Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightVergilius ve diğer edebi belgeler Antandros teritoryumunu oluşturan dağlık ve yoğun ağaçlı alanda bu tanrıçanın sunaklarıyla birlikte kutsal bir alana sahip olduğunu göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
13. Abydos - İskender’in Perslere karşı sefere başladığı yer Hellespontos’un Asia kıyısına konumlanmış bir Troas kenti olan Abydos (bugünkü Çanakkale), İ.S. 177/8 ile imparator Maximinus Thraks’ın hükümdarlığı (235-238) arasındaki bir zamanda oldukça ilginç bir arka yüz resmine sahip olan 5 madalyon baskısı yapmıştır. Bir tabloyu model alan bu resmin merkezinde sol elinde mızrağı olan zırhlı bir adam tasvir edilmektedir. İki başka savaşçıyla çevrelenmiş olan adam, pruvası tanrıça Athena’nın miğferli başıyla bezenmiş olan bir geminin güvertesinde ayakta durmaktadır. Ortadaki erkek figürü, muhtemelen diğer gemilerin takip etmesi amacıyla sağ elini sallamaktadır. Oldukça küçük boyutlarda ve üzerinde sadece bir savaşçının pars pro toto (bir bütünü açıklayan bütünün parçası) olarak konulduğu bir başka gemi komutanın gemisinin önünde tasvir edilmiştir. Bundan dolayı komutanın emrine itaat edildiğini düşünmeliyiz. Sikke resminin arka planında bir adamın üzerinde trompet çaldığı bir kule görünmektedir. Adam açık bir şekilde hareket için bir işaret vermektedir. Sikkedeki bu resmin yorumlanması uzun bir süredir tartışılmaktadır. Friedrich Imhoof-Blumer sikkenin Sulla ve Lucullus’un İ.Ö. 86 yılında Sestos’tan Abydos’a gitmek için Hellespontos’u geçişini betimlediği fikrini öne sürmüş, ancak sonuçta kendi önerisinden memnun kalmayarak onun doğruluğuna inanmamıştır. Ancak Imhoof-Blumer, ΛΟVΚΟVΛΛΟC olarak açık bir şekilde yanlış okunmuş sikke lejantlarının kendisine başka bir seçenek bırakmadığından emindi. 2001 yılında Italo Vecchi, Abydos madalyonları üzerindeki sahne ile Büyük İskender’in İ.S. 334 yılında Hellespontos’u geçmesini özdeşleştirmeye çalışmış, ancak Imhoof-Blumer’in yorumunu ve bu yorumdan kaynaklı sorunları tartışmamıştır. Onun yerine bu gizemli sikke resmini kendi yaptığı bu yeni yorumla açıklamanın yeterli olduğunu düşünmüştür. Bu yüzden İskender betimli Yunan ve Roma dönemi sikkeleri üzerine yazmış olduğu kitapta Carsten Dahmen’i ikna edememiştir. Dahmen, Vecchi’nin yorumunu kabul etmemiş, ancak onu reddetmeye de muvaffak olamamıştır. İskender’in Pers seferi hakkında açıkça en iyi kaynağımız olan Nikomedeia’lı Arrianus, İskender’in Sestos’tan Trakya Khersonesos’unun üst kısmına gittiğini ve Elaious’tan Asia kıyısına geçtiğini aktarmaktadır. Bu durum bizi, Vecchio’nun Abydos sikke resmiyle ilgili yaptığı açıklamayı kabul etmekten alıkoyabilir. Ancak Arrianos’un bunu naklettiği pasajının daha yakından okunması tarihçi tarafından öylesine yapılan ek bir açıklamaya dikkat çekmemizi sağlamaktadır. Arrianus, İskender’in Hellespontos’u geçişi konusunda farklı versiyonların dolaşımda olduğunu ve İskender’in Elaious’u ziyareti ve hemen ardından oradan geçiş yaptığı versiyonun çok yaygın bir şekilde tarihçiler tarafından ve ayrıca kendisi tarafından da kullanılan versiyon olduğunu belirtmektedir. Öte yandan bu, diğer versiyonların da var olduğu anlamına gelir ve bunlardan birinin tam da Abydos madalyonlarında betimlenenlerden birisi olduğu açıktır: İskender ordusuyla birlikte Sestos’tan Abydos’a giderek Hellespontos’u geçmiştir. Önce Sestos’taki limandan ayrılmış, ardından da biraz daha güneye Hero kulesine doğru yelken açmıştır. Burası Strabon’un bize aktardığı gibi, akıntının gücünün gemileri zorlayarak onları Abydos yakınındaki karşı kıyıya sürüklediği yerdir. Oraya ilk olarak İskender ayak basmış ve mızrağını Asia toprağına fırlatarak oranın kendi δορύκτητος χώρα’sı olduğunu iddia etmiştir. Hem Arrianus’un bu aktarımı hem de İskender’in geçişinin 500. yıldönümü Abydos’luları kentin bakış açısının vurgulamaya yardımcı olacak bu madalyonları basmasına sebep olmuştur. Abydos’un İskender’in Pers seferinin başlangıcıyla kurduğu tarihi bağ kentin kimliği açısından oldukça önemli bir yere sahipti. Apollonia Mordiaion ve Sagalassos gibi Makedonyalı kral ile özel bir ilişkiye sahip olduğunu iddia eden başka Küçük Asya kentleri de vardır. Özellikle Roma imparatorları İranlılara karşı sefere çıkıp kendilerini yeni İskender gibi hissettikleri zamanlarda, Abydos gibi bir kent için Büyük İskender’in dünyayı değiştiren seferinin başlangıç noktası olarak kendi rollerini vurgulaması yararlı olabilirdi. Avrupa ve Asya arasındaki sınırın Hellespontos tarafından çizilmesi geleneği bu askeri operasyonu tarihsel bir dönüm noktası olarak simgelemek için geriye kalanı ziyadesiyle yapmış olabilir. Bu yüzden Abydos madalyonları üzerindeki resim Caesar’ın Rubicon çayını, Washington’un Delaware’yi, Napolyon’un Alp’leri ve Neman Nehri’ni ya da Blücher’in Ren Nehri’ni geçişini gösteren tablolar ile doğrudan bağlantılıdır. 14. Antandros – İda Dağı’nın güney eteklerinde bir kent: Vergilius’un Aineas destanındaki bir sahnenin bir sikke üzerinde resmedilmesi ve kentin koruyucu tanrıçası Antandros, Troas’ın doğusunda İda Dağı’nın güney eteklerinde oldukça küçük bir kenttir. Kent hakkındaki edebi aktarımlar oldukça sınırlıdır ve yalnızca birkaç yazıt günümüze ulaşabilmiştir. 2001 yılında başlayan Türk kazılarının Antandros hakkındaki bilgilerimizi artırmasını umuyoruz. Öte yandan, hemen hemen hiç kullanılmamış bir belge türünü, yani kent tarafından basılan sikkeleri tartışmaya açarak kent hakkında yeni bilgiler edinebiliriz. Makalenin bu bölümünün amacı Antandros’un ve Antik Dönem’deki kimliğinin daha belirgin bir profilini oluşturmaktır. Edebi metinler tekrar tekrar kentin zengin kereste kaynaklarından ve İda Dağı’ndan indirilen keresteye dayalı gemi inşasından bahsetmektedirler. Henüz 1839 yılında Alman filolog Klausen, Antandros ve komşusu Skepsis kenti tarafından basılan ve üzerinde ağaç betimi olan bazı sikkelerin bu kentler civarında ormanların ve kerestenin bolluğunu işaret ettiğini ve bu ağacın orada yetişen bir ağaçla özdeş olması gerektiğini gözlemlemiştir. Fakat nümizmatlar ve bazı diğer bilim insanları Klausen’in bu keşfini kabul etmemişler ve bu sikkeler üzerindeki ağacı bir palmiye ile özdeşleştirmişlerdir. Friedrich Imhoof-Blumer ve Louis Robert tarafından bu yanlış yorumlamaya yapılan sonraki düzeltmeler sonuçsuz kalmıştır. Bugün İda Dağı’ndaki bitki örtüsünün pek çok endemik bitki ile karakterize edildiğini biliyoruz. Bunlar arasından en göze çarpanlarından birisi Troia köknarı (Türk köknarı, Kazdağı köknarı)- Abies nordmanniana ssp. equi-trojani’dir. Bu ağaç aslen sadece orada bulunabilmekteydi fakat son on yıllık zaman dilimlerinde, özellikle kuzey Almanya ve Danimarka’da Noel ağacı olarak kullanılmak üzere yüzbinlerce köknar yetiştirilmiştir. Bu özel köknardan Homer Ilias destanında zaten bahsetmektedir. Ağaç, Hera’nın, kocası Zeus’u uyutmak için gelip aldığı Hypnos için bir saklanma yeri olarak kullanılıyordu. Quintus Smyrnaios Troia atının yapımıyla bağlantılı olarak Troia köknarından bahsetmektedir: Yunanlılar İda Dağı’na gitmişler ve bu uğursuz yaratığın inşası için gerekli keresteyi elde etmek üzere pek çok köknarı kesmişlerdir. Yaklaşık 10 yıl önce Antandros tarafından Severus Alexander zamanında basılan büyük ve oldukça ilginç bir madalyon Amerikan müzayede evi “Classical Numismatic Group” tarafından müzayedeye çıkarıldı. Bu sikkenin arka yüzünde Aineas’ın Troia’dan nasıl ayrıldığı resmedilmiştir. Sağ eliyle genç oğlu Askanios’u sürüklemekte, sol omuzunda da babası Ankhises’i taşımaktadır. Arka planda bir geminin kıç kısmı görünmektedir. Sikke üzerindeki bu resim Vergilius’un Aineas destanının 3. kitabının açılış sahnesine dayanmaktadır. Orada Vergilius, Aineas’ın Troia’dan ayrıldığı yer olarak Antandros’u ismen zikretmektedir. En çok okunan Latin yazar tarafından yayılan bu aktarımla Antandros hem Roma için olan öneminin hem de onunla olan yakın ilişkisinin reklamını yapabilmiştir. Ancak Antandros’un kendi algılayışını aydınlatmak için Vergilius’un Aineas destanının 9. kitabının da göz önüne alınması gerekmektedir. Orada 80-92. arasındaki mısralarda Aineas’ın kutsal alanının kozalaklı ağaçlarını gerekli keresteyi elde edebilmesini için kendisine bırakan bir tanrıçanın yardımıyla Latium’a gidecek gemiyi inşa edebildiğini öğrenmekteyiz. Vergilius’un mısralarında Tanrıça Berecyntia, yani bir Frig tanrıçası olarak adlandırılmaktadır. Bu tanrıça İda Dağı’nı “montes nostri” olarak tanımladığı için, onun Kybele, Meter theon, Rhea, Adrasteia olarak da adlandırılan Mater Deum Magna Idaea olduğu tamamen kesindir. Vergilius ve diğer edebi belgeler Antandros teritoryumunu oluşturan dağlık ve yoğun ağaçlı alanda bu tanrıçanın sunaklarıyla birlikte kutsal bir alana sahip olduğunu göstermektedir. Antandros’un klasik gümüş sikkelerinde betimlenen ve bugüne kadar Artemis Atyrene olarak kabul edilen bir tanrıça başı Mater Deum Magna Idaea ile özdeşleştirilmelidir. Altında aşığı Attis’in vahşi bir boğa tarafından öldürüldüğü Troia köknarı onun kutsal ağacıdır. Onun, ayrıca Antandros’un komşu kentleri Skepsis ve Skamandreia tarafından da tapınım görmesinden dolayı, Troia köknarının ya da onun kozalağının bu kentlerin sikkeleri üzerinde betimlenmeleri hiç şaşırtıcı değildir. Troia köknarını betimleyen Antandros, Skepsis ve Skamandros sikkeleri İda Dağı etrafındaki manzarayı ve doğayı tasvir etmek amacıyla basılmamış olup <potnia theron> ve bir kehanet tanrıçası özelliği bulunan Mater Deum Magna Idaea’ya gösterilen hürmet olarak anlaşılmalıdır. Strabon’un bize aktardığına göre, onun kültü Troas’ta geniş çaplı bir tapınım gören Dionysos kültü ile yakın bir ilişki içindeydi. Bu yüzden Antandros sikkeleri üzerindeki keçi, üzüm salkımı ve sarmaşık yaprağı tanrının Antandros ve teritoryumundaki tapınımına bir gönderme olarak anlaşılmalıdır. Antandros’un diğer önemli tanrıları Apollon, oğlu Asklepios ve kültle ilgili olan önemi Roma ordusu için silah üretmiş olabilecek Antandros demircilik sanatının gelişimi ve demirin çıkarılmasıyla ilgili olması gereken Hephaistos’tur. Yerel bilgiye göre Iudicium Paridis Antandros kenti teritoryumunda vuku bulmuştur. Bir diğer Antandros madalyonu tarafından atfedilen başka bir efsaneye göre Apollon’un söylediği şarkı Skamandros Nehri’nin kaynaklarının yakınlarında duyulmuştur. Bu efsanenin gerçek arka planı, yani hem onun hem de yoldaşlarının Skamandros’un kayadan çıktığı yerde şarkı sesini duymuş olması, söz konusu sikkeyi tanımayan ama Troas hakkındaki kitabında rapor etmiş olan büyük Alman fizikçi Rudolf Virchow tarafından ortaya çıkarılmıştır. Özetle; Antandros sikkeleri vatandaşlarının kendini algılamalarında, öz saygı, kutsal koruma ve seçim algısını aşılayabilen öğeleri yansıtmaktadır. Özellikle Roma hâkimiyeti sırasında böylesi duygular nispeten küçük bir kentin otonomisi için önemli olmalıydı.
Abstract
13. Abydos – where Alexander started his campaign against the Persians Between AD 177/8 and the reign of the emperor Maximinus Thrax (235-238) the city of Abydos in the Troad (modern Çanakkale), situated on the Asian shore of the Hellespont, minted five emissions of medallions with a very interesting reverse image. In the centre of this picture, that may have used a painting as a template, an armoured man is shown with a spear in his left hand. Surrounded by two other combatants he stands on the deck of a vessel, whose stem is decorated with the helmeted head of the goddess Athena. The central male figure waves with his right hand, probably as a command to other ships to follow him. Another significantly smaller vessel, manned by a single warrior who represents the whole crew pars pro toto , is depicted in front of the commander’s ship. We may conclude that the commander’s order is obeyed. In the background of the coin image a trumpeter stands on a tower, obviously giving the signal for departure. The interpretation of this coin image has been long debated. Friedrich Imhoof-Blumer, guided by the coin legends, which were misread as ΛOVKOVΛΛΟC, considered that the coin might depict Sulla and Lucullus crossing the Hellespont from Sestos to Abydos in the year 86 BC, but he was finally unconvinced by this proposal. In 2001 Italo Vecchi, without discussing Imhoof-Blumer’s interpretation, suggested that the scene on the Abydos medallions should be interpreted as Alexander the Great crossing the Hellespont in 334 BC. His proposal was not accepted by Carsten Dahmen, who discussed the Abydos coin image in his book on Greek and Roman coins depicting Alexander, although he was unable to refute Vecchi’s interpretation. Arrian of Nikomedeia, our best source for Alexander’s campaign against the Persians, tells us that Alexander went from Sestos to the top of the Thracian Chersonesos and crossed over from Elaious to the Asian shore. This may discourage us from accepting Italo Vecchio’s explanation, but Arrian’s account includes the observation that different versions of the story of Alexander crossing the Hellespont circulated, and that the story describing the crossing from Elaious, which he followed himself, was the version most commonly adopted by Alexander’s historians. However, other traditions clearly existed, and we should conclude that one of them related the circumstances which were depicted on the Abydos medallions. According to this version Alexander and his army must have crossed the Hellespont from Sestos to Abydos. After leaving the harbour in Sestos, the expedition sailed southwards to the tower of Hero, where Strabo writes that the force of the stream directs the ships to the opposite shore near Abydos. Alexander was the first to land and threw his spear into Asian soil to claim it as his δορύκτητος χώρα (‘spear-won territory’). The people of Abydos may have decided to mint these medallions, illustrating their central role in this tradition, around/on the 500 th anniversary of Alexander’s crossing, in response to the publication of Arrian’s Anabasis. Abydos’ historical link with the start of Alexander’s Persian campaign in Asia was a very important aspect of the city’s identity. Other cities of Asia Minor, including Apollonia Mordiaion and Sagalassos, also claimed a special relationship with the Macedonian king. Especially at times when Roman emperors led campaigns against the Iranians (Persians?), identifying themselves as new Alexanders, it was beneficial for a city like Abydos to accentuate its role as the point of departure for Alexander the Great’s world-changing campaign. The traditional view of the Hellespont as the border between Europe and Asia also served to define this military operation as a historic turning-point. Thus the image on the Abydos medallions should be interpreted in the same way as paintings depicting Caesar crossing the Rubicon, Washington crossing the Delaware, Blücher crossing the Rhine, or Napoleon’s traverse of the Alps and the Neman (Memel). 14. Antandros, a city at the southern foothills of Mt. Ida: a coin illustrating a scene from Virgil’s Aeneid and the city’s tutelary goddess Antandros was a small town in the southern foothills of Mount Ida in the eastern part of the Troad. The literary tradition about the city is scarce, and only a few inscriptions have come down to us. We may hope that the Turkish excavations, which started in 2001, will enhance our knowledge. However, we can also gain new information about the city by bringing a nearly unexploited kind of evidence into the discussion, the city’s coins. This helps to create a sharper profile of Antandros and its identity in antiquity. Our literary sources repeatedly mention the city’s rich timber resources and ship-building based on timber brought down from Mt. Ida. The German philologist Klausen observed in 1839 that coins depicting a tree minted by Antandros and its neighbour city Skepsis, alluded to the abundance of forests and timber around these cities, and that the tree should be identified with a significant local species, Klausen’s proposal was ignored by subsequent numismatists and scholars who identified the tree as a palm. Corrections of this misinterpretation by Friedrich Imhoof-Blumer and Louis Robert have not been heeded. We know now that the vegetation of Mt. Ida contains many endemic plants, and one of the most conspicuous is Abies nordmanniana ssp. equi-trojani, the Trojan fir (Turkish fir, Kazdağı fir). Originally the species only grew in this region, but in the last decades it has been introduced to many other parts of the world, especially to northern Germany and Denmark, where hundreds of thousands of examples are grown for sale as Christmas-trees. Homer referred to this particular fir in the Iliad, as it served as a hideaway for Hypnos in the episode describing how hewas collected by Hera when she put her husband Zeus to sleep. Quintus Smyrnaios mentioned the Trojan fir in his account of the building of the Trojan horse: the Greeks cut many specimens on Mount Ida as timber to build that sinister beast. Around ten years ago, a large and very interesting medallion, minted by Antandros in the time of Severus Alexander, was auctioned by the American auction house, the Classical Numismatic Group. The coin’s reverse depicts Aeneas leaving the Troad. He is shown pulling his young son Askanios with his right hand, as he carries his old father Anchises on his left shoulder. In the background we see the rear part of a ship. This coin image recalls the opening scene of Virgil’s Aeneid book 3, where Virgil mentions Antandros by name as the place of Aeneas’ departure from the Troad. By drawing on this tradition, disseminated by the most widely read Latin author, Antandros advertised both its own importance and its affinity with Rome. Another Virgilian passage also illuminates Antandros’ self-promotion. Aeneid 9, 80-92 relates that Aeneas was only able to build the ships that carried him Latium, with the help of a goddess, who provided the necessary timber from conifers growing in her sanctuary. In Virgil calls the goddess Berecyntia, i.e. the Phrygian goddess. As she speaks of Mount Ida as ‘our mountains « montes nostri », she must be identified with the Mater Deum Magna Idaea, also named Kybele, Meter theon, Rhea, Adrasteia, and so forth. Virgil and other authors show that there was a sacred grove with altars of this goddess in the mountainous and thickly wooded area forming part of Antandros’ territory. The head of a goddess, who is depicted on the classical silver coins of Antandros and which until now has been regarded as Artemis Astyrene, should be identified with the Mater Deum Magna Idaea. Her sacred tree was the Trojan fir, under which her lover Attis was killed by a wild boar. She was also venerated by the citizens of Antandros’ neighbours, Skepsis and Skamandreia, and it is no surprise that the Trojan fir, or one of its cones, is also shown on their city coinage. The Antandrian, Skepsian and Skamandreian coins depicting this tree were notdesigned to evoke the natural landscape of Mount Ida, but should be understood as a mark of homage to the Mater Deum Magna Idaea, who also had the function of a ‹ potnia theron › and of an oracular goddess. Strabon indicates that the goddess’s cult was closely linked with that of Dionysos, who was widely venerated in the Troad. TImages of a goat, a bunch of grapes and an ivy leaf on the coins of Antandros are to be understood as allusions to Dionysos worship in Antandros and its territory. Further important gods of Antandros were Apollon, his son Asklepios and Hephaistos, whose cultic significance had to do with iron mining and the prosperous blacksmith’s craft at Antandros, that may have produced weapons for the Roman army. According to local lore the Judgment of Paris (Iudicium Paridis) also occurred on Antandrian territory. Another Antandrian medallion refers to the myth that Apollo’s singing was audible near the source of river Skamandros. The true background of this mythical story was revealed by the great German physician Rudolf Virchow, who was unaware of this coin, but reported in his book on the Troad (1879) that both he and his companions heard a singing voice where the Skamandros comes out of the rock. In sum, the coins of Antandros reflect legends and phenomena that instilled its citizens’ sense of the gods’ protection and favour to the city as well as of their own self-worth. Especially under Roman rule such feelings were important in maintaining a small community’s autonomy and status.