Dergiler / Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 35

PAZARLAMADA TRANSHÜMANİZM: YAPAY ZEKA, İNSAN GELİŞTİRME VE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR ÇALIŞMA

TRANSHUMANISM IN MARKETING: A BIBLIOMETRIC STUDY ON AI, HUMAN ENHANCEMENT, AND CONSUMER BEHAVIOR

Nebi Seren(BURSA ULUDAG UNIVERSITY)0000-0003-4080-4823
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-06-17
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, literatürde ikili bir yapı olduğunu ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, yapay zeka ve pazarlama bağlamında trans hümanizmin yapısını ve disiplinlerarası gelişimini incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Trans hümanizm geleneksel olarak felsefi terimlerle tartışılmış olsa da, tüketici davranışları ve stratejik pazarlama üzerindeki etkileri yeterince araştırılmamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, literatürde ikili bir yapı olduğunu ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2000 Verileri
⚙️Değişkenler:Transhümanizm · Yapay Zekâ · Tüketici Davranışı

Özet

Bu çalışma, yapay zeka ve pazarlama bağlamında trans hümanizmin yapısını ve disiplinlerarası gelişimini incelemektedir. Trans hümanizm geleneksel olarak felsefi terimlerle tartışılmış olsa da, tüketici davranışları ve stratejik pazarlama üzerindeki etkileri yeterince araştırılmamıştır. Bu boşluğu doldurmak için, 2000 ile 2025 yılları arasında Scopus ve Web of Science veritabanlarından elde edilen 235 akademik yayını içeren birleştirilmiş bir veri seti elde edilmiştir. Bu veri seti üzerinden, VOSviewer yardımıyla, anahtar kelime eşzamanlılığı, ülke düzeyinde ortak yazarlık ve kaynakların bibliyografik eşleşmesi analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular, literatürde ikili bir yapı olduğunu ortaya koymaktadır. Bir küme etik, felsefi ve bilişsel temelleri ele alırken, diğer küme ise nöropazarlama, tüketici kişiselleştirme ve dijital somutlaştırma gibi uygulamalı alanlara odaklanmaktadır. Anahtar kelime ağı, insan geliştirme, algoritmik yönetişim ve beyin-bilgisayar arayüzleri gibi temel temaları öne çıkarmaktadır. Uluslararası işbirliği Batı ülkelerinde yoğunlaşmakla birlikte, küresel yayılma belirtileri ortaya çıkmaktadır. Önerilen kavramsal çerçeve, bilişsel güçlendirme, yapay zeka tabanlı kişiselleştirme, insan-makine etkileşimi ve bedensel entegrasyon gibi teknolojik alanların, trans hümanist tüketicinin ortaya çıkmasıyla birlikte nasıl birlikte geliştiğini göstermektedir. Bu çalışma, parçalı bir araştırma alanını sistematik olarak haritalandırarak ve felsefi sorgulama ile stratejik pazarlamayı birbirine bağlayan kavramsal bir model sunarak literatüre katkıda bulunmaktadır. Sonuçlar, dijital olarak geliştirilmiş tüketici profilleri, etik tasarım ve nöroteknoloji odaklı karar sistemleri üzerine gelecekteki araştırmalar için bir temel oluşturmaktadır.

Abstract

This study investigates the intellectual structure and interdisciplinary development of transhumanism in the context of artificial intelligence and marketing. While transhumanism has traditionally been discussed in philosophical terms, its implications for consumer behavior and strategic marketing remain underexplored. To address this gap, a bibliometric analysis was conducted on 235 academic publications retrieved from Scopus and Web of Science databases between 2000 and 2025. Using VOSviewer, three analyses were performed: keyword co-occurrence, country-level co-authorship, and bibliographic coupling of sources. The findings reveal a dual structure in the literature. One cluster emphasizes ethical, philosophical, and cognitive foundations, while the other focuses on applied domains such as neuromarketing, consumer personalization, and digital embodiment. The keyword network highlights key themes including human enhancement, algorithmic governance, and brain-computer interfaces. International collaboration is concentrated in Western countries, yet signs of global diffusion are emerging. The proposed conceptual framework illustrates how technological domains such as cognitive augmentation, AI-based personalization, human-machine interaction, and bodily integration co-evolve with the emergence of the “transhumanist consumer.” This study contributes to the literature by systematically mapping a fragmented research field and offering a conceptual model that bridges philosophical inquiry with strategic marketing. The results provide a foundation for future empirical research on digitally enhanced consumer profiles, ethical design, and neurotechnology-oriented decision systems.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Seren, N. (2026). PAZARLAMADA TRANSHÜMANİZM: YAPAY ZEKA, İNSAN GELİŞTİRME VE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR ÇALIŞMA. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1696936

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Bostrom, N. (2005). In defense of posthuman dignity. Bioethics, 19(3), 202–214. https://doi.org/10.1111/j.1467-8519.2005.00437.x
  2. Coeckelbergh, M. (2020). AI ethics. MIT Press.
  3. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285–296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
  4. Floridi, L. (2013). The ethics of information. Oxford University Press.
  5. Floridi, L. (2014). The fourth revolution: How the infosphere is reshaping human reality. Oxford University Press.
  6. Frederic Gilbert & Ingrid Russo (2024). Mind-reading in AI and neurotechnology: Evaluating claims, hype, and ethical implications for neurorights. AI and Ethics, 4, 855–872. https://doi.org/10.1007/s43681-024-00514-6
  7. Hauskeller, M. (2012). My brain, my mind, and I: some philosophical assumptions of mind-uploading. International Journal of Machine Consciousness, 4(1), 187-200. https://doi.org/10.1142/S1793843012400100
  8. Hogle, L. F. (2005). Enhancement technologies and the body. Annual Review of Anthropology, 34, 695–716. https://doi.org/10.1146/annurev.anthro.33.070203.144020
  9. Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2019). Siri, Siri, in my hand: Who is the fairest in the land? On the interpretations, illustrations, and implications of artificial intelligence. Business Horizons, 62(1), 15–25. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2018.08.004
  10. Karmarkar, U. R., & Plassmann, H. (2019). Consumer neuroscience: Past, present, and future. Organizational Research Methods, 22(1), 174-195. https://doi.org/10.1177/1094428117730598
  11. Kietzmann, J., Paschen, J., & Treen, E. R. (2018). Artificial intelligence in advertising: How marketers can leverage artificial intelligence along the consumer journey. Journal of Advertising Research, 58(3), 263–267. https://doi.org/10.2501/JAR-2018-035
  12. Kurzweil, R. (2005). The singularity is near: When humans transcend biology. Viking.
  13. Lindstrom, M. (2011). Brandwashed: Tricks companies use to manipulate our minds and persuade us to buy. Crown Business.
  14. More, M., & Vita-More, N. (Eds.). (2013). The transhumanist reader: Classical and contemporary essays on the science, technology, and philosophy of the human future. Wiley-Blackwell.
  15. Nijboer, F., Clausen, J., Allison, B. Z., & Haselager, P. (2013). The Asilomar survey: Stakeholders’ opinions on ethical issues related to brain–computer interfacing. Neuroethics, 6(3), 541–578. https://doi.org/10.1007/s12152-011-9132-6
  16. Van Eck, N. J., & Waltman, L. (2010). Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics, 84(2), 523–538. https://doi.org/10.1007/s11192-009-0146-3
  17. Warwick, K. (2004). I, Cyborg. University of Illinois Press.
  18. Yoon, C., Gonzalez, R., Bechara, A., Berns, G. S., Dagher, A. A., Dubé, L., Huettel, S. A., Kable, J. W., Plassmann, H., Smidts, A., & Spence, C. (2012). Decision neuroscience and consumer decision making. Marketing Letters, 23(2), 473–485. https://doi.org/10.1007/s11002-012-9188-z
  19. Yuste, R., Goering, S., Agüera y Arcas, B. A., Bi, G., Carmena, J. M., Carter, A., Fins, J. J., Friesen, P., Gallant, J., Huggins, J. E., Illes, J., Kellmeyer, P., Klein, E., Marblestone, A., Mitchell, C., Parens, E., Pham, M., Rubel, A., Sadato, N., … Wolpaw, J. (2017). Four ethical priorities for neurotechnologies and AI. Nature, 551(7679), 159–163. https://doi.org/10.1038/551159a