KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 35

MEDYADA PATRİYARKAL NORMLARIN TEMSİLİ VE KARŞI ÇIKIŞIN İZLERİ: BAHAR DİZİSİ ÖRNEĞİ

REPRESENTATION OF PATRIARCHAL NORMS AND TRACES OF RESISTANCE IN THE MEDIA: THE CASE OF THE TV SERIES “BAHAR”

Neslihan Yolçu Cengiz(KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ)0000-0001-6228-6030
Şefika Yurdakul Saygılı(KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ)0000-0003-0577-4403
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-03-09
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda, çalışma bulgularında önce patriyarkaya karşı direnişin izleri, ardından patriyarkanın gölgesini yansıtan yapılar analiz edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Medyanın, toplumsal cinsiyete dair yerleşik temsil ve stereotipleri yeniden üreten bir mekanizma olduğu ve aynı zamanda taşıdığı potansiyel ile istenildiğinde bu normlara karşı direniş aracı olabileceği kabul edilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bahar dizisi örneğinde gerçekleştirilen çalışmanın temel amacı, dizide yer alan ana kadın karakterin gösterdiği direniş örüntülerini ortaya koyarak patriyarkal mücadelede medyanın potansiyelini tartışmaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda, çalışma bulgularında önce patriyarkaya karşı direnişin izleri, ardından patriyarkanın gölgesini yansıtan yapılar analiz edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Toplumsal cinsiyet · patriyarka · direniş

Özet

Medyanın, toplumsal cinsiyete dair yerleşik temsil ve stereotipleri yeniden üreten bir mekanizma olduğu ve aynı zamanda taşıdığı potansiyel ile istenildiğinde bu normlara karşı direniş aracı olabileceği kabul edilmektedir. Bu çalışma televizyon ekranlarında patriyarkal normların temsilini ve bu normlara karşı çıkışın izlerini karşılaştırmalı bir bakış açısıyla sürmektedir. Bahar dizisi örneğinde gerçekleştirilen çalışmanın temel amacı, dizide yer alan ana kadın karakterin gösterdiği direniş örüntülerini ortaya koyarak patriyarkal mücadelede medyanın potansiyelini tartışmaktır. Araştırma 24 bölüm ile sınırlandırılmış ve veriler tematik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Dizinin ilk sezonunda toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında kadın karakterin güçlenme ve direnişini yansıtan söylem ve sahneler öne çıkarken ikinci sezondan itibaren patriyarkal yapının ve toplumsal cinsiyet stereotiplerinin pekiştirildiği unsurlar dikkat çekmiştir. Bu bağlamda, çalışma bulgularında önce patriyarkaya karşı direnişin izleri, ardından patriyarkanın gölgesini yansıtan yapılar analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre kadın karakterin patriyarkayla mücadelede belirli direniş biçimleri geliştirdiği, ancak bu direnişin patriyarkal normlar ve değerlerle örtüşen bir çerçevede sınırlandırıldığı tespit edilmiştir.

Abstract

The media is acknowledged as a mechanism that perpetuates established representations and stereotypes concerning gender; however, it also possesses the potential to serve as a means of resistance against these norms if desired. This study adopts a comparative perspective to explore the representation of patriarchal norms and signs of resistance to these norms on television. Taking the TV series Bahar as a case study, the primary aim is to examine the patterns of resistance demonstrated by the main female character and to discuss the potential role of media in the struggle against patriarchy. The study's scope was restricted to 24 episodes, and thematic analysis was used as a method to analyse the data. Although the series' first season featured notable dialogues and scenes that highlighted the female character's empowerment and resistance in the context of gender equality, since the second season, the aspects that uphold the patriarchal structure and gender stereotypes have become more prominent. In this regard, the research findings examined the first indications of resistance to patriarchy and then the factors that mirrored its shadow. It has been concluded from the findings of the study that the female character confronts patriarchy by developing some forms of resistance, but that this resistance is constrained by a framework that overlaps with patriarchal norms and values.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Cengiz, N. Y., Saygılı, Ş. Y. (2026). MEDYADA PATRİYARKAL NORMLARIN TEMSİLİ VE KARŞI ÇIKIŞIN İZLERİ: BAHAR DİZİSİ ÖRNEĞİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1641502

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (53)

  1. Alankuş, S. (2009). Medyada kadın-beden temsil (siyaset)i. Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi. https://archives.saltresearch.org/bitstream/123456789/159591/1/ECOBARCE152.pdf
  2. Alankuş, S. (2012). Medyada kadınların temsil biçimleri ve kadın hak ihlalleri. S. Alankuş (Ed.), Kadın odaklı habercilik (s. 151-168). IPS İletişim Vakfı Yayınları.
  3. Alkan, A. (2017). Cinsiyet dinamiklerinin peşinden mekanın izini sürmek. A. Alkan (Ed.), Cins cins mekan (s. 7-35). Varlık Yayınları.
  4. Allholjailan, M. (2012). Thematic analysis: A critical review of its process and evalatuin. West East Journal of Sociel Sciences, 1(1), 39-47. https://faculty.ksu.edu.sa/sites/default/files/ta_thematic_analysis_dr_mohammed_alhojailan.pdf adresinden alındı
  5. Bartky, S. L. (2015). Femininity and domination: Studies in the phenomenology of oppression. Routledge.
  6. Beauvoir, S. (2019). İkinci cinsiyet: olgular ve efsaneler. G. Savran (Çev.), Koç Üniversitesi.
  7. Berger, J. (2010). Görme biçimleri. Y. Salman (Çev.), Metis Yayınları.
  8. Bhasin, K. (2014). Toplumsal cinsiyet: Bize yüklenen roller. K. Ay, & Z. Sarıcahacıoğlu (Çev.), KADAV.
  9. Bora, A. (2005), Kadınların sınıfı. İstanbul: İletişim Yayınları
  10. Boxer, D. (2010). Gender, language and power: Surname or sirname. S. J. B., & J. A. P., Language in the real world: An introduction to linguistics (s. 164-179). Routledge.
  11. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  12. Butler, J., & Trouble, G. (1990). Feminism and the subversion of identity. Gender trouble, 3(1), 3-17.
  13. Calasanti, T. M., & Slevin, K. F. (2001). Gender, social inequalities, and aging. Rowman Altamira.
  14. Connell, R. W. (1995). Masculinities. University of California Press.
  15. Connell, R. (1998). Toplumsal cinsiyet ve iktidar. C. Soydemir (Çev.), Ayrıntı Yayınları.
  16. Çelenk, S. (2010). Kadınların medyada temsili ve etik sorunlar. B. Çaplı ve H. Tuncel (Ed.), Televizyon Haberciliğinde Etik. s.229-236. Ankara: Fersa Matbaacılık.
  17. Direk, Z. (2018). Cinsel kimliğin inşası: Felsefi bir problem olarak cinsiyet. Metis Yayınları.
  18. Doğancı, H.K. & Tuncay, T (2020). Tarihsel süreç içerisinde kadının aile içindeki konumunun feminist sosyal hizmet yaklaşımı temelinde değerlendirilmesi, Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(3), 1324-1351.
  19. Donovan, J. (2019). Feminist Teori, Aksu Bora, Meltem Ağduk Gevrek, Fevziye Sayılan (Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
  20. Douglas, S. J. (1995). Where the girls are: Growing up female with the mass media. Times Books.
  21. Dowling, C. (1994). Sindrella kompleksi: Çağdaş kadında bağımsızlık korkusu. Öteki Yayınevi.
  22. Dökmen, Z. Y. (2015). Toplumsal cinsiyet: Sosyal psikolojik açıklamalar. Remzi Kitabevi.
  23. Dursun, Ç. (2011). Türkiye'de 1975-2010 arasında haber, habercilik ve gazetecilik çalışmalarında kadın sorunlarına bakış ve feminist yaklaşımlar. S. Sancar (Ed.), Birkaç arpa boyu: 21. Yüzyıla girerken Türkiye'de feminist çalışmalar (s. 603-647).Koç Üniversitesi Yayınları.
  24. Fraser, N. (2004). Kamusal alanı yeniden düşünmek: Gerçekte varolan demokrasinin eleştirisine bir katkı. Kamusal Alan. Meral Özbek (Ed.) İstanbul: Hil Yayın. 104-105.
  25. Fraser, N. (2007). Feminist politics in the age of recognition: A two-dimensional approach to gender justice. Studies in social justice, 1(1), 23-35.
  26. Friedan, B. (1963). The feminine mystique, New York: W.W. Norton Compan. Norton Compan.
  27. Gauntlett, D. (2008). Media, gender and identity: An introduction. Routledge.
  28. Gencel Bek, M., & Binark, M. (2000). Medya ve cinsiyetçilik. Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi.
  29. Gül Ünlü, D., & Aslan, P. (2016). Türk televizyon dizilerindeki kadın rollerine kadınların gözündün bakmak. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergis, 1(2), 191-206. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/716638.
  30. Hooks, B. (2016). Feminizm herkes içindir. BGST Yayınları.
  31. İmançer, D. (2006). Cinsiyet rolü temsili: Medya kültürü, feminizm, televizyon ve seriyaller. D. İmançer (Ed.), Medya ve kadın (s. 47-66). Ebabil Yayınları.
  32. İnceoğlu, Y. (2004). Medyada kadın imajı. Kadın Çalışmalarında Disiplinlerarası Buluşma, 2(1), 11-20.
  33. İnceoğlu, İ., & Akçakalı, E. (2018). Televizyon dizilerinde toplumsal cinsiyet eşitliği araştırması. TÜSİAD.
  34. Keskin, İ. (2015). Kürtaj tartışmaları ve feminism. Fe Dergi 7 (1). 86-95.
  35. Kandiyoti, D. (2013). Cariyeler, bacılar, yurttaşlar: kimlikler ve toplumsal dönüşümler. A. Bora, S. F., T. Ş., T. H., & F. Özbay (Çev.) İstanbul: Metis.
  36. KSGM. (2018). Kadının güçlenmesi strateji belgesi ve eylem planı 2018-2023. Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü. T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı.
  37. Lippman, W. (1998). Public opinion: With a new introduction by Michael Curtis. Transaction Puplishers.
  38. Llyod, G. (1996). Erkek akıl: Batı felsefesinde "erkek" ve "kadın". M. Özcan (Çev.), Ayrıntı Yayınevi.
  39. Mill, J. S. (2016). Kadınların Özgürleşmesi. D. B. Aksel (Çev.), Pinhan Yayınevi.
  40. Naeem, M., Ozuem, W., Howell, K., & Ranfagni, S. (2023). A step by step process of thematic analysis to develop a conceptual model in qualitative research. İnternational Journal of Qualitative Methods, 1-22. https://doi.org/10.1177/16094069231205789
  41. Oakley, A. (1985). Sex, gender and society. England: Gower Publishing.
  42. Öztürk, S. R. (2011). Türkiye Sinema Literatüründen Kadınlara Bakmak. S. Sancar (Ed.), Birkaç arpa boyu: 21. yüzyıla girerken türkiye'de feminist çalışmalar (s. 679-700). Koç Üniversitesi Yayınları.
  43. Rich, A. (2021). Of woman born: Motherhood as experience and institution. WW Norton & Company.
  44. Sancar, S. (2009). Erkeklik: imkansız iktidar: Ailede, piyasada sokakta erkekler. Metis.
  45. Scott, J. W. (1986). Gender: A Useful category of historical analysis. The American Historical Review, 91(5), 1053-1075.
  46. Stoller, R. J. (2019). Sex and gender: The development of masaculinity and femininity. Routledge.
  47. Tekeli, Ş. (1985). Türkiye'de feminist ideolojinin anlamı ve sınırları üzerine. Yapıt: Toplumsal Araştırmalar Dergisi.(9), 48-66. https://kasaum.ankara.edu.tr/wp-content/uploads/sites/34/2023/08/yapit-09.pdf.
  48. Telseren Ömeroğlu, A. (2024). Patriyarkayı tanımak: Bir iktidar mekanizması olarak patriyarka nasıl işler? Fenerbahçe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 20-42. doi: 10.58620/fbujoss.1501469.
  49. TGC. (2016). Kadın ve Medya: Toplumsal Cinsiyet Eşitlikçi Haber Kılavuzu. Akademi Yayını.
  50. Tuchman, G. (1978). Introduction: The seymbolic annihilation of women by the mass media. G. Tunchman, D. K. Arlene, & D. J. Benetlene K. (Ed.), Heart and home: images of women in the mass media (s. 3-38). New York: Oxford University Press.
  51. Uğur Tanrıöver, H. (2012). Medyada kadınların temsil biçimleri ve kadın hak ihlalleri. S. Alankuş (Ed.), Kadın odaklı habercilik (s. 151-168), IPS İletişim Vakfı Yayınları.
  52. Walby, S. (2016). Patriyarka kuramı. H. Osmanağağolu (Çev.), Dipnot Yayınları.
  53. Wood, J. T. (1994). Gendered media: the influence of media on views of gender. J. T. Wood (Ed.), İn gendered lives: communication, gender and culture (s. 231-244). Belmont CA: Wadsworth. https://www1.udel.edu/comm245/readings/GenderedMedia.pdf.