KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Arşiv Dünyası / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 1

ÜNİVERSİTE KÜTÜPHANELERİNDEKİ AÇIK BİLİM UYGULAMALARININ SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA HEDEFLERİNİN SAĞLANMASINDAKİ ROLÜ: İSTANBUL'DAKİ ÜNİVERSİTE KÜTÜPHANELERİ ÜZERİNE KEŞİFSEL BİR ÇALIŞMA

OPEN SCIENCE PRACTICES IN UNIVERSITY LIBRARIES AND THEIR ROLE IN ACCELERATING THE ACHIEVEMENT OF THE SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS: AN EXPLORATORY STUDY ON ISTANBUL UNIVERSITY LIBRARIES

Sywar Ayachi(MARMARA UNIVERSITY, INSTITUTE OF TURKIC STUDIES)0009-0007-1331-7719
Sayfa
42–69
Yayın Tarihi
2026-06-26
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, kütüphanelerin sürdürülebilir kalkınmayı desteklemede giderek daha önemli bir rol üstlendiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, üniversite kütüphanelerinde yürütülen Açık Bilim (AB) uygulamalarının Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine (SKH) katkısını incelemektedir. 2015 yılında Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen SKH, yoksulluğun ortadan kaldırılması, nitelikli eğitim, eşitsizliklerin azaltılması ve iklim eylemi gibi alanlarda küresel kalkınmayı hedeflemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bilgi merkezleri, doğru ve erişilebilir bilgi sağlayarak karar alma süreçlerini desteklerken; üniversite kütüphaneleri, araştırma, eğitim ve toplumsal farkındalık yoluyla SKH'nin gerçekleşmesine önemli katkılar sunmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, kütüphanelerin sürdürülebilir kalkınmayı desteklemede giderek daha önemli bir rol üstlendiğini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2015 Verileri
⚙️Değişkenler:Açık Bilim · Açık Erişim · Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri

Özet

Bu çalışma, üniversite kütüphanelerinde yürütülen Açık Bilim (AB) uygulamalarının Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine (SKH) katkısını incelemektedir. 2015 yılında Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen SKH, yoksulluğun ortadan kaldırılması, nitelikli eğitim, eşitsizliklerin azaltılması ve iklim eylemi gibi alanlarda küresel kalkınmayı hedeflemektedir. Bilgi merkezleri, doğru ve erişilebilir bilgi sağlayarak karar alma süreçlerini desteklerken; üniversite kütüphaneleri, araştırma, eğitim ve toplumsal farkındalık yoluyla SKH'nin gerçekleşmesine önemli katkılar sunmaktadır. İstanbul’daki 42 üniversite kütüphanesinden elde edilen nicel veriler kullanılarak, Açık Bilim farkındalığı, uygulama düzeyi ve karşılaşılan engeller analiz edilmiştir. Bulgular, kütüphanelerin sürdürülebilir kalkınmayı desteklemede giderek daha önemli bir rol üstlendiğini göstermektedir. Çalışma sonucunda, Açık Bilim’in etkin uygulanması için kurumsal politikaların güçlendirilmesi, profesyonel gelişimin desteklenmesi ve altyapının iyileştirilmesi önerilmektedir.

Abstract

The study examines how Open Science (OS) practices implemented in university libraries contribute to the achievement of the United Nations’ Sustainable Development Goals (SDGs). Established in 2015, the SDGs address global priorities such as poverty eradication, quality education, reduced inequalities, and climate action. University libraries, as crucial information institutions, play an active role in advancing these goals by promoting open access, open data, and public engagement in research. Drawing on quantitative data collected from 42 university libraries across Istanbul, this research assesses librarians’ awareness of Open Science, the level of institutional implementation, and perceived barriers. Findings highlight the emerging role of libraries in fostering sustainable development through transparent, collaborative, and inclusive information practices. The study concludes with recommendations emphasizing the need to strengthen institutional policies, enhance professional competencies, and improve research infrastructure to achieve effective integration of Open Science with the SDGs.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ayachi, S. (2026). ÜNİVERSİTE KÜTÜPHANELERİNDEKİ AÇIK BİLİM UYGULAMALARININ SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA HEDEFLERİNİN SAĞLANMASINDAKİ ROLÜ: İSTANBUL'DAKİ ÜNİVERSİTE KÜTÜPHANELERİ ÜZERİNE KEŞİFSEL BİR ÇALIŞMA. Arşiv Dünyası, Cilt: 13 Sayı: 1, 42–69. https://doi.org/10.53474/ad.1812016

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. REFERENCES Abbott, P., & Cox, A. (2020). The potential of Open Science for research visibility in the Global South: Rwandan librarians’ perspectives.
  2. AFLIA. (2024). AFLIA openness course. https://training.aflia.net.
  3. Ayachi, S. (2025). Open science practices in university libraries and their role in accelerating the achievement of the sustainable development goals: An exploratory study on Istanbul university libraries (Master’s thesis, Marmara University, Türkiye). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
  4. Bartling, S., & Friesike, S. (2014). Opening Science: The evolving guide on how the internet is changing research, collaboration and scholarly publishing. Springer International Publishing.
  5. Boufarss, M., & Harviainen, J. T. (2021). Librarians as gate-openers in open access publishing: A case study in the United Arab Emirates. The Journal of Academic Librarianship, 47(5), 102425.
  6. Burgos, D. (2020). Radical Solutions and Open Science: An open approach to boost higher education. Springer Singapore.
  7. Chakravorty, N., Sharma, C. S., Molla, K. A., & Pattanaik, J. K. (2022). Open Science: Challenges, possible solutions and the way forward. Proceedings of the Indian National Science Academy, 88(3), 456-471.
  8. Chewe, P., & Imasiku, I. (2018). Centrality of libraries in the actualization of Sustainable Development Goals in Zambia. European Journal of Social Sciences Studies.
  9. Ignat, T., Ayris, P., i Juan, I. L., Reilly, S., Dorch, B. F., Kaarsted, T., & Overgaard, A. K. (2018). Merry work: Libraries and citizen science. Insights, 31.
  10. Laitinen, M. A., Saarti, J., & Ilva, J. (2016). The costs of open and closed access: Using the Finnish research output as an example. LIBER Quarterly: The Journal of the Association of European Research Libraries, 26(1), 13-27.
  11. Leal Filho, W., Azul, A. M., & Brandli, L. (2021). Encyclopedia of the UN Sustainable Development Goals.
  12. Limwichitr, S. (2024). Academic Library 4.0 and Beyond: Investigating adaptation of academic libraries in Thailand towards a 4.0 landscape. The Journal of Academic Librarianship, 50(2), 102857.
  13. Liu, L., & Liu, W. (2023). The engagement of academic libraries in open science: A systematic review. The Journal of Academic Librarianship, 49(3), 102711.
  14. Mbagwu, F. C., Lyaka, M., Nyantakyi-Baah, L., & Holmner, M. (2020). Achieving Sustainable Development Goals Two and Three: Role of academic libraries. Library Philosophy and Practice (e-journal).
  15. Merton, R. K. (1994). On the shoulders of giants: A Shandean postscript. The British Journal of History and Science, 27(3), 368-369.
  16. Miedema, F. (2022). Open Science: The very idea. Springer.
  17. Mills, D., Kingori, P., Branford, A., Chatio, S. T., Robinson, N., & Tindana, P. (2023). Who Counts?: Ghanaian academic publishing and global science. African Minds.
  18. Nel, M. A., Makhera, P., Moreana, M. M., & Maritz, M. (2024). Linking faculty research output and activities to Sustainable Development Goals: Opportunities for metadata specialists. Digital Library Perspectives, 40(3), 392-403.
  19. Sengupta, S. (2024). Towards sustainable knowledge: Integrating open access principles with green library initiatives. College Libraries, 39(I), 11-19.
  20. Tennant, J., Francuzik, W., Dunleavy, D. J., Fecher, B., Gonzalez-Marquez, M., & Steiner, T. (2020). Open scholarship as a mechanism for the United Nations Sustainable Development Goals.
  21. Tenopir, C., Sandusky, R. J., Allard, S., & Birch, B. (2013). Academic librarians and research data services: Preparation and attitudes. IFLA Journal, 39(1), 70-78.
  22. UNESCO. (2021). Recommendation on Open Science, Paris: UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000383205
  23. UNESCO. (2019). Recommendation on open educational resources (OER). https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000383205
  24. United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. United Nations. https://sdgs.un.org/publications/transforming-our-world-2030-agenda-sustainable-development-17981
  25. United Nations. (2024). SDG Progress Report 2024.
  26. Vicente-Saez, R., & Martinez-Fuentes, C. (2018). Open Science now: A systematic literature review for an integrated definition. Journal of Business Research, 88, 428-436.