KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Tarih İncelemeleri Dergisi / 2026 / Cilt: 30 Sayı: 2

Osmanlı Ermenisi Bir Ailenin Serencamı: Balyozzadeler

Ferhat Berber
Sayfa
429–442
Yayın Tarihi
2016-01-23
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Büyük ihtimalle 1915 tehcirine tabi tutulmamışlarsa da Cumhuriyet döneminde Türkiye’de bulunmadıkları kesindir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:19. yüzyılda Osmanlı iktisadında gayrimüslim tebaanın önemi malumdur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Balyozzade ailesi, İzmir’e muhtemelen 19.yy.da gelmiş, kısa sürede şehrin önemli tüccarları arasında yerlerini almışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Büyük ihtimalle 1915 tehcirine tabi tutulmamışlarsa da Cumhuriyet döneminde Türkiye’de bulunmadıkları kesindir
🔬Tür:Makale
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İzmir Hamidiye Vapur Şirketi · Manisa · Balyozzade Matyos

Özet

19. yüzyılda Osmanlı iktisadında gayrimüslim tebaanın önemi malumdur. İzmir şehri de ticari hayatın en yoğun olduğu yerlerin başında gelmektedir. İzmir’de yaşayan Ermeni Balyozzade ailesi de kent ticaretinde mühim bir yere sahiptir. Ancak aile hakkında bilinenler çok azdır. Balyozzade ailesi, İzmir’e muhtemelen 19.yy.da gelmiş, kısa sürede şehrin önemli tüccarları arasında yerlerini almışlardır. Tarım, sanayi ve ticaret alanlarında çeşitli yatırımlar yapmışlardır. Hamidiye Vapur Şirketi’nin kurucularından olan aile üyeleri, uzun süre şirketin yönetiminde bulunmuşlardır. Ailenin ekonomik faaliyetleri sadece İzmir ile sınırlı kalmamıştır. Manisa’da da özellikle tarım alanında girişimleri olmuştur. Balyozzadeler, İzmir ticari organizasyonunda etkin olmuşlardır. İzmir Ticaret odasının kuruluşunda görev almışlar, uzun yıllar odanın yönetiminde bulunmuşlardır. Ayrıca ailenin kent yönetiminde de etkili olduğu görülür. Vilayet idare meclisi ve belediye meclisinde üyelik yapmışlardır. Balyozzade ailesi, Ermeni terör hareketlerinden son derece olumsuz etkilenmişlerdir. Ailenin bir üyesi Ermeni teröristler tarafından öldürülmüştür. Bir başka üyesi ise teröristlere yardım ederken yakalanmıştır. Büyük ihtimalle 1915 tehcirine tabi tutulmamışlarsa da Cumhuriyet döneminde Türkiye’de bulunmadıkları kesindir

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Berber, F. (2016). Osmanlı Ermenisi Bir Ailenin Serencamı: Balyozzadeler. Tarih İncelemeleri Dergisi, Cilt: 30 Sayı: 2, 429–442. https://doi.org/10.18513/tid.67791

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (45)

  1. a. Başbakanlık Osmanlı Arşivi Evrakı
  2. A. MKT. MHM. (Sadaret Mühimme Kalemi) 547/15; 614/47
  3. BEO. (Babıali Evrak Odası) 40/2951; 762/57123
  4. DH. EUM. 3. Şb. (Dahiliye Nezareti Emniyet-i Umumiye Müdüriyeti 3. Şube) 22/37
  5. DH. MHC. (Dahiliye Nezareti Muhacirin Riyaseti) 4/47
  6. DH. MKT. (Dahiliye Nezareti Mektubi Kalemi) 1426/20; 1912/98; 2010/11; 2022/2; 295/63; 398/35
  7. DH. TMIK. M. (Dahiliye Nezareti Tesri-i Muamelat ve Islahat Komisyonu)149/40
  8. HR. TO. (Hariciye Nezareti Tercüme Odası) 84/70
  9. İ. TAL. (İradeler, Taltifat) 103/6; 122/54; 322/25; 451/42; 8/25
  10. MV. (Meclis-i Vükela) 68/80
  11. ŞD. (Şura-yı Devlet 1376/14; 1377/4; 386/64
  12. Y. EE. KP. (Yıldız Esas Evrakı Kamil Paşa Evrakı) 12/1161
  13. Y. MTV. (Yıldız Mütenevvi Maruzat Evrakı) 299/95; 311/95; 35/113
  14. Y. PRK. ASK. (Yıldız Perakende Evrakı Askeri Maruzat) 200/96
  15. ZB. (Zaptiye Nezareti) 87/23
  16. b. Aydın Vilayet Salnamaleri (AVS)
  17. Hicri Yıl: 1299, 1300, 1300, 1302, 1303, 1304, 1305, 1306, 1308, 1312, 1313, 1314, 1315, 1316, 1317, 1323, 1326
  18. c. Yayınlanmış Belgeler
  19. Ermeni-Amerikan 2007 Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Osmanlı Belgelerinde Ermeni-Amerikan İlişkileri 1839-1895-I, Ankara 2007
  20. Sevk ve İskân 2007 Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Osmanlı Belgelerinde Ermenilerin Sevk ve İskânı 1878-1920, Ankara 2007
  21. d. Gazeteler
  22. Ahenk Sayı: 1817 16 Ağustos 1902
  23. Hizmet Sayı:505 29 Kasım 1891; Sayı:509 11 Aralık 1891; Sayı:512 24 Aralık 1891; Sayı:578 26 Ağustos 1892; Sayı:580 2 Eylül 1892; Sayı:587 25 Eylül 1892; Sayı:589 2 Ekim 1892; Sayı:688 21 Eylül 1893
  24. e. Araştırma Eserler
  25. Berber 2008 Engin Berber, İzmir 1876 ve 1908 (Yunanca Rehberlere Göre Meşrutiyette İzmir), İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayını, İzmir
  26. Berber 2014 Ferhat Berber, “II. Abdülhamid’e Satılan Bir Çiftliğin Hikâyesi ve Düşündürdükleri”, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Yıl 11, sayı 20, s.27-43
  27. Beyru 2011 Rauf Beyru, 19. Yüzyılda İzmir Kenti, İstanbul
  28. Dursun 1994 M. Kamil Dursun, İzmir Hatıraları, Yay. Haz. Ünal Şenel, Akademi Kitabevi, İzmir
  29. Georgelin 2008 Herve Georgelin, Smyrna’nın Sonu: İzmir’de Kozmopolitizm’den Milliyetçiliğe, Birzamanlar Yayıncılık, İstanbul
  30. Gürpınarlı 2010 Hilal Ortaç Gürpınarlı, “Tanzimattan Cumhuriyete Manisa’nın Ekonomik Yapısı”, Birinci İktisat Tarihi Kongresi Tebliğler-2, Ed. Rahmi Deniz Özbay, v.d., İstanbul, s.201-208
  31. İzmir Life 2005 “Yemişçiler”, İzmir Life, S. 4, Mayıs 2005,
  32. Kiper 2006 Nilgün Kiper, Resettlement of Immigrants And Planning In Izmır During The Hamidian Period, İzmir Teknoloji Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İzmir
  33. Koç 2006 Ayşen Koç, Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Saruhan Sancağı’nda Gayri Müslimler, CBÜ SBE Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Manisa
  34. Köklü 1970 Nusret Köklü, Dünkü Manisa, Ankara
  35. Kurt 1991 Sadık Kurt, “İzmir Hamidiye Vapur Şirketi 1884-1915” ÇTTAD C.I, S.1, s.71-108
  36. Kütükoğlu 2000 Mübahat Kütükoğlu, İzmir Tarihinden Kesitler, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları, İzmir
  37. Martal 1999 Abdullah Martal, Değişim Sürecinde İzmir’de Sanayileşme 19. Yüzyıl, İzmir
  38. Serçe 1998 Erkan Serçe, Tanzimattan Cumhuriyete İzmir’de Belediye (1868-1945), Dokuz Eylül Yayınları, İzmir
  39. Serçe, 2000 Erkan Serçe, Cevat Sami-Hüseyin Hüsnü İzmir 1905, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayını, İzmir
  40. Serçe 2002 Erkan Serçe, “Osmanlı’dan Cumhuriyete İzmir Ticaret Odası”, 19. Yüzyıldan 21. Yüzyıla İzmir Ticaret Odası Tarihi, İzmir
  41. Smyrnelis 2009: Minassian Anahide Ter, “Ermeniler: Küçük Bir Cemaatin Dinamizmi”, İzmir 1830-1930 Unutulmuş Bir Kent mi?, Der. Marie-Carmen Smyrnelis, İletişim Yay. 2. baskı, İstanbul.
  42. Yetkin ve Serçe 1998 Sabri Yetkin ve Erkan Serçe, Kuruluşundan Günümüze İzmir Ticaret Borsası Tarihi, İzmir.
  43. Yörükoğlu 2002 M. Nuri Yörükoğlu, Manisa Yangını, CBÜ Yayını, Manisa.
  44. İZTO: İZTO Albümü, (erişim: 03.01.2014) http: www.izto.org.tr.portals0meclisalbummeclisalbum05112012.pdf.pdf
  45. Vakıflar 1945: 1945 Yılı Vakıflar G. M. Yedi Aylık Bütçesi (http.www.tbmm07017049ss0089.pdf, erişim: 08.07.2015)