Dergiler / Asia Minor Studies / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 11

Abdurrahman Hıbrî ve Hadâyıku’l-Cinân’ı

Abd al-rahman Hıbrî and his Hada’ik al-jinan

Osman Ünlü(MANİSA CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ, İSLAM TARİHİ VE SANATLARI BÖLÜMÜ)
Sayfa
183–212
Yayın Tarihi
2018-01-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Buna ilave olarak eseri oluşturan sekiz bölümde hangi konuların ele alındığı ve hikâyelerin özetleri verilerek okurun Hadâyıku’l-cinân’ın içeriği hakkında genel bilgi sahibi olması amaçlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Klasik Türk edebiyatında anlatma esasına dayanan türlerinin en önemlisi hikâyedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Klasik edebiyatta hikâyelerin bulunduğu eserler mecmua şeklinde veya belli bir amaçla tertip edilmiş kitaplardır.
💡
Sonuç & Katkı:Buna ilave olarak eseri oluşturan sekiz bölümde hangi konuların ele alındığı ve hikâyelerin özetleri verilerek okurun Hadâyıku’l-cinân’ın içeriği hakkında genel bilgi sahibi olması amaçlanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Abdurrahman Hıbrî · Hadâyıku’l-cinân · hikâye

Özet

Klasik Türk edebiyatında anlatma esasına dayanan türlerinin en önemlisi hikâyedir. Klasik edebiyatta hikâyelerin bulunduğu eserler mecmua şeklinde veya belli bir amaçla tertip edilmiş kitaplardır. Hikâyelerin belli bir düzenle tertip edildiği eserlerden biri de Hadâyıku’l-cinân’dır. XVII. yüzyılın ilk yarısında Abdurrahman Hıbrî tarafından kaleme alınmıştır. “Cennet bahçeleri” gibi sekiz bölümden oluşan eserde telif hikâyeler dikkat çekmektedir. Dönemin günlük hayatını aksettirmesi bakımından da önem taşıyan Hadâyıku’l-cinân, ilk defa bu yazıda genel hatlarıyla tanıtılmıştır. Eserin nüshaları, kime sunulduğu ve telif tarihi hakkında bilgi verilmiştir. Buna ilave olarak eseri oluşturan sekiz bölümde hangi konuların ele alındığı ve hikâyelerin özetleri verilerek okurun Hadâyıku’l-cinân’ın içeriği hakkında genel bilgi sahibi olması amaçlanmıştır.

Abstract

Short story is of the most important type of the types that are based on narration in classical Turkish literature. In classical literature which work of story in the form of a mecmua or books that have been arranged for a certain purpose. One of the works in which the stories are arranged in a certain order is Hada‘ik al-jinan. Hada‘ik al-jinan was written by Abd al-rahman Hıbrî, in the first half of the XVIIth century. The works of eight episodes, such as "Gardens of Heaven", draw attention to the copyrighted stories. Hada‘ik al-jinan, which is also important for the reflection of the daily life of the period, was introduced for the first time in this article in general terms. Copies of the work, to whom it was presented, and are given infotmation about the date of writing. In addition to this, it is aimed to have general knowledge about the contents of Hadâyiku'l-cinan, which is read in eight sections constituting the works and which are summarized.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ünlü, O. (2018). Abdurrahman Hıbrî ve Hadâyıku’l-Cinân’ı. Asia Minor Studies, Cilt: 6 Sayı: 11, 183–212. https://doi.org/10.17067/asm.370605

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Altun, K. (1997). Tezkire-i Mucîb, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi.
  2. Aykun, M. (2004). Abdurrahman Hibrî Efendi, Defter-i Ahbâr (Transkripsiyon ve Değerlendirme), (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul: Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü.
  3. Bursalı Mehmed Tahir (1342). Osmanlı Müellifleri, İstanbul: Matbaa-i Âmire.
  4. Gökbilgin, T. (1965). “Edirne Hakkında Yazılmış Tarihler ve Enisü’l-müsâmirîn”, Edirne “Edirne’nin 600. Fetih Yıldönümü Armağan Kitabı”, s. 77-117, Ankara.
  5. Hatiboğlu, İ. (2004). “Mesâbîhü’s-sünne”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 39, s. 258-260, İstanbul.
  6. İlgürel, S. (1974). Hibrî’nin “Enîsü’l-müsâmirîn’i, Güneydoğu Avrupa Araştırmaları, (2-3), (1973-74), s. 137-158, İstanbul.
  7. İlgürel, S. (1975). Abdurrahman Hibrî’nin Menâsık-i Mesâlik’i, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Enstitüsü Dergisi, (6), s. 111-128, İstanbul.
  8. İlgürel, S. (1976). Menâsık-i Mesâlik, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi, (30), s. 55-72, İstanbul.
  9. İlgürel, S. (1977). Menâsık-i Mesâlik, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi, (31), s. 147-162, İstanbul.
  10. İlgürel, S. (1998). “Hibrî, Abdurrahman Efendi”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C.17, s. 426-428, İstanbul.
  11. Karahan, A. (1991). İslam-Türk Edebiyatında Kırk Hadis, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı.
  12. Karatay, F. E. (1961).Topkapı Sarayı Müzesi Kitaplığı Türkçe Yazmalar Kataloğu, İstanbul.
  13. Kavruk, H. (1998). Eski Türk Edebiyatında Mensûr Hikâyeler, Milli Eğitim Bakanlığı, İstanbul.
  14. Kaya, B. A. (2013). “Yahyâ Efendi, Zekeriyyâzâde”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 43, s. 245-246, İstanbul.
  15. Kayabaşı, B. (1997). Kâf-zâde Fâ’izî’nin Zübdetü’l-eş’âr’ı (Basılmamış Doktora Tezi), Malatya: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  16. Kazancıgil, R. (1996).Abdurrahman Hibrî, Enîsü’l-müsâmirîn: Edirne Tarihi 1360-1650, Edirne: Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi.
  17. Levend, A. S. (2000). Gazavât-nâmeler ve Mihaloğlu Ali Bey’in Gazavât-nâmesi, Ankara: Türk Tarih Kurumu.
  18. Özervarlı, A. (1998). “Hibrî, Ali Efendi”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 17, s. 428, İstanbul.
  19. Peçevi İbrahim Efendi (1982). Peçevi Tarihi C. II, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı.
  20. Uzunçarşılı, İ. H. (2014). Osmanlı Devletinin İlmiye Teşkilâtı, Ankara: Türk Tarih Kurumu.
  21. Yazıcı, H. (2005). “Muhâdarât”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 30, s. 391-392, İstanbul.
  22. Yıldırım, S. (2000). Osmanlı’da Kırk Hadis Çalışmaları I, İstanbul: Osmanlı Hadis Araştırmaları.