KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 35

REKLAMDAN KAÇINMA DAVRANIŞI: TELEVİZYON VE SOSYAL MEDYA REKLAMLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ

ADVERTISING AVOIDANCE BEHAVIOR: AN ANALYSIS OF TELEVISION AND SOCIAL MEDIA ADVERTISEMENTS

Nida Nur Çabukca Şahin0000-0002-1703-7243
Özgür Kılınç(İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8697-162X
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-04-09
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Televizyon reklamlarından kaçınma ve sosyal medya reklamlarından kaçınma arasındaki ilişkinin ise pozitif, anlamlı ve orta düzeyde olduğu belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bilgi sunmak, hatırlatmak, ikna etmek amacıyla hedef kitleye aktarılan reklamlar kitle iletişim araçlarında ve sosyal medya platformlarında yoğun bir şekilde yer almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Televizyon reklamlarından kaçınma ile cinsiyet ve yaş değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Televizyon reklamlarından kaçınma ve sosyal medya reklamlarından kaçınma arasındaki ilişkinin ise pozitif, anlamlı ve orta düzeyde olduğu belirlenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Reklamdan Kaçınma · Reklama Yönelik Tutum · Televizyon ve Sosyal Medya Reklamları

Özet

Bilgi sunmak, hatırlatmak, ikna etmek amacıyla hedef kitleye aktarılan reklamlar kitle iletişim araçlarında ve sosyal medya platformlarında yoğun bir şekilde yer almaktadır. Tüketiciler kendilerine aktarılan tüm reklamlara dikkatini yöneltmediğinden reklamdan kaçınma davranışı sergilemektedir. Gerek kitle iletişim araçlarında gerekse sosyal medya platformlarında yer alan reklamlara yönelik kaçınma bilişsel, duygusal ve davranışsal olmak üzere üç şekilde gerçekleşmektedir. Araştırmanın amacı, reklamdan kaçınma davranışını televizyon ve sosyal medya reklamlarından hareketle incelemektir. Sosyal medya reklamlarından kaçınma boyutları açısından en yüksek ortalamaya sahip boyutun davranışsal kaçınma boyutu olduğu belirlenmiştir. Televizyon reklamlarından kaçınma ile cinsiyet ve yaş değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal medya reklamlarından kaçınma ile cinsiyet arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Reklama yönelik tutum ile televizyon reklamlarından ve sosyal medya reklamlarından kaçınma arasında negatif, anlamlı ve zayıf bir ilişki olduğu görülmüştür. Televizyon reklamlarından kaçınma ve sosyal medya reklamlarından kaçınma arasındaki ilişkinin ise pozitif, anlamlı ve orta düzeyde olduğu belirlenmiştir.

Abstract

Advertisements designed to inform, remind, or persuade target audiences are promi-nently featured across mass media and social media platforms. Consumers do not pay attention to all the advertisements presented to them and they tend to exhibit ad avoid-ance behavior. Avoidance of advertisements in both traditional mass media and social media platforms occurs in three ways: cognitive, emotional and behavioral. The pur-pose of the research is to analyse advertisement avoidance behavior focusing on television and social media advertisements. It was determined that the dimension with the highest average in terms of avoidance of social media advertisements was the behavioral avoidance dimension. It was concluded that there is a significant difference between avoidance of television advertisements and the variables of gender and age. A significant difference was found in terms of gender with avoidance of social media advertisements. It has been observed that there is a negative, significant and weak relationship between attitudes towards advertising and both television and social media advertising avoidance. In contrast, a positive, significant, and moderate rela-tionship was found between television advertising avoidance and social media adver-tising avoidance.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şahin, N. N. Ç., Kılınç, Ö. (2026). REKLAMDAN KAÇINMA DAVRANIŞI: TELEVİZYON VE SOSYAL MEDYA REKLAMLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1616042

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (49)

  1. Akyüz, A. (2011). TV reklamlarından kaçınma: Davranışsal ve mekanik kaçınmaya etki eden faktörler. Öneri Dergisi, 9(35), 143-151.
  2. Baek, T. H. ve Morimoto, M. (2012). Stay away from me. Journal of Advertising, 41(1), 59-76.
  3. Bal, D. ve Yılmaz, R. A. (2021). İletişim öğrencilerinin bir iletişim formu olan reklamdan kaçınma davranışları üzerine bir inceleme. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(2), 566-597.
  4. Becker, M., Scholdra, T. P., Berkmann, M. ve Reinartz, W. J. (2023). The effect of content on zapping in TV advertising. Journal of Marketing, 87(2), 275-297. https://doi.org/10.1177/00222429221105818
  5. Brown, T. J. ve Rothschild, M. L. (1993). Reassessing the impact of television advertising clutter. Journal of Consumer Research, 20(1), 138-146.
  6. Chinchanachokchai, S. ve de Gregorio, F. (2020). A consumer socialization approach to understanding advertising avoidance on social media. Journal of Business Research, 110, 474-483. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.01.062
  7. Cho, C. H. ve Cheon, H. J. (2004). Why do people avoid advertising on the internet?. Journal of Advertising, 33(4), 89-97. https://doi.org/10.1080/00913367.2004.10639175
  8. De Gregorio, F., Jung, J. H. ve Sung, Y. (2017). Advertising avoidance: A consumer socialization perspective. Online Journal of Communication and Media Technologies, 7(3), 1-26.
  9. Dix, S. ve Phau, I. (2010). Television advertising avoidance: Advancing research methodology. Journal of Promotion Management, 16, 114-133. 10.1080/10496490903574013
  10. El-Adly, M. I. (2010). The impact of advertising attitudes on the intensity of TV ads avoiding behavior. International Journal of Business and Social Science, 1(1), 1-14.
  11. Etikan, I., Musa, S. A. ve Alkassim, R. S. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5(1), 1-4. 10.11648/j.ajtas.20160501.11
  12. Ferreira, C., Michaelidou, N., Moraes, C. ve McGrath, M. (2017). Social media advertising: Factors influencing consumer ad avoidance. Journal of Customer Behaviour, 16(2), 183-201.
  13. Fransen, M. L., Verlegh, P. W., Kirmani, A. ve Smit, E. G. (2015). A typology of consumer strategies for resisting advertising, and a review of mechanisms for countering them. International Journal of Advertising, 34, 6-16. http://dx.doi.org/10.1080/02650487.2014.995284
  14. Hammer, P., Riebe, E. ve Kennedy, R. (2009). How clutter affects advertising effectiveness. Journal of Advertising Research, 49(2), 159-163.
  15. Jung, A. R. (2017). The influence of perceived ad relevance on social media advertising: An empirical examination of a mediating role of privacy concern. Computers in Human Behavior, 70, 303-309. http://dx.doi.org/10.1016/j.chb.2017.01.008
  16. Kelly, L., Kerr, G. ve Drennan, J. (2010). Avoidance of advertising in social networking sites: The teenage perspective. Journal of Interactive Advertising, 10(2), 16-27. https://doi.org/10.1080/15252019.2010.10722167
  17. Kelly, L., Kerr, G. ve Drennan, J. (2020). Triggers of engagement and avoidance: Applying approach-avoid theory. Journal of Marketing Communications, 26(5), 488-508. https://doi.org/10.1080/13527266.2018.1531053
  18. Kelly, L., Kerr, G., Drennan, J. ve Fazal-E-Hasan, S. M. (2021). Feel, think, avoid: Testing a new model of advertising avoidance. Journal of Marketing Communications, 27(4), 343-364. https://doi.org/10.1080/13527266.2019.1666902
  19. Ketelaar, P. E., Konig, R. P., Peeters, J., Theunis, B. ve Wijnands, K. (2018). Predictors of Advertisement Avoidance on Social Media. Journal of Euromarketing, 27, 102-121.
  20. Kim, J. K. ve Seo, S. H. (2017). An Exploration of Advertising Avoidance by Audiences across Media. International Journal of Contents, 13(1), 76-85.
  21. Li, B. ve Yin, S. (2021). How perceived control affects advertising avoidance intention in a skippable advertising context: a moderated mediation model. Chinese Journal of Communication, 14(2), 157-175.
  22. Li, X. D., Zhang, Y. P. ve Yao, J. J. (5 July 2020). Avoidance behavior toward social network advertising: dimensions and measurement. Wuhan International Conference on e-Business, pp. 316-324, Wuhan.
  23. Li, Y. (2019). User perception affects search engine advertising avoidance: Moderating role of user characteristics. Social Behavior and Personality: An International Journal, 47(4), 1-12.
  24. Loureiro, S. M. C. (2018). Tell what you want but do not irritate me: A senior perspective about advertising. Journal of Promotion Management, 24(2), 198-214.
  25. Manathunga, M. M. S. S. ve Wijenayake, S. I. (2022). Influences of Online Behavioural Ad Avoidance Among Sri Lankans. Sri Lanka Journal of Marketing, 8(1), 175-204.
  26. Obermiller, C. ve Spangenberg, E. R. (1998). Development of a scale to measure consumer skepticism toward advertising. Journal of Consumer Psychology, 7(2), 159-186.
  27. Obermiller, C., Spangenberg, E. ve MacLachlan, D. L. (2005). Ad skepticism: The consequences of disbelief. Journal of Advertising, 34(3), 7-17.
  28. Pelsmacker, P. D. ve Van den Bergh, J. (1999). Advertising content and irritation: a study of 226 TV commercials. Journal of International Consumer Marketing, 10(4), 5-27. https://doi.org/10.1300/J046v10n04_02
  29. Petrovici, D. A., Marinova, S. T. ve Marinov, M. A. (2017). Perceived advertising intrusiveness and avoidance in emerging economies: The case of China. In M. Marinov (Ed.), Research handbook of marketing in emerging economies (pp. 125-145). UK: Edward Elgar Publishing.
  30. Prendergast, G., Cheung, W. L. ve West, D. (2010). Antecedents to advertising avoidance in China. Journal of Current Issues & Research in Advertising, 32(2), 87-100. https://doi.org/10.1080/10641734.2010.10505287
  31. Riebe, E. ve Dawes, J. (2006). Recall of radio advertising in low and high advertising clutter formats. International Journal of Advertising, 25(1), 71-86. https://doi.org/10.1080/02650487.2006.11072952
  32. Rojas-Méndez, J. I. ve Davies, G. (2005). Avoiding television advertising: Some explanations from time allocation theory. Journal of Advertising Research, 45(1), 34-48. https://doi.org/10.1017/S0021849905050154
  33. Rojas-Méndez, J. I., Davies, G. ve Madran, C. (2009). Universal differences in advertising avoidance behavior: A cross-cultural study. Journal of Business Research, 62(10), 947-954. doi:10.1016/j.jbusres.2008.08.008
  34. Rosenfeld, P., Edwards, J. E. ve Thomas, M. D. (1995). Surveys. In N. Nicholson (Ed.), The Blackwell encyclopedic dictionary of organizational behavior (pp. 548-549). Cambridge, MA: Blackwell.
  35. Rotfeld, H. J. (2006). Understanding advertising clutter and the real solution to declining audience attention to mass media commercial messages. Journal of Consumer Marketing, 23(4), 180-181.
  36. Saxena, A. ve Khanna, U. (2013). Advertising on social network sites: A structural equation modelling approach. Vision, 17(1), 17-25. DOI: 10.1177/0972262912469560
  37. Schober, P., Boer, C. ve Schwarte, L. A. (2018). Correlation coefficients: appropriate use and interpretation. Anesthesia & Analgesia, 126(5), 1763-1768. 10.1213/ANE.0000000000002864
  38. Seyedghorban, Z., Tahernejad, H. ve Matanda, M. J. (2016). Reinquiry into advertising avoidance on the internet: A conceptual replication and extension. Journal of Advertising, 45(1), 120-129. 10.1080/00913367.2015.1085819
  39. Shin, W. ve Lin, T. T. C. (2016). Who avoids location-based advertising and why? Investigating the relationship between user perceptions and advertising avoidance. Computers in Human Behavior, 63, 444-452.
  40. Speck, P. S. ve Elliott, M. T. (1997). Predictors of advertising avoidance in print and broadcast media. Journal of Advertising, 26(3), 61-76. https://doi.org/10.1080/00913367.1997.10673529
  41. Stratton, S. J. (2021). Population research: convenience sampling strategies. Prehospital and Disaster Medicine, 36(4), 373-374. https://doi.org/10.1017/S1049023X21000649
  42. Subramanian, K. R. (2015). Advertising clutter and consumer apathy. GE-International Journal of Management Research, 3(6), 309-322.
  43. Suher, H. K. ve İspir, N. B. (2010). Televizyon ve gazetede reklamdan kaçınmayı etkileyen değişkenler. Selçuk İletişim, 6(2), 5-23.
  44. Tran, T. P. (2017). Personalized ads on Facebook: An effective marketing tool for online marketers. Journal of Retailing and Consumer Services, 39, 230-242. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2017.06.010
  45. Ursachi, G., Horodnic, I. A. ve Zait, A. (2015). How reliable are measurement scales? External factors with indirect influence on reliability estimators. Procedia Economics and Finance, 20, 679-686. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)00123-9
  46. Wei, X., Ko, I. ve Pearce, A. (2022). Does perceived advertising value alleviate advertising avoidance in mobile social media? exploring its moderated mediation effects. Sustainability, 14(253), 1-21. https://doi.org/10.3390/su14010253
  47. Wilbur, K. C., Xu, L. ve Kempe, D. (2013). Correcting audience externalities in television advertising. Marketing Science, 32(6), 892-912. https://doi.org/10.1287/mksc.2013.0807
  48. Yaakop, A., Anuar, M. M. ve Omar, K. (2013). Like it or not: Issue of credibility in Facebook advertising. Asian Social Science, 9(3), 154-163.
  49. Yulita, H., Trıputra, P., Rusadi, U. ve Widanigsih, T. (2022). Ads avoidance and attitude towards online advertising among net-generation in Jakarta. International Journal of Environmental, Sustainability, and Social Science, 3(3), 713-728. https://doi.org/10.38142/ijesss.v3i3.278