Dergiler / Milel ve Nihal / 2016 / Cilt: 13 Sayı: 2

Ulemanın Siyaseti: İran’da Ulemanın Etkin Rolünü Anlamak

The Politics of the Ulama: Understading the Influential Role of the Ulama in Iran

Fatih Varol(İstanbul Üniveristesi)
Sayfa
129–152
Yayın Tarihi
2016-12-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede İran tarihindeki iki çok önemli tarihsel olay (1905-1911 Meşrutiyet Devrimi ve 1979 İran Devrimi) incelenerek, ulema sınıfının İran’da oldukça etkili siyasi ve sosyal bir aktör olarak ortaya çıkmasında etkili olan etmenler incelenmiş ve dört temel faktöre ulaşılmıştır: (I) Şii İslam anlayışının ileride geri dönmesi beklenen Gaib İmam’ın yokluğunda ulema yönetimini mümkün kılacak şekilde yeniden yorumlanması, (II) ulemanın devletten bağımsız bir yapısının olması, (III) ulema ile şehirli orta sınıf arasındaki yakın ilişki sayesinde ulemanın güçlü bir toplumsal desteğe ulaşması, ve (IV) merkezi hükümetlerin zayıflığı nedeniyle ortaya çıkan otorite boşluğu.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslam dünyasının geleneksel toplum yapısında ulema oldukça önemli roller üstlenmiş olmasına rağmen, modernleşme süreciyle birlikte İslam dünyasının büyük bir bölümünde ulemanın toplum içindeki rolü azalmış ve ulemaya ait rollerin büyük bir bölümü seküler kurumlara devredilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak İslam dünyasındaki genel gidişattan farklı olarak İran uleması dinin toplum içindeki rolünü kısıtlayan modernleşme sürecine güçlü bir direniş göstermiş ve 1970’lerin sonlarında İran devrimi ile birlikte “Velayet-i Fakih” üzerine kurulu yeni bir rejimin inşasında oldukça etkili bir rol oynamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede İran tarihindeki iki çok önemli tarihsel olay (1905-1911 Meşrutiyet Devrimi ve 1979 İran Devrimi) incelenerek, ulema sınıfının İran’da oldukça etkili siyasi ve sosyal bir aktör olarak ortaya çıkmasında etkili olan etmenler incelenmiş ve dört temel faktöre ulaşılmıştır: (I) Şii İslam anlayışının ileride geri dönmesi beklenen Gaib İmam’ın yokluğunda ulema yönetimini mümkün kılacak şekilde yeniden yorumlanması, (II) ulemanın devletten bağımsız bir yapısının olması, (III) ulema ile şehirli orta sınıf arasındaki yakın ilişki sayesinde ulemanın güçlü bir toplumsal desteğe ulaşması, ve (IV) merkezi hükümetlerin zayıflığı nedeniyle ortaya çıkan otorite boşluğu.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İran · Ulema · Şii İslam

Özet

İslam dünyasının geleneksel toplum yapısında ulema oldukça önemli roller üstlenmiş olmasına rağmen, modernleşme süreciyle birlikte İslam dünyasının büyük bir bölümünde ulemanın toplum içindeki rolü azalmış ve ulemaya ait rollerin büyük bir bölümü seküler kurumlara devredilmiştir. Ancak İslam dünyasındaki genel gidişattan farklı olarak İran uleması dinin toplum içindeki rolünü kısıtlayan modernleşme sürecine güçlü bir direniş göstermiş ve 1970’lerin sonlarında İran devrimi ile birlikte “Velayet-i Fakih” üzerine kurulu yeni bir rejimin inşasında oldukça etkili bir rol oynamıştır. Bu makalede İran tarihindeki iki çok önemli tarihsel olay (1905-1911 Meşrutiyet Devrimi ve 1979 İran Devrimi) incelenerek, ulema sınıfının İran’da oldukça etkili siyasi ve sosyal bir aktör olarak ortaya çıkmasında etkili olan etmenler incelenmiş ve dört temel faktöre ulaşılmıştır: (I) Şii İslam anlayışının ileride geri dönmesi beklenen Gaib İmam’ın yokluğunda ulema yönetimini mümkün kılacak şekilde yeniden yorumlanması, (II) ulemanın devletten bağımsız bir yapısının olması, (III) ulema ile şehirli orta sınıf arasındaki yakın ilişki sayesinde ulemanın güçlü bir toplumsal desteğe ulaşması, ve (IV) merkezi hükümetlerin zayıflığı nedeniyle ortaya çıkan otorite boşluğu.

Abstract

Although the ulama have lost their traditional roles in many parts of the Islamic world as a result of the modernization process of the social and political structure, the Iranian ulama not only have played a pivotal role in many important events in the recent history of Iran, but also emerged as the most powerful socio-political class since the Iranian revolution of 1979. In this article, I aim to understand major factors that facilitate the development of the ulama as the most powerful political actor in Iranian polity. Drawing on the analysis of two highly crucial historical events (the Constitutional Revolution and the Iranian Revolution of 1979), I point out four major factors for the development of an influential ulama class: The reconstruction of Shi’i Islam for the rule of the ulama in the absence of the Hidden Imam, the political and economic independence of the ulama from the state, the close relationship between the ulama and the urban middle class, and the weakness of the central governments.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Varol, F. (2016). Ulemanın Siyaseti: İran’da Ulemanın Etkin Rolünü Anlamak. Milel ve Nihal, Cilt: 13 Sayı: 2, 129–152. https://doi.org/10.17131/milel.284850

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Abrahamian, Ervand, Iran between Two Revolutions. Princeton University Press, 1982.
  2. Abrahamian, Ervand, "The Causes of the Constitutional Revolution in Iran." International Journal of Middle East Studies, Vol. 10, no. 03, 1979, p, 381- 414.
  3. Abrahamian, Ervand, "The Crowd in Iranian Politics 1905-1953." Past & Present, no. 41, 1968, p. 184-210.
  4. Abrahamian, Ervand, A History of Modern Iran. Cambridge University Press, 2008.
  5. Akhavi, Shahrough. "Contending Discourses in Shici Law on the Doctrine of Wilayat Al-Faqih." Iranian Studies, Vol. 29, no. 3-4, 1996, p. 229-68.
  6. Faghfoory, Mohammad H. "The Ulama–State Relations in Iran: 1921–1941." International Journal of Middle East Studies, Vol. 19, no. 04, 1987, p. 413- 32.
  7. Farhi, Farideh. "Crafting a National Identity Amidst Contentious Politics in Contemporary Iran." Iranian Studies, Vol. 38, no. 1, 2005, p. 7-22.
  8. Farzaneh, M.M., The Iranian Constitutional Revolution and the Clerical Leadership of Khurasani, Syracuse University Press, 2015
  9. Foran, John. Fragile Resistance: Social Transformation in Iran from 1500 to the Revolution. Westview Press, 1993.
  10. Green, Jerrold D. "Countermobilization as a Revolutionary Form." Comparative Politics, Vol. 16, no. 2, 1984, p. 153-169.