Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışma kapsamında işbu divanda edebî ürüne yansıyan siyasal söylem; aidiyet, meşruiyet ve ülke, iktidar ile ideoloji ve öteki kodlarıyla betimlenmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Çağdaşı algılamada tarihî olana yönelik farkındalık, sosyal bilimlerin tabiatında saklı bir hususiyettir. Kimlik, meşruiyet, öteki ve ideoloji kodlarıyla örülmüş toplum dil ilişkisinin çözümlenmesi -burada kastedilen toplum dil bilimi değildir, o yalnız bir alt disiplin olarak çözümlemelere yardımcı olmaktadır- çağdaş Türk dünyasında temel adlandırma ve coğrafyalandırma meselelerine de dikkat çekecek neticelere ulaşmayı mümkün kılmaktadır. Bu çalışma, “Edebî türler ile dillik oluşum formalarının ötesinde inceleyecek ne var ve bu nasıl mümkün?” sorunsalı üzerine tasarlanmıştır. Tarihselliği sorgulamak kendi içinde çelişkiler ve sonuca ulaşmayı mümkün kılmayan boşluklar içerse de eş zamanlılık gösteren metinlerin mukayesesinde söz üreticisi ve algılatmak istediğinin tarihle karşılaştırılması, çeşitli sonuçları, en azından sözceleme düzeyinde ortaya çıkarmaktadır. Sözün dil misali mutlak görülebilir bilgi içermeyip kiplik değeri gibi iletişim ortamı gereksinimi ve öznellik içerdiği düşünüldüğünde, disiplinlerarası incelemenin sonucu olarak söylem araştırmalarından yararlanılan tarih çözümlemelerinin yalnız dil incelemelerine veri sağlamayacağı muhakkaktır. Söylem çözümlemesine yönelik tasarlanan bu çalışma doküman incelemesi esasıyla geliştirilmiş, araştırma dokümanı olaraksa Özbek hükümdarı Şiban Han’ın Divanı esas alınmıştır. Çalışma kapsamında işbu divanda edebî ürüne yansıyan siyasal söylem; aidiyet, meşruiyet ve ülke, iktidar ile ideoloji ve öteki kodlarıyla betimlenmiştir.
Abstract
Awareness of the historical in perceiving the contemporary is a characteristic inherent in the nature of the social sciences. The analysis of the society-language relationship woven with codes of identity, legitimacy, otherness, and ideology, what is meant here is not sociolinguistics, which merely serves as a sub-discipline assisting in analyses, will enable reaching conclusions that draw attention to fundamental issues of naming and geographic designation in the contemporary Turkic world. This study has been designed around the question of "What is there to examine beyond literary genres and forms of linguistic expression, and how can such an examination be conducted?" Although questioning historicity contains contradictions and gaps that prevent reaching conclusions, in the comparison of synchronic texts, the comparison of the producer of discourse and what they wish to convey with history reveals various results at least at the level of enunciation. Given that discourse, like language itself, does not convey absolute and self-contained knowledge but entails subjectivity and dependence on the communicative context, as reflected in phenomena such as modality, it is evident that historical analyses drawing on discourse studies within an interdisciplinary framework can contribute data and insights extending beyond linguistic research alone.. This study has been developed on the basis of document analysis, and the research document is the divan of the Uzbek ruler Shiban Khan’s Divan. Within the scope of the study, it has been determined that the political discourse reflected in the literary works in this divan consists of codes of belonging, legitimacy, and territory, power, ideology, and otherness.