Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2026 / Cilt: 22 Sayı: 87

CAHİT SITKI TARANCI’NIN ‘ROBENSON’ VE ‘BEN ÖLECEK ADAM DEĞİLİM’ ŞİİRLERİNDE METİNLERARASILIK

Selma Elyıldırım(Gazi Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Batı Dilleri ve Edebiyatları Bölümü İngiliz Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi.)
Ayten Er(Gazi Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Batı Dilleri ve Edebiyatları Bölümü Fransız Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi)
Sayfa
53–66
Yayın Tarihi
2016-08-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu iki şiir bağlamında şiirlerde kullanılan metinlerarasılık yöntemlerinden gönderge ve anıştırma üzerinde durulmakta, ilkine esin kaynağı olan ve sonrakinde bahsedilen Daniel Defoe’nun Robinson Crusoe adlı romanından yapılan dönüştürmelere dikkat çekilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yazınsal metinler, resim ve müzikten mimariye geniş bir yelpazeye yayılan yapıtların çözümlemesinde kullanılan metinlerarasılık, bir yapıtta daha önceki yapıtlardan alıntı, parça, taklit veya izler bulma anlamına gelir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Metinlerarasılığa dayanan bir çözümleme, yapıtın öncülleriyle karşılaştırılmasına olanak tanıyarak, metinde kodlanmış zengin mesajları açığa çıkarmaya yardımcı olur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu iki şiir bağlamında şiirlerde kullanılan metinlerarasılık yöntemlerinden gönderge ve anıştırma üzerinde durulmakta, ilkine esin kaynağı olan ve sonrakinde bahsedilen Daniel Defoe’nun Robinson Crusoe adlı romanından yapılan dönüştürmelere dikkat çekilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Metinlerarasılık · Cahit Sıtkı Tarancı · Robinson Crusoe

Özet

Yazınsal metinler, resim ve müzikten mimariye geniş bir yelpazeye yayılan yapıtların çözümlemesinde kullanılan metinlerarasılık, bir yapıtta daha önceki yapıtlardan alıntı, parça, taklit veya izler bulma anlamına gelir. Metinlerarasılığa dayanan bir çözümleme, yapıtın öncülleriyle karşılaştırılmasına olanak tanıyarak, metinde kodlanmış zengin mesajları açığa çıkarmaya yardımcı olur. Bu noktadan hareketle bu çalışma, Cahit Sıtkı Tarancı’nın, ‘Robenson’ ve ‘Ben Ölecek Adam Değilim’, adlı şiirlerini metinlerarasılık bağlamında incelemektedir. Çalışmanın amacı metinlerarasılığın şiir çözümlemelerine katacağı yorum ve yöntem zenginliğini gözler önüne sermektir. Bu iki şiir bağlamında şiirlerde kullanılan metinlerarasılık yöntemlerinden gönderge ve anıştırma üzerinde durulmakta, ilkine esin kaynağı olan ve sonrakinde bahsedilen Daniel Defoe’nun Robinson Crusoe adlı romanından yapılan dönüştürmelere dikkat çekilmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Elyıldırım, S., Er, A. (2016). CAHİT SITKI TARANCI’NIN ‘ROBENSON’ VE ‘BEN ÖLECEK ADAM DEĞİLİM’ ŞİİRLERİNDE METİNLERARASILIK. Folklor/Edebiyat, Cilt: 22 Sayı: 87, 53–66. https://ajindex.com/articles/1128643

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. Aktulum, Kubilay. Metinlerarası İlişkiler. Öteki Yayınevi, Ankara, 1999.
  2. Aktulum, Kubilay. Parçalılık/Metinlerarasılık. Öteki Yayınevi, Ankara, 2004.
  3. Aktulum, Kubilay. Parçalılık/Süreksizlik/Kopukluk. Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi, 2008, 1-14.
  4. Aktulum, Kubilay. Metinlerarasılık/Göstergelerarasılık. Kanguru Yayınları, Ankara, 2011.
  5. Aktulum, Kubilay. “Bir Ana-metin olarak Nasreddin Hoca Hikayeleri Üzerine Kimi Dönüştürmeler”, Milli Folklor, 91, 12, 2011b, 12-24.
  6. Aktulum, Kubilay. Folklor ve Metinlerarasılık, Çizgi Yayınevi, Konya, 2013.
  7. Allen, Graham. Intertexuality. Routledge: Londra, 2005.
  8. Baktin, Mikail. Text. Encyclopedie Universalis. 1973.
  9. Baktin, Mikail. Esthétique et Théorie du Roman, Traduit du Russe par Daria Olivier, Gallimard, Paris, 1978.
  10. Baktin, Mikail. Karnavaldan Romana: Edebiyat Teorisinden Dil Felsefesine Seçme Yazılar. (Çeviren: Cem Soydemir, Derleyen ve Önsöz: Sibel Irzık), Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2014 (İkinci baskı).
  11. Bektaş, Nur. Toplumcu Gerçekçilik Bağlamında Nazım Hikmet’in “Ferhad İle Şirin” Oyununa Metinlerarası Bir Bakış. Millî Folklor, 83, 11, 2009, 41-47.
  12. Defoe, Daniel. Robinson Crusoe, Çev. Akşit Göktürk, Can Yay. İstanbul, 1983.
  13. Ekiz, Tevfik, Alımlama Estetiği mi Metinlerarasılık mı? Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih- Coğrafya Fakültesi Dergisi, 47, 2, 2007, 119-127.
  14. Gökalp-Alpaslan, G. Gonca. Metinlerarası İlişkiler ve Gılgamış Destanının Çağdaş Yorumları. Multilingual: İstanbul, 2007.
  15. Gökalp-Alpaslan, G. Gonca. “Metinlerarası İlişkiler Işığında Cemal Süreya Şiirinin Bileşenleri”, Turkish Studies: International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 4/1-I, Kış, 2009, 435- 463.
  16. Gündoğdu, Ayşe Eda. “Metinlerarasılık Bağlamında Tahsin Yücel’in ‘Yalan’ Adlı Romanı” Turkish Studies: International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 7/4, Sonbahar, 2012,1893-1903.
  17. Holquist, Michael. Dialogism: Bakhtin and his World, Routledge, Londra ve New York, 2004.
  18. Kılınç, Aziz. Metinlerarası “İlişkiler Bağlamında Ömer Seyfettin’in Halk anlatı Kaynaklı Hikâyeleri”, 1. Ömer Seyfettin Sempozyumu’nda sunulan bildiri. 2007. Balıkesir.
  19. Kıran, Zeynel ve Kıran (Eziler), Ayşe, Yazınsal Okuma Süreçleri, Seçkin Yayıncılık, İstanbul, 2007.
  20. Korkmaz, Ramazan, İkaros’un Yeni Yüzü Cahit Sıtkı Tarancı, Akçağ, Ankara, 2002.
  21. Korkmaz, Nurseli Gamze. “Kolsuz Hanım” Üzerine Yazılı Kültür ve Metinlerarası İlişkiler Bağlamında Bir Çalışma, Millî Folklor, 83, 11, 2009, 54–61.
  22. Kurtuluş, Meriç. Ağrıdağı Efsanesinden Sözlü Edebiyata “Metinlerarası” Bir Yolculuk, Milli Folklor, 83, 11, 2009, 70-78.
  23. Özay, Yeliz. “Metinlerarasılık ve Türk Halk Hikâyelerinde Ana-Metinsel Dönüşümler”, Millî Folklor, 83, 11, 2009, 6–18.
  24. Rifat, Mehmet ve Rifat, Sema, XX. Yüzyılda Dilbilim ve Göstergebilim Kuramları: 2. Temel Metinler, Cogito, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 1998.
  25. Şerefoğlu, Zeynep Kevser. “Atlansoy’un “Su Burcu”nda Metinlerarasılık”, FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 1, 2013, 307-344.
  26. Tarancı, Cahit Sıtkı, Otuz Beş Yaş, Varlık Yayınları, İstanbul, 1948.
  27. Türkdoğan, Melike. “Rasim Özdenören’in “Kuyu” Öyküsünde Metinlerarası İlişkiler”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 35, 2007, 167–189.
  28. Uyanık, Seda. Dede Korkut Anlatmalarında Metinlerarası Söylem, Milli Folklor, 83, 11, 2009, 41-47.