Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2026 / Cilt: 22 Sayı: 85

Ermeni ve Sanskrit Dillerinden Örneklerle Çeviride Eşdeğerlik Sorunu ve Tarihi

F. Jale Gül Çoruk(Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih- Coğrafya Fakültesi, Kafkas Dilleri ve Kültürleri Bölümü, Ermeni Dili ve Kültürü Anabilim Dalı)
Yalçın Kayalı(Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih- Coğrafya Fakültesi, Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü, Hindoloji Anabilim Dalı)
Sayfa
171–182
Yayın Tarihi
2016-01-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmamızın son aşamasında ise birbirinden farklı bu iki çeviri metnin, eşdeğerlik bağlamındaki durumunu erek ve hedef diller arasındaki dilin mekanik yapısı, sözcük dağarcığı ve sosyo-kültürel unsurlar bağlamındaki değişkenleri de göz önünde bulundurarak değerlendirmeye çalıştık.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Matematiksel bir terim olan eşdeğerlik kavramı, dilbilimsel bir yaklaşımın sonucu olarak edebiyatta da yer almıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Erek metin ve kaynak metin arasındaki ilişkinin anlaşılırlığı ya da karmaşıklığı, eşdeğerlik kavramı üzerinden tartışılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmamızın son aşamasında ise birbirinden farklı bu iki çeviri metnin, eşdeğerlik bağlamındaki durumunu erek ve hedef diller arasındaki dilin mekanik yapısı, sözcük dağarcığı ve sosyo-kültürel unsurlar bağlamındaki değişkenleri de göz önünde bulundurarak değerlendirmeye çalıştık.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:çeviribilim · eşdeğerlik sorunu · Ermeni dilinden yapılan çevirilerde eşdeğerlik sorunu

Özet

Matematiksel bir terim olan eşdeğerlik kavramı, dilbilimsel bir yaklaşımın sonucu olarak edebiyatta da yer almıştır. Erek metin ve kaynak metin arasındaki ilişkinin anlaşılırlığı ya da karmaşıklığı, eşdeğerlik kavramı üzerinden tartışılmaktadır. Eşdeğerlik yani özgün metnin etkisinin çeviri metinde de var olması 1960’lardan günümüze değin etkisini koruyan bir konu olmuştur. Bu bağlamda, düzanlamsal eşdeğerlik, yananlamsal eşdeğerlik, kelime seviyesinde eşdeğerlik, dinamik eşdeğerlik vb. farklı terimlerle adlandırılan çeşitli eşdeğerlik sınıflandırmaları yapılmıştır. Bunlar eşdeğerlik sorunu tartışmalarında önemli bir yere sahiptir. “Ermeni ve Sanskrit Dillerinden Örneklerle Çeviride Eşdeğerlik Sorunu ve Tarihi” başlığını taşıyan bu çalışmamızda, öncelikle çeviribilim perspektifinde eşdeğerlik sorununun tarihi hakkında yapılan yorum ve çalışmalara değindik. Ardından erek dil olarak seçtiğimiz Ermeni ve Sanskrit dillerindeki metinlerin, hedef dil yani Türkçedeki çeviri metin durumundaki görüntüsünü sunduk. Böylelikle erek Ermeni ve Sanskrit dillerinden alınan orijinal metinlerin birbirinden farklı sözcükler ve tümce yapıları kullanılarak da hedef dile aktarılabileceğini göstermiş olduk. Zira bu farklılıklar, eşdeğerlik bağlamındaki sorunların kaynağını oluşturmaktadır. Çalışmamızın son aşamasında ise birbirinden farklı bu iki çeviri metnin, eşdeğerlik bağlamındaki durumunu erek ve hedef diller arasındaki dilin mekanik yapısı, sözcük dağarcığı ve sosyo-kültürel unsurlar bağlamındaki değişkenleri de göz önünde bulundurarak değerlendirmeye çalıştık.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çoruk, F. J. G., Kayalı, Y. (2016). Ermeni ve Sanskrit Dillerinden Örneklerle Çeviride Eşdeğerlik Sorunu ve Tarihi. Folklor/Edebiyat, Cilt: 22 Sayı: 85, 171–182. https://ajindex.com/articles/1128679

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Aksoy, N. Berrin (2002), Geçmişten Günümüze Yazın Çevirisi, İstanbul: İmge Kitabevi.
  2. Aydın, Yavuz (2008), Ermeniceden Türkçeye Yapılan Çevirilerde Karşılaşılan Çeviri Sorunları, Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ermeni Dili ve Kültürü ABD, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
  3. Baker, Mona (1992), In Other Words, London: Routledge.
  4. Catford, J. C. (1965), A Linguistics Theory of Translation, England: Oxford University Press.
  5. Göktürk, Akşit (2014), Çeviri: Dilleri Dili, İstanbul: YKY.
  6. Gutt, Ernst-August (1989), Translation and Relevance, London: University of London, Department of Phonetics and Linguistics, Thesis for degree of Doctor of Philosophy.
  7. Gündüzalp, Nuray Cihan (2008), Charles Baudelaire’in Şiirlerinin Türkçe Çevirileri Üzerine İnceleme, Adana: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Fransız Dili Eğitimi Anabilim dalı, Yayımlanmamış Doktora tezi.
  8. Köksal, Dinçer (2008), Çeviri Eğitimi Kuram ve Uygulama, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  9. Özyön, Arzu (2014), “Çeviride Eşdeğerlik Kavramının Yeniden Tanımlanması ve Eşdeğerlik Kavramı ile İlgili Sorunlar”, International Journal of Languages Education and Teaching, Volume 2, pp. 28-39.
  10. Panou, Despina (2013), “Equivalence in Translation Theories: A Critical Evaluation”, Theory and Practice in Language Studies, Vol. 3, No. 1, pp. 1-6, January 2013/Finland.
  11. Stolze, Radegundis (2013), Çeviri Kuramları- Giriş, (Çev. Emra Durukan) İstanbul: Değişim Yayınları.
  12. Yazıcı, Mine (2010), Çeviribilimin Temel Kavram ve Kuramları, İstanbul: Multilingual.
  13. Yıldız, Şerife (2004), “Çeviride Eşdeğerlik ve Çeviri Kuramları Bağlamında Karşılaştırmalı Bir Çalışma”, Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı:12, s. 375-386.