Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2026 / Cilt: 24 Sayı: 95

Şiir Üzerine Düşünceleri ve Dikkatleri Bağlamında Mukayeseli Bir Wilhelm Dilthey ve Cemil Meriç Okuması

Ekrem Güzel(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü.)
Sayfa
117–133
Yayın Tarihi
2018-08-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dilthey ve Cemil Meriç’in şiir üzerine düşüncelerini karşılaştırmak, bize farklı algıları daha sarih biçimde görebilme imkânı verebilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalenin amacı Wilhelm Dilthey ile Cemil Meriç’in şiire yaklaşımlarını karşılaştırmak ve şiir üzerine düşüncelerinin farkları üzerinde durmaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Farklılıklar, daha çok, Dilthey’in şiiri oldukça önemsemesi ve bu bağlamda detaylıca incelemesine karşın Cemil Meriç’in yüzeysel kalan bakışına dayanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Dilthey ve Cemil Meriç’in şiir üzerine düşüncelerini karşılaştırmak, bize farklı algıları daha sarih biçimde görebilme imkânı verebilir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Wilhelm Dilthey · Cemil Meriç · şiir

Özet

Bu makalenin amacı Wilhelm Dilthey ile Cemil Meriç’in şiire yaklaşımlarını karşılaştırmak ve şiir üzerine düşüncelerinin farkları üzerinde durmaktır. Farklılıklar, daha çok, Dilthey’in şiiri oldukça önemsemesi ve bu bağlamda detaylıca incelemesine karşın Cemil Meriç’in yüzeysel kalan bakışına dayanmaktadır. Tarih, toplum, felsefe, sanat, edebiyat ve şiir üzerine kafa yormuş ve yazılar yazmış bu iki figürün (W. Dilthey ve C. Meriç) sanat, edebiyat ve şiir hakkında yazdıkları külliyatlarında dikkate değer bir yer tutar. Dilthey, felsefesinde yaşamı anlama bağlamında şiire çok önemli bir işlev yükler. Onun, çağın tinini yakalayan bir doğaya sahip olduğuna inanır. Bunu izah etmek için şiir ve Batı edebiyatlarının büyük şairleri (Goethe, Hölderlin, Shakespeare vs.)üzerinde uzun uzadıya durur. Hayatı, tarihi ve çağın ruhunu anlamlandırmada, Dilthey şiir ve şaire büyük bir önem atfeder. Şiir, onun felsefî sisteminde hayatî bir öneme sahiptir. Buna karşın Cemil Meriç, şiirle oldukça ilgili olmasına rağmen, onun hakkında yüzeysel kalacak yargılarda bulunur. Şiiri, salt duygulanım, coşku olarak görüp onun hakikat ve düşünceyle olan ilişkisinin sorunlu olduğunu ileri sürer. Şiiri, kimi zaman, utanılacak bir şey olarak algılar. Bazen de düşüncenin ve nesrin olduğu yerde şiire pek ihtiyaç olmadığını dillendirir. Kısaca şiire, indirgemeci sayılabilecek ve pek de bilimsel olamayan bir biçimde yaklaşır. Bu makalede, söz konusu iki farklı algı biçiminin izdüşümlerini incelemenin yanı sıra Batıda (Avrupa düşüncesinde), Türk edebiyatı ve tefekküründe şiir üzerine nasıl bir düşünme biçimi olduğuna da kısa değinilecektir. Dilthey ve Cemil Meriç’in şiir üzerine düşüncelerini karşılaştırmak, bize farklı algıları daha sarih biçimde görebilme imkânı verebilir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güzel, E. (2018). Şiir Üzerine Düşünceleri ve Dikkatleri Bağlamında Mukayeseli Bir Wilhelm Dilthey ve Cemil Meriç Okuması. Folklor/Edebiyat, Cilt: 24 Sayı: 95, 117–133. https://ajindex.com/articles/1128530

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Adonis (2014), Arap poetikası. (Çev. E. İşler), İstanbul: Yapı Kredi.
  2. Armağan M. vd. (2011) Bulutları delen kartal, (Konuşan: E. Göze), İstanbul:, Timaş.
  3. Barfield, R. (2011) The ancient quarrel between philosophy and poetry, New York: Cambridge University.
  4. Can, M. D. (2010) Düz yazıya kaçış: Şiir öldü, yaşasın Cemil Meriç! Cemil Meriç (içinde), (Editör: M.Yılmaz), Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı.
  5. Cündioğlu, D. (2010) Bir mabed işçisi Cemil Meriç, İstanbul: Kapı.
  6. Dilthey, W. (1985), Poetry and experience, (Translated by L. Agosta- R. Makkareel), Princeton: Princeton University.
  7. Dilthey, W. (2011) Hermeneutik ve tin bilimleri, (Çev. D. Özlem), İstanbul: Notos.
  8. Dilthey, W. (2011) İnsan ve tarih dünyası arasında tekilleşme ve sanat, Hermeneutik ve tin bilimleri (içinde), (Çev. D. Özlem), İstanbul: Notos.
  9. Gökalp, Z. (1952) Ziya Gökalp külliyatı şiirler ve Türk masalları, (Hazırlayan: F. A. Tansel), Ankara: Türk Tarih Kurumu.
  10. Güzel, E. (2015) Şiir ve felsefe bağlamında Cahit Koytak şiiri, Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
  11. McCormick, P. (1975) L’esthétique de Dilthey: phénoménologie et théorie littéraire, Érudit, Vol. 2, Numéro 2.
  12. Meriç, C. (1997) Bu ülke, İstanbul: İletişim.
  13. Meriç, C. (1997) Mağaradakiler, İstanbul: İletişim.
  14. Meriç, C. (1997) Sosyoloji notları ve konferansları, İstanbul: İletişim.
  15. Meriç, C. (2003) Jurnal I, İstanbul: İletişim.
  16. Meriç, C. (2006) Kırk ambar I, İstanbul: İletişim.
  17. Murdoch, I. (2008) Ateş ve güneş, (Çeviren: S. Rifat Kırkoğlu) İstanbul: Ayrıntı.
  18. Özlem, D. (2011), Hermeneutik ve şiir, İstanbul: Notos.
  19. Philipson, M. (1958), Dilthey on art, The Journal of Aesthetics and Art Criticism, Vol. 17, No. 1.
  20. Rudolf, A. M. (1968), Toward a concept of style: An ınterpretation of Wilhelm Dilthey’s psycho-historical account of the ımagination, The Journal of Aesthetics and Art Criticism, Vol. 27, No. 2.
  21. Ülken, H. Z. (2008), Felsefeye giriş I, İstanbu: Türkiye İş Bankası.