Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2026 / Cilt: 23 Sayı: 91 Özel Sayı

JOSE SARAMAGO’DAN ELİF ŞAFAK’A FİLİN ANL ATISAL YOLCULUĞU

Kadir Can Dilber(Ahi Evran Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü)
Sayfa
251–263
Yayın Tarihi
2017-08-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Mark Twain’in “Beyaz Fil” örnekleminde Jose Saramago’nun “Filin Yolculuğu” ve Elif Şafak’ın “Ustam ve Ben” romanlarındaki filin anlatısal yolculuğu bu kavramlar ışığında tespit edilmeye çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Edebi metinlerin karşılaştırılması hususunda yapılan tespitler genellikle yazarın etkilenme endişesi veya okurun bakışı açısıyla ilgilidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak edebi türün niteliği bir roman ise genel olarak olay örgüsüne bakılır ve bu bağlamda değerlendirme yapılır.
💡
Sonuç & Katkı:Mark Twain’in “Beyaz Fil” örnekleminde Jose Saramago’nun “Filin Yolculuğu” ve Elif Şafak’ın “Ustam ve Ben” romanlarındaki filin anlatısal yolculuğu bu kavramlar ışığında tespit edilmeye çalışılacaktır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:fil · öykü · söylem

Özet

Edebi metinlerin karşılaştırılması hususunda yapılan tespitler genellikle yazarın etkilenme endişesi veya okurun bakışı açısıyla ilgilidir. Metinlerin derinlemesine karşılaştırılması hususunda ise teorik bir kısıtlama bulunmamakla birlikte, geçerliliği kabul edilmiş kesin bir yöntem bulunmamaktadır. Ancak edebi türün niteliği bir roman ise genel olarak olay örgüsüne bakılır ve bu bağlamda değerlendirme yapılır. Kristeva’nın “Her metin bir alıntılar mozaiği gibi oluşur” sözü dikkate alındığında aslında olayların ve söylemin bir etkilenme endişesi çerçevesinde gerçekleştiği görülür. Etkilenme endişesi, öykü formlarının aktarımında ya ileri düzeye taşınır ya da sadece belirli sınırlılıklar içerir. Bu bağlamda Seymour Chatman’ın yapılandırdığı öykü ve söylem haritası edebi metinlerin karşılaştırılması için önemlidir. Öykü ve söylem formlarını öncelikle varlıkları ve karakterleri ardından da zamansal açıdan değerlendirdiğimizde metnin inşa serüveni de ortaya çıkmış olur. Mark Twain’in “Beyaz Fil” örnekleminde Jose Saramago’nun “Filin Yolculuğu” ve Elif Şafak’ın “Ustam ve Ben” romanlarındaki filin anlatısal yolculuğu bu kavramlar ışığında tespit edilmeye çalışılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Dilber, K. C. (2017). JOSE SARAMAGO’DAN ELİF ŞAFAK’A FİLİN ANL ATISAL YOLCULUĞU. Folklor/Edebiyat, Cilt: 23 Sayı: 91 Özel Sayı, 251–263. https://ajindex.com/articles/1128604

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Aktulum, K. (2000). Metinlerarası İlişkiler. İstanbul: Öteki Yayınevi
  2. . (2011). Metinlerarasılık / Göstergelerarasılık. Ankara: Kanguru Yayınları
  3. Booth, W. (2012). Kurmacanın Retoriği. Çeviren: Bülent O. Doğan. İstanbul: Metis Yayınları.
  4. Calvino, İ. (1994). Amerika Dersleri. Çeviren: Kemal Atakay. İstanbul: Can Yayınları.
  5. Chatman, S. (2008). Öykü ve Söylem. Çeviren: Özgür Yaren. Ankara: De Ki Yayıncılık
  6. Currie, M. (1998). Postmodern Narrative Theory. Macmillan Press.
  7. Demir, Y. (2011). Hayat Böyledir İşte Fakat Hikâye, Ankara: Hece Yayınları.
  8. Eco, U. (1998). Yanlış Okumalar. Çeviren: Mehmet H. Doğan. İstanbul: Can Yayınları.
  9. . (2016). Edebiyata Dair. Çeviren: Betül Parlak. İstanbul: Can Yayınları.
  10. Forster, E.M. (1982). Roman Sanatı. Çeviren: Ünal Aytür. İstanbul: Adam Yayıncılık.
  11. Genette, G. (2011). Anlatının Söylemi. Çeviren: Ferit Burak Aydar. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
  12. Göktürk, A. (2007). Okuma Uğraşı. İstanbul: YKY.
  13. Kaya, K. (1997). Hint Mitolojisi Sözlüğü. Ankara: İmge Kitabevi.
  14. Riceour, P. (2005). Zaman ve Anlatı: Bir. Çeviren: Mehmet Rifat-Sema Rifat. İstanbul: YKY.
  15. . (2009). Zaman ve Anlatı: İki. Çeviren: Mehmet Rifat. İstanbul: YKY.
  16. . (2013). Zaman ve Anlatı: Dört. Çeviren: Umut Öksüzan-Atakan Altınörs. İstanbul: YKY.
  17. Saramago, J. (2009). Filin Yolculuğu. Çeviren: Pınar Savaş. İstanbul: Kırmızı Kedi Yayınevi.
  18. Şafak, E. (2013). Ustam ve Ben. Çeviren: Omca A. Korugan. İstanbul: Doğan Kitap.
  19. Toro, A.D. (2011). “Time Structure in the Contemporary Novel”, Time, Edit: Jannidis, F., Martinez, M., Pier, J., Schmid, W. (executive editor). Berlin: De Ruyter.
  20. Twain, M. (2015). Beyaz Fil. Çeviren: Ali Şen. İstanbul: Cem Yayınevi.
  21. Yalçın-Çelik, D. (2005). Yeni Tarihselcilik Kuramı ve Türk Edebiyatında Post Modern Tarih Romanları. Ankara: Akçağ Yayınları.