Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2026 / Cilt: 24 Sayı: 95

Toplumcu Gerçekçi Yazar Kemal Bilbaşar’ın Cemo Adlı Eserinden Yansıyan Anadolu

Elif Kaya(Artvin Çoruh Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü)
Sayfa
241–260
Yayın Tarihi
2018-08-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmamızın ilk kısmında “Toplumcu gerçekçilik” genel özellikleri itibariyle ele alınmış, ikinci kısımda ise Kemal Bilbaşar’ın Cemo romanı toplumcu gerçekçilik bakımından değerlendirilmiş, toplumcu gerçekçi bakış açısıyla Anadolu’nun bir bölgesi gerçekçi bir düzlemde verilmeye çalışılmış ve yazarın toplumcu gerçekçi eğilimlerinin romanına nasıl yansıdığı üzerinde durulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Toplumcu gerçekçilik, Marksist ideolojinin sanatçıya ve onun oluşturduğu esere yansımasıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Temeline insanı koyması, Marksizmle olan ilişkisi bu kuramın siyasal/ideolojik yönünü ön plana çıkarır. 1934 yılında, Sovyet Yazarlar Birinci Kongresi’nde resmi olarak kabul edilen ve aynı yıllarda Sovyet Rusya’da etkin olan akım, Türk edebiyatına da yeni soluk getirmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmamızın ilk kısmında “Toplumcu gerçekçilik” genel özellikleri itibariyle ele alınmış, ikinci kısımda ise Kemal Bilbaşar’ın Cemo romanı toplumcu gerçekçilik bakımından değerlendirilmiş, toplumcu gerçekçi bakış açısıyla Anadolu’nun bir bölgesi gerçekçi bir düzlemde verilmeye çalışılmış ve yazarın toplumcu gerçekçi eğilimlerinin romanına nasıl yansıdığı üzerinde durulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:toplumcu gerçekçilik · marksizm · Kemal Bilbaşar

Özet

Toplumcu gerçekçilik, Marksist ideolojinin sanatçıya ve onun oluşturduğu esere yansımasıdır. Toplumcu gerçekçi eleştiri, edebiyatı yazıldığı toplumsal koşullar içinde ele alan ve toplumun ideolojisi içinde inceleyen bunu yaparken de estetik bir düzlem oluşturmayı amaçlayan bir kuramdır. Temeline insanı koyması, Marksizmle olan ilişkisi bu kuramın siyasal/ideolojik yönünü ön plana çıkarır. 1934 yılında, Sovyet Yazarlar Birinci Kongresi’nde resmi olarak kabul edilen ve aynı yıllarda Sovyet Rusya’da etkin olan akım, Türk edebiyatına da yeni soluk getirmiştir. Bu akımı yaşam felsefesi haline getirip eser veren bir yazar da Kemal Bilbaşar’dır. Bu çalışmamızın ilk kısmında “Toplumcu gerçekçilik” genel özellikleri itibariyle ele alınmış, ikinci kısımda ise Kemal Bilbaşar’ın Cemo romanı toplumcu gerçekçilik bakımından değerlendirilmiş, toplumcu gerçekçi bakış açısıyla Anadolu’nun bir bölgesi gerçekçi bir düzlemde verilmeye çalışılmış ve yazarın toplumcu gerçekçi eğilimlerinin romanına nasıl yansıdığı üzerinde durulmuştur.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kaya, E. (2018). Toplumcu Gerçekçi Yazar Kemal Bilbaşar’ın Cemo Adlı Eserinden Yansıyan Anadolu. Folklor/Edebiyat, Cilt: 24 Sayı: 95, 241–260. https://doi.org/10.22559/folklor.340

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Aragon, L. (1994). Saf şiir yoktur, (Çev. E. Alkan), İstanbul: Broy
  2. Baydar, M. (1960.) Edebiyatçılarımız ne diyorlar?, İstanbul: Ahmet Halit Yaşaroğlu Kitapçılık.
  3. “Bilbaşar’la Konuşma” (1972). Yeni Ortam. nr. 96, 17 Aralık.
  4. Çetin, N. (2004). Türk hikâyesinde sosyalist realizm (toplumcu gerçekçilik), Hece Öykü Dergisi, Ağustos / Eylül, S.2, s. 52-71
  5. Çubukçu, A. (1996) Sosyalist gerçekçilik 1-4, Evrensel Kültür, 56: 25-40.
  6. Fischer, E. (1974). Sanatın gerekliliği, (Çev. C. Çapan), İstanbul: Konuk.
  7. Gülgeçgil, İ. (1976.) Sanatta sosyalist gerçekçilik, İstanbul: Yeni Dünya.
  8. Gün, S. (2013/4). Mülksüzleşme süreci bağlamında bir köy Monografisi, Folklor Edebiyat, Sayı: 76, s. 80
  9. Jdanov, A.A. (1977). Edebiyat, müzik ve felsefe üzerine, (Çev. F. Berktay), İstanbul: Bora.
  10. Kağan, M. (1993). Estetik ve sanat dersleri, (Çev. A. Çalışlar), Ankara: İmge.
  11. Kemal B. (1977). Milliyet Sanat, S. 21, Ocak, s.3.
  12. Kemal Bilbaşar Özeleştirisini Yapıyor, (1971). Yeni Edebiyat, Ağustos, s.6.
  13. Kemal Bilbaşar Anlatıyor (1967). Türk Dili, Sayı:195, 1 Aralık, s.218-219.
  14. Kemal Bilbaşar Diyor Ki: (1960). Yelken, Sayı:45, Ekim, s.19.
  15. Kurdakul, Ş. (1987). Çağdaş Türk edebiyatı II cumhuriyet dönemi (1923-1950), İstanbul: Broy.
  16. Lunaçarski, A. (1998). Sosyalizm ve edebiyat. (Çev. A. Bezirci). İstanbul: Evrensel.
  17. Marx, K. (1997). Hegel’in hukuk felsefesinin eleştirisi, (Çev. K. Somer). Ankara: Sol.
  18. Marx, K. - Engels F. (1968). Sanat ve edebiyat. (Çev. M. Belge). Yeni Dergi, S. 44.
  19. Moran, B. (2004). Edebiyat kuramları ve eleştiri, İstanbul: İletişim.
  20. Oktay, A. (2008). Toplumcu gerçekçiliğin kaynakları, İstanbul: İthaki.
  21. Özdemir, E. (1981). Gerçekçilik Üzerine Yargılar, Türk Dili-Yazın Akımları Özel Sayısı, s. 349.
  22. Siniavski, A. (1967). Sosyalist realizm, (çev. S. Türker), İstanbul: Habora.
  23. Suchkov, B. (1978). Gerçekçiliğin tarihi, (çev. A. Çalışlar), İstanbul: Bilim.
  24. Tunalı, İ. (1979).Marksist eleştiri, İstanbul: Altın Kitaplar.
  25. Ünlü, M. – Özcan, Ö. (1991). Cumhuriyette yeniler dönemi, 1940-1960, İstanbul: İnkılap.