles/114750

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve Üsküdar Şer’iyye Sicilleri BOA Bâb-ı Âsafî Divan-ı Hümâyûn Sicillatı Mühimme Defterleri, A.DVNSMHM.d, no. 7/1106; A.DVNSMHM.d, no.12/1174; A.DVNSMHM.d, no.72/729; A.DVNSMHM.d, no. 81/447; A.DVNSMHM.d, no. 100/219. BOA Ali Emiri Ahmed II AE.SAMD.II, no. 20/2196. BOA Ali Emiri Mahmud I AE.SMHD.I, no. 14/11027, no. 57/3569, no. 148/11027. BOA Ali Emiri Abdülhamid I AE.SABH.I, no. 146/9891, no. 173/11535, no. 247/16513, no. 272/18290. BOA Ali Emiri Mustafa II AE.SMST.II, no. 7/625. BOA Cevdet Belediye C. BLD, no. 12/582. BOA Cevdet Evkâf C.EV, no. 281/14327. BOA Cevdet Sıhhiye C.SH, no.13/637. BOA İbnülemin Sıhhiye İE.SH, no. 2/161. BOA Evkâf Defterleri EV.d, no. 38761. Üsküdar Şer’iyye Sicilleri, no. 328, no. 332, no. 333, no. 334, no. 336, no. 350, no. 367, no. 380, no. 402. Kaynak Eserler ve İncelemeler Akbulut, Halil İbrahim. 494 No’lu Galata Şer’iyye Sicilinin Değerlendirilmesi. İstanbul:
  2. Marmara Üniversitesi,
  3. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2010.
  4. Akkaya, Mustafa. “Osmanlıda 16. ve 17. Yüzyıllar Arasında Nafaka Uygulamaları ile Satın Alma Gücü Arasındaki İlişki”. Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi 10/7 (2018), 295-319.
  5. Akyıldırım, Taylan. 259 Numaralı Şerʻiyye Sicili Defterine Göre Galata (Metin ve Değerlendirme). İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi,
  6. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2010.
  7. Alkoç, Şule Sema. “Osmanlı Toplumunda Yaşlı Bakım Anlaşmaları ve Günümüz Çalışmalarında Yaşlı Bakımı (Tokat Örneği)”. Tokat Tarihi ve Kültürü Sempozyumu Bildiri Kitabı. Ed. Ali Çelikel v.dğr. I/159-184. Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi, 2015.
  8. Arpacı, Fatma. “Geçmişten Günümüze Yaşlılık”. Yaşlılık Sosyolojisi. Ed. H. Ceylan. 1-19. Ankara: Nobel Yayıncılık, 2016.
  9. Attila, Resul. İstanbul Galata Kadılığı 353 Numaralı Şer’iyye Sicili: 30.R.1173-7.Ca. 1173 (21 Aralık 1759-26 Ocak 1760.) İstanbul:
  10. Marmara Üniversitesi,
  11. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1994.
  12. Bozkurt, Fatih. “Yetimi Kolla, Malını Koru! Tereke Defterleri ve Yetim Malları (1785-1875)”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 2/3 (2012), 69-90.
  13. Doğruyol, Adnan. “Türk İktisat Tarihi Açısından Bir Anadolu Selçuklu Dönemi Vakfiyesi ve Mülknamesi: “Hacı İbrahim Sultan Vakfı ve Zaviyesi”. Türk Dünyası Araştırmaları 211 (2014), 35-58. D’ohsson, J. Mouradgea. XVIII. yüzyıl Türkiye’sinde örf ve adetler. Çev. Zerhan Yüksel. İstanbul: Tercüman Gazetesi, ts. Ebû Bekr Şemsüleimme Muhammed b. Ahmed b. Sehl Serahsi. el-Mebsut.