KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2025 / Cilt: 2 Sayı: 50

Türkiye’de İlaç Araştirma Ve Geliştirme Süreci

Drug Research And Development Process In Turkey

İbrahim Aki(MARMARA ÜNİVERSİTESİ)0009-0000-3776-1418
İdris Sarısoy(MARMARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6682-1958
Sayfa
176–199
Yayın Tarihi
2026-01-04
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Türkiye’nin ilaç sektöründe rekabet gücünü artırması için finansman, insan kaynağı, inovasyon ve teknolojik altyapı alanlarında yatırımlar kritik önem taşımaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İlaç, insan sağlığını doğrudan etkileyen stratejik bir üründür ve Ar-Ge süreçleri oldukça uzun, maliyetli ve teknoloji yoğun bir yapıya sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dünyada ilaç Ar-Ge harcamalarının %27’si klinik araştırmalarda gerçekleşirken, toplam süreç 12-15 yıl sürmekte ve maliyeti 2,6-4,5 milyar dolara ulaşmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Türkiye’nin ilaç sektöründe rekabet gücünü artırması için finansman, insan kaynağı, inovasyon ve teknolojik altyapı alanlarında yatırımlar kritik önem taşımaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İlaç · İlaç ve Ar-Ge · ilaç Ar-Ge Aşamaları

Özet

İlaç, insan sağlığını doğrudan etkileyen stratejik bir üründür ve Ar-Ge süreçleri oldukça uzun, maliyetli ve teknoloji yoğun bir yapıya sahiptir. Dünyada ilaç Ar-Ge harcamalarının %27’si klinik araştırmalarda gerçekleşirken, toplam süreç 12-15 yıl sürmekte ve maliyeti 2,6-4,5 milyar dolara ulaşmaktadır. Yapay zeka, biyoteknoloji ve OMICS teknolojileri gibi yenilikçi yaklaşımlar sektörün gelişimine yön vermektedir. ABD, yıllık 103 milyar dolarlık Ar-Ge harcamasıyla liderdir. Türkiye ise 452 milyon dolarlık ilaç Ar-Ge harcamasıyla OECD ülkeleri arasında son sıralarda yer almakta, toplam Ar-Ge harcamalarının %1,8’ini bu alana ayırmaktadır. Buna rağmen, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun uluslararası standartlara uyum çabaları, sektörde kapasite artışı potansiyelini ortaya koymaktadır. Türkiye’nin ilaç sektöründe rekabet gücünü artırması için finansman, insan kaynağı, inovasyon ve teknolojik altyapı alanlarında yatırımlar kritik önem taşımaktadır.

Abstract

Medicine is a strategic product that directly affects human health, and R&D processes are notably long, costly, and technology-intensive. Globally, 27% of pharmaceutical R&D expenditures are allocated to clinical trials, with the entire process taking 12-15 years and costing $2.6-4.5 billion. Innovative approaches such as artificial intelligence, biotechnology, and OMICS technologies are driving the sector's development. The United States leads with $103 billion in annual R&D spending.Turkey, on the other hand, allocates $452 million to pharmaceutical R&D, ranking among the lowest OECD countries and dedicating only 1.8% of its total R&D expenditures to this field. Nevertheless, the efforts of the Turkish Medicines and Medical Devices Agency to comply with international standards highlight the potential for capacity growth in the sector. To strengthen its competitiveness and reduce dependency, Turkey must prioritize investments in funding, skilled human resources, innovation, and technological infrastructure.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aki, İ., Sarısoy, İ. (2026). Türkiye’de İlaç Araştirma Ve Geliştirme Süreci. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 2 Sayı: 50, 176–199. https://doi.org/10.35343/kosbed.1619884

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (41)

  1. Austin, D. H. (2006). Research and development in the pharmaceutical industry.
  2. Becker, M. C., & Lillemark, M. (2006). Marketing/R&D integration in the pharmaceutical industry. Research Policy, 35(1), 105-120.
  3. Bennani, Y. L. (2012). Drug discovery in the next decade: Innovation needed ASAP. Drug Discovery Today, 17, S31-S44. https://doi.org/10.1016/j.drudis.2011.12.007
  4. Blau, G. E., Pekny, J. F., Varma, V. A., & Bunch, P. R. (2004). Managing a Portfolio of Interdependent New Product Candidates in the Pharmaceutical Industry. Journal of Product Innovation Management, 21(4), 227-245. https://doi.org/10.1111/j.0737-6782.2004.00075.x
  5. Blau, G., Mehta, B., Bose, S., Pekny, J., Sinclair, G., Keunker, K., & Bunch, P. (2000). Risk management in the development of new products in highly regulated industries. Computers & Chemical Engineering, 24(2-7), 659-664. https://doi.org/10.1016/S0098-1354(00)00388-4
  6. Buntz, B. (2024). Pharma50-2024-vs2-2-original.original.pdf. drug Discovery Pharma 50. https://www.drugdiscoverytrends.com/pharma50/
  7. Cummings, J. L., Morstorf, T., & Zhong, K. (2014). Alzheimer’s disease drug-development pipeline: Few candidates, frequent failures. Alzheimer’s Research & Therapy, 6(4), 37. https://doi.org/10.1186/alzrt269
  8. Deloitte. (2024). Deloite-report-14th-edition-2024.pdf [Araştırma]. https://www.deloitte.com/content/dam/assets-zone2/ch/en/docs/about/2024/ch-lshc-randd-roi-report-14th-edition-2024.pdf
  9. DiMasi, J. A., Feldman, L., Seckler, A., & Wilson, A. (2010). Trends in Risks Associated With New Drug Development: Success Rates for Investigational Drugs. Clinical Pharmacology & Therapeutics, 87(3), 272-277. https://doi.org/10.1038/clpt.2009.295
  10. DiMasi, J. A., Grabowski, H. G., & Vernon, J. (1995). R&D costs, innovative output and firm size in the pharmaceutical industry. International Journal of the Economics of Business, 2(2), 201-219.
  11. DiMasi, J. A., Hansen, R. W., & Grabowski, H. G. (2003). The price of innovation: New estimates of drug development costs. Journal of Health Economics, 22(2), 151-185. https://doi.org/10.1016/S0167-6296(02)00126-1
  12. Drews, J. (2000). Drug Discovery: A Historical Perspective. Science, 287(5460), 1960-1964. https://doi.org/10.1126/science.287.5460.1960
  13. EFPIA. (2024). EFPIA the-pharmaceutical-industry-in-figures-2024.pdf. EFPIA.
  14. Hefti, F. F. (2008). Requirements for a lead compound to become a clinical candidate. BMC Neuroscience, 9(S3), S7. https://doi.org/10.1186/1471-2202-9-S3-S7
  15. Hopkins, A. L., & Groom, C. R. (2002). The druggable genome. Nature reviews Drug discovery, 1(9), 727-730.
  16. Hughes, J., Rees, S., Kalindjian, S., & Philpott, K. (2011). Principles of early drug discovery. British Journal of Pharmacology, 162(6), 1239-1249. https://doi.org/10.1111/j.1476-5381.2010.01127.x
  17. IFPMA. (2021). THE PHARMACEUTICAL INDUSTRY AND GLOBAL HEALTH. INTERNATIONAL FEDERATION OF PHARMACEUTICAL MANUFACTURERS & ASSOCIATIONS. https://www.ifpma.org/wp-content/uploads/2021/04/IFPMA-Facts-And-Figures-2021.pdf
  18. IQVIA. (2020). Türkiye için klinik araştırma stratejisinin faydaları.
  19. IQVIA. (2023). TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ RAPORU [Araştırma]. IQVIA (AIFD), (EFPIA).
  20. IQVIA. (2024). TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ RAPORU [Araştırma]. IQVIA.
  21. Jibu, M., & Osabe, Y. (2014). Refined R&D Indicators for Pharmaceutical Industry. 549-554.
  22. Jorge Mestre-Ferrandiz, Sussex, J., & Towse, A. (2012). The R and D cost of a new medicine. Office of Health Economics.
  23. Kandi, V., & Vadakedath, S. (2023). Clinical Trials and Clinical Research: A Comprehensive Review. Cureus. https://doi.org/10.7759/cureus.35077
  24. Khazabi, M., & Quyen, N. V. (2017). The search for new drugs: A theory of R&D in the pharmaceutical industry. Journal of Economic Studies, 44(5), 690-726.
  25. Liu, Y., Zhang, S., Liu, K., Hu, X., & Gu, X. (2024). Advances in drug discovery based on network pharmacology and omics technology. Current Pharmaceutical Analysis, 21(1), 33-43. https://doi.org/10.1016/j.cpan.2024.12.002
  26. Mohs, R. C., & Greig, N. H. (2017). Drug discovery and development: Role of basic biological research. Alzheimer’s & Dementia: Translational Research & Clinical Interventions, 3(4), 651-657. https://doi.org/10.1016/j.trci.2017.10.005
  27. Paul, S. M., Mytelka, D. S., Dunwiddie, C. T., Persinger, C. C., Munos, B. H., Lindborg, S. R., & Schacht, A. L. (2010). How to improve R&D productivity: The pharmaceutical industry’s grand challenge. Nature Reviews Drug Discovery, 9(3), 203-214. https://doi.org/10.1038/nrd3078
  28. Pennings, E., & Sereno, L. (2011). Evaluating pharmaceutical R&D under technical and economic uncertainty. European Journal of Operational Research, 212(2), 374-385.
  29. PhRMA. (2021). PhRMA_membership survey_2021.
  30. Pina, A. S., Hussain, A., & Roque, A. C. A. (2010). An Historical Overview of Drug Discovery. Içinde A. C. A. Roque (Ed.), Ligand-Macromolecular Interactions in Drug Discovery (C. 572, ss. 3-12). Humana Press. https://doi.org/10.1007/978-1-60761-244-5_1
  31. Pognan, F., Beilmann, M., Boonen, H. C. M., Czich, A., Dear, G., Hewitt, P., Mow, T., Oinonen, T., Roth, A., Steger-Hartmann, T., Valentin, J.-P., Van Goethem, F., Weaver, R. J., & Newham, P. (2023). The evolving role of investigative toxicology in the pharmaceutical industry. Nature Reviews Drug Discovery, 22(4), 317-335. https://doi.org/10.1038/s41573-022-00633-x
  32. Romasanta, A. K. S., van der Sijde, P., & van Muijlwijk-Koezen, J. (2020). Innovation in pharmaceutical R&D: mapping the research landscape. Scientometrics, 125, 1801-1832.
  33. Rubin, A. E., Tummala, S., Both, D. A., Wang, C., & Delaney, E. J. (2006). Emerging technologies supporting chemical process R&D and their increasing impact on productivity in the pharmaceutical industry. Chemical reviews, 106(7), 2794-2810.
  34. Schlander, M., Hernandez-Villafuerte, K., Cheng, C.-Y., Mestre-Ferrandiz, J., & Baumann, M. (2021). How Much Does It Cost to Research and Develop a New Drug? A Systematic Review and Assessment. PharmacoEconomics, 39(11), 1243-1269. https://doi.org/10.1007/s40273-021-01065-y
  35. Schuhmacher, A., Gassmann, O., & Hinder, M. (2016). A review of the pharmaceutical R&D efficiency: Costs, timelines, and probabilities. Value creation in the pharmaceutical industry: the critical path to innovation, 60-79.
  36. Singh, N., Vayer, P., Tanwar, S., Poyet, J.-L., Tsaioun, K., & Villoutreix, B. O. (2023). Drug discovery and development: Introduction to the general public and patient groups. Frontiers in Drug Discovery, 3, 1201419. https://doi.org/10.3389/fddsv.2023.1201419
  37. STB. (2021). IlacSektorRaporu(2021) sanayi ve teknoloji bakanlığı.pdf. sanayi ve teknoloji bakanlığı.
  38. TCC-SBB. (2019). On Birinci Kalkınma Planı 2019-2023.
  39. TCTB. (2023). İlaç ve Eczacılık 2023 Ticaret Bakanlığı raporu.pdf.
  40. TİSD. (2025). İlaç Sektörü Akredite Ar-Ge Merkezi Sayısı. https://www.tisd.org.tr/digerSektorDetay.aspx?set_id=2
  41. Turkishtime. (2023). Arge250-2023.pdf. TURKISHIME EKONOMI VE IŞ DÜNYASI PORTALI. https://turkishtimedergi.com/arge250/index.html