Dergiler / Endüstri Mühendisliği / 2026 / Cilt: 33 Sayı: 1

VAKIF ÜNİVERSİTELERİNİN AHP, COPRAS, SAW, TOPSIS YÖNTEMLERİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE BORDA SAYIM YÖNTEMİ İLE BÜTÜNLEŞİK BİR SIRA ELDE EDİLMESİ

EVALUATION OF THE PERFORMANCE OF PRIVATE UNIVERSITIES WITH AHP, COPRAS, SAW, TOPSIS AND BORDA COUNT METHODS

Meryem Uluskan(ESKISEHIR OSMANGAZI UNIVERSITY)0000-0003-1287-8286
Gizem Akpolat(ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3128-315X
Dilek Şimşek(ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9718-136X
Sayfa
22–61
Yayın Tarihi
2022-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada uygulanan yöntemler bütünleşik bir şekilde daha önce literatürde kullanılmamış ve üniversite karşılaştırmalarında 72 adet alternatif sayısına ulaşılmamıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı Türkiye'deki özel üniversiteleri çok kriterli karar verme (MCDM) yöntemleriyle değerlendirmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada 72 özel üniversite değerlendirilmiş ve bu üniversiteler için veri tabanı Yüksek Öğretim Kurulu - Özel Üniversiteler 2020 raporundan elde edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada uygulanan yöntemler bütünleşik bir şekilde daha önce literatürde kullanılmamış ve üniversite karşılaştırmalarında 72 adet alternatif sayısına ulaşılmamıştır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2020 · 72 adet
⚙️Değişkenler:Çok kriterli karar verme · AHP · COPRAS

Özet

Bu araştırmanın amacı Türkiye'deki özel üniversiteleri çok kriterli karar verme (MCDM) yöntemleriyle değerlendirmektir. Çalışmada 72 özel üniversite değerlendirilmiş ve bu üniversiteler için veri tabanı Yüksek Öğretim Kurulu - Özel Üniversiteler 2020 raporundan elde edilmiştir. Çalışmada kullanılan kriterler; kuruluş tarihi, akademik birim sayısı, toplam öğrenci sayısı, tam zamanlı öğretim üyesi sayısı, öğrenci başına toplam kapalı alan (m2), kütüphane alanı (m2), kütüphanede bulunan basılı kitap sayısı ile e -kitap sayısı, Ar-Ge ve kütüphane harcamalarıdır. Çalışmada ilk önce kriterler AHP (Analitik Hiyerarşi Süreci) yöntemine göre ağırlıklandırılmış, daha sonra COPRAS (Complex Proportional Assessment), SAW (Simple Additive Weighting) ve TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) yöntemleri uygulanarak üç farklı sıralama elde edilmiştir. Son olarak bu üç sıralama Borda Sayım yöntemi ile birleştirilerek tek bir performans sıralaması elde edilmiştir. Borda Sayım yöntemi ile elde edilen bu sıralamaya göre ilk sırada İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi ve son sırada ise T.C. Faruk Saraç Tasarım MYO yer almıştır. Bu çalışmada uygulanan yöntemler bütünleşik bir şekilde daha önce literatürde kullanılmamış ve üniversite karşılaştırmalarında 72 adet alternatif sayısına ulaşılmamıştır.

Abstract

The aim of this research is to evaluate private universities in Turkey with multi-criteria decision making (MCDM) methods. 72 private universities were evaluated in the study, and the database for these universities was obtained from the Council of Higher Education - Private Universities 2020 report. Criteria used in this study include the foundation date, the number of academic units, total number of students, the number of full-time faculty members, total closed area per student (m2), library space (m2), the number of printed-books and e-books available in the library, as well as, R&D and library expenditures. Initially, criteria were weighted according to AHP (Analytic Hierarchy Process) method, then three different rankings were attained by applying COPRAS (Complex Proportional Assessment), SAW (Simple Additive Weighting) and TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) methods. Finally, these three rankings were combined with the Borda Count method and a single performance ranking was obtained. The methods applied in this study have not been used in the literature in an integrated manner previously and the number of 72 alternatives has not been reached in university comparisons.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Uluskan, M., Akpolat, G., Şimşek, D. (2022). VAKIF ÜNİVERSİTELERİNİN AHP, COPRAS, SAW, TOPSIS YÖNTEMLERİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE BORDA SAYIM YÖNTEMİ İLE BÜTÜNLEŞİK BİR SIRA ELDE EDİLMESİ. Endüstri Mühendisliği, Cilt: 33 Sayı: 1, 22–61. https://doi.org/10.46465/endustrimuhendisligi.972512

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Aksoy, E., Ömürbek, N. ve Karaatlı, M. (2015). AHP temelli MULTIMOORA ve COPRAS yöntemi ile Türkiye Kömür İşletmeleri’nin performans değerlendirmesi. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 33(4), 1-28. Doi: https://doi.org/10.17065/huiibf.10920
  2. Akyüz, G. ve Aka, S. (2017). Çok Kriterli Karar Verme Teknikleriyle Tedarikçi Performansı Değerlendirmede Toplamsal Bir Yaklaşım. Yönetim Ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 15(2), 28-46. Doi: http://dx.doi.org/10.11611/yead.277893
  3. Al‐Turki, U. ve Duffuaa, S. (2003). Performance measures for academic departments. International Journal of Educational Management, 17 (6/7) (2003) 330–338. Doi: https://doi.org/10.1108/09513540310501012
  4. Çakır, S. ve Perçin, S. (2013). Çok Kriterli Karar Verme Teknikleriyle Lojistik Firmalarında Performans Ölçümü. Ege Akademik Bakış, 13(4), 449-459. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/559959
  5. Dill, D. D., & Teixeira, P. (2000). Program diversity in higher education: an economic perspective. Higher Education Policy, 13(1), 99-117. Doi: https://doi.org/10.1016/S0952-8733(99)00026-4
  6. Doğan, N. ve Gencan, S. (2014). VZA/AHP Bütünleşik Yöntemi ile Performans Ölçümü: Ankara’daki Kamu Hastaneleri Üzerine Bir Uygulama. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(2), 88-112. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/287223
  7. Ersöz, F. ve Kabak, M. (2010). Savunma Sanayi Uygulamalarında Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin Literatür Araştırması. Savunma Bilimleri Dergisi, 9(1), 97-125. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/180284
  8. Fairweather, J.S., (2000). Diversification or homogenization: how markets and governments combine to shape American higher education, Higher Education Policy 13, 79–98. Doi: https://doi.org/10.1016/S0952-8733(99)00027-6
  9. Karaatlı, M., Ömürbek, N., Budak, İ. ve Dağ, O. (2015). Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Yaşanabilir İllerin Sıralanması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33, 215-228. Erişim adresi: http://dergisosyalbil.selcuk.edu.tr/susbed/article/view/1140/1025
  10. Li, Y., Shao, S. ve Zhang, F. (2018). An Analysis Of The Multi-Criteria Decision-Making Problem For Distributed Energy Systems. Energies, 11, 2453. Doi: https://doi.org/10.3390/en11092453
  11. Organ, A. ve Kaçaroğlu, M. (2020). Entropi Ağırlıklı TOPSIS Yöntemi İle Türkiye’deki Vakıf Üniversiteleri Üniversiteleri’nin Değerlendirilmesi. Pamukkale İşletme ve Bilişim Yönetimi Dergisi, 7(1), 28-45. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1162301
  12. Ömürbek, N., Karaatlı, M. ve Cömert, H. (2016). AHP-SAW ve AHP-ELECTRE Yöntemleri ile Yapı Denetim Firmalarının Değerlendirmesi. Journal of Administrative Sciences, 14(27), 171-199. Erişim adresi: http://ybd.dergi.comu.edu.tr/dosyalar/Ybd/ahp-saw-ve-ahp-electre-yontemleri-ile-yapi-denetim-firmalarinin-degerlendir-2017-02-13-42.pdf
  13. Ömürbek, N. ve Karataş, T. (2018). Girişimci ve Yenilikçi Üniversitelerin Performanslarının Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri İle Değerlendirilmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(24), 176-198. Doi: https://doi.org/10.20875/makusobed.414685
  14. Ömürbek, N., Karaatlı, M. ve Yetim, T. (2014). Analitik Hiyerarşi Sürecine Dayalı TOPSIS ve VIKOR Yöntemleri İle ADIM Üniversitelerinin Değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Dr. Mehmet Yıldız Özel Sayısı, 189-207. Erişim adresi: http://dergisosyalbil.selcuk.edu.tr/susbed/article/view/151/135
  15. Ömürbek, N. ve Urmak Akçakaya, E. (2018). Forbes 2000 Listesinde Yeralan Havacılık Sektöründeki Şirketlerin ENTROPİ, MAUT, COPRAS ve SAW Yöntemleri ile Analizi, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(1), 257-278. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1004791
  16. Ömürbek, N. ve Aksoy, E. (2016). Bir Petrol Şirketinin Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri İle Performans Değerlendirmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(3), 723-756. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/227673
  17. Özbek, A. ve Erol, E. (2016). OPRAS ve MOORA Yöntemlerinin Depo Yeri Seçim Problemine Uygulanması. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 2(1), 23-42. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/389621
  18. Özden, Ü. (2008). Veri Zarflama Analizi (VZA) ile Türkiye’deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinliğinin Ölçülmesi. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 37(2), 167-185. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/98116
  19. Özgüven, N. (2011). Vakıf Üniversitesi Tercihinin Analitik Hiyerarşi Süreci ile Belirlenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 30, 279-290. Erişim adresi: https://birimler.dpu.edu.tr/app/views/panel/ckfinder/userfiles/17/files/DERG_/30/279-290.pdf
  20. Supçiller, A,ve Çapraz, O. (2011). AHP-TOPSIS Yöntemine Dayalı Tedarikçi Seçimi Uygulaması. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri ve İstatistik Dergisi, 13, 1-22. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/94938
  21. Tuan, N., Hue, T., Lien, L., Thao, T., Quyet, N., Van, Luu H.ve Anh, L. (2020). A New Integrated MCDM Approach For Lecturers’ Research Productivity Evaluation. Decision Science Letters, 9, 355–364. Doi: https://doi.org/10.5267/j.dsl.2020.5.001
  22. Wu, H. Y., Chen, J. K., Chen, I. S., & Zhuo, H. H. (2012). Ranking universities based on performance evaluation by a hybrid MCDM model. Measurement, 45(5), 856-880. Doi: https://doi.org/10.1016/j.measurement.2012.02.009
  23. YÖK Vakıf Üniversiteleri Kurumları 2020 Raporu. (2020). Erişim adresi: https://www.yok.gov.tr/Documents/Yayinlar/Yayinlarimiz/2020/vakif-yuksekogretim-kurumlari-2020-raporu.pdf