Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 105

Orhan Pamuk’un Yeni Hayat Romanına Psikanalitik Bir Yaklaşım

Seda İzmirli Karamanlı(Boğaziçi Üniversitesi, TDE)0000-0001-5638-6166
Sayfa
181–191
Yayın Tarihi
2021-02-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yabancılaştırma estetiğinin temel dayanağını oluşturduğu bu çalışmada, Sigmund Freud’un ve Jacques Lacan’ın anksiyete, id-ego-süperego, yaratıcı yazarlar ve gündüz düşleri, psikonevrozlar kuramı ve ayna evresi üzerine psikanalitik bakış açılarının yardımıyla, Orhan Pamuk’un Yeni Hayat romanı üzerine psikanalitik çerçevede bir değerlendirme sunmak amaçlanmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Orhan Pamuk’un Yeni Hayat romanında, anlatıcı karakter Osman tarafından, kurmacaya dönüştürülmek suretiyle anlam atfedilebilen bir hayat tahayyülü söz konusu olmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Roman boyunca tekrar eden yolculuk döngüsü; anlatıcı karakterin bilinç dışında cereyan eden kısır yolculuklardan meydana gelmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Yabancılaştırma estetiğinin temel dayanağını oluşturduğu bu çalışmada, Sigmund Freud’un ve Jacques Lacan’ın anksiyete, id-ego-süperego, yaratıcı yazarlar ve gündüz düşleri, psikonevrozlar kuramı ve ayna evresi üzerine psikanalitik bakış açılarının yardımıyla, Orhan Pamuk’un Yeni Hayat romanı üzerine psikanalitik çerçevede bir değerlendirme sunmak amaçlanmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:psikanaliz · anksiyete · id-ego-süperego

Özet

Orhan Pamuk’un Yeni Hayat romanında, anlatıcı karakter Osman tarafından, kurmacaya dönüştürülmek suretiyle anlam atfedilebilen bir hayat tahayyülü söz konusu olmaktadır. Roman boyunca tekrar eden yolculuk döngüsü; anlatıcı karakterin bilinç dışında cereyan eden kısır yolculuklardan meydana gelmektedir. Söz konusu döngü; köksüzlüğün, özgürleşme arzusunun, özne olma isteğinin emarelerini taşımaktadır. Bu yolculuklar sırasında, bir kurtuluş yolu olarak sürekli beliren melek tasviri, masumiyetle ve çocuklukla ilişkilendirilen bir öteki tahayyülü üzerinden varoluşsal anlamını bulma ve tam olma arzularının emarelerini taşımaktadır. Bu melek imgesi, yitik cennete ve anneye dönüş arzusu ile suçtan ve günahtan arınma isteklerine işaret etmektedir. Nihayetinde bu kısır döngü; anlatıcı karakterin kendini gerçekleştirme, kendini tanıma, kendini görme ve bulma yolculuğudur. Bu yolculuklar sonrasında, Osman benlik kurulumunu tamamlayıp bir ‘özne’ haline gelmektedir. Yabancılaştırma estetiğinin temel dayanağını oluşturduğu bu çalışmada, Sigmund Freud’un ve Jacques Lacan’ın anksiyete, id-ego-süperego, yaratıcı yazarlar ve gündüz düşleri, psikonevrozlar kuramı ve ayna evresi üzerine psikanalitik bakış açılarının yardımıyla, Orhan Pamuk’un Yeni Hayat romanı üzerine psikanalitik çerçevede bir değerlendirme sunmak amaçlanmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karamanlı, S. İ. (2021). Orhan Pamuk’un Yeni Hayat Romanına Psikanalitik Bir Yaklaşım. Folklor/Edebiyat, Cilt: 27 Sayı: 105, 181–191. https://doi.org/10.22559/folklor.912

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Brooks, P. (1977). Freud’s masterplot. Yale French Studies. (55/56), 280-300.
  2. Ecevit, Y. (2004). Orhan Pamuk’u okumak: Kafası karışmış okur ve modern roman. İstanbul: İletişim.
  3. Ecevit, Y. (2001). Türk romanında postmodernist açılımlar. İstanbul: İletişim.
  4. Figueira, S. A. (2018). On Freud’s Creative writers and day-dreaming. Routledge.
  5. Freud, S. (1955). Beyond the pleasure principle (1920). The standard edition of the complete psychological works of Sigmund Freud. J. Strachey (ed.). London: Hogarth.
  6. Freud, S. (1996). Düşlerin yorumu II. E. Kapkın (Çev.). İstanbul: Payel.
  7. Lacan, J. (2014). The mirror stage as formative of the function of the ı as revealed in psychoanalytic experience (1949). Reading French Psychoanalysis (pp. 119-126). Routledge.
  8. Orr, M. (2003). Intertextuality. Intertextuality debates and contexts. USA: Wiley.
  9. Pamuk, O. (2017). Yeni hayat. İstanbul: Yapı Kredi.
  10. Parman, T. (2011). Jacques Lacan (1901-1981), Çağdaş Psikanalizin Avrupalı Yorumcusu. (Ed.) A. A. Köşkdere. Psikanalitik Psikoterapiler. Ankara: Türkiye Psikiyatri Derneği.
  11. Elektronik kaynaklar: Köker, C. (2017). Oedipus ve Elektra kompleksi. 25 Ocak 2019 tarihinde https://www.perspectivedergisi.com/single-post/2017/11/05/Oedipus-ve-Elektra-Kompleksi adresinden erişildi.
  12. Öcal, O. (2010). Varoluşsal sorunlar, birey ve Yeni Hayat. Türklük Bilimi Araştırmaları, 28(28), 313- 324.
  13. Tuzgöl, K. (2018). Lacanyen psikanalitik kuram ve öznenin konumu. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, 1 (1), 41-53.