Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2021 / Cilt: 27 Sayı: 108

Haiku Estetiği ve Oruç Aruoba’nın Haikuları Üzerine Yapısal Bir Deneme

A Structural Essay on Haiku Aesthetics and Oruç Aruoba’s Haiku

Nurcihan Akhan(Yıldız Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Yeni Türk Edebiyatı Anabilim Dalı.(Yıldız Technical University Faculty of Arts and Sciences Department of Turkish Language and Literature New Turkish Literature))0000-0001-8303-9215
Didem Ardalı Büyükarman(Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Yeni Türk Edebiyatı Anabilim Dalı.(Yıldız Technical University Faculty of Arts and Sciences Department of Turkish Language and Literature New Turkish Literature)0000-0003-4440-2012
Sayfa
1127–1138
Yayın Tarihi
2021-11-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yazdığı haikulardan seçtiğimiz parçalara yapı ve öz itibariyle eğilip haikunun sahip olduğu çoğul anlamlılığa dikkat çekilmeye çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Haiku, dünyada bilinen en kısa şiir türüdür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türk edebiyatına Fransızca çevirilerle giren haiku şiiri, zaman zaman isminden söz ettirse de yakın tarihe kadar benimsenmiş bir şiir türü değildir. 90’lı yıllarda haiku, şairlerin önemsediği bir şiir türü haline gelir.
💡
Sonuç & Katkı:Yazdığı haikulardan seçtiğimiz parçalara yapı ve öz itibariyle eğilip haikunun sahip olduğu çoğul anlamlılığa dikkat çekilmeye çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Oruç Aruoba · haiku · Türk Edebiyatı

Özet

Haiku, dünyada bilinen en kısa şiir türüdür. Japonya’nın sınırlarından çıktıktan sonra özellikle Fransız şiirinde ilk yansımaları görünür. Arka planında Japon kültür ve inançlarını barındıran haiku, bir öğreti olmamakla birlikte kendine has bir yaşam felsefesine sahiptir. Haiku en yalın anlatımla bu yaşam felsefesini ortaya koymaya çalışır. Japon inançlarında doğa öncellikli yere sahiptir. Haiku, doğayla özdeş bir hayatın izlerini bünyesinde taşır. Türk edebiyatına Fransızca çevirilerle giren haiku şiiri, zaman zaman isminden söz ettirse de yakın tarihe kadar benimsenmiş bir şiir türü değildir. 90’lı yıllarda haiku, şairlerin önemsediği bir şiir türü haline gelir. Aynı yıllar ülkemizde belli bir haiku okur kitlesinin oluşmaya başladığı yıllardır. Bu makalede haikunun tür olarak özelliklerine ve içeriğine değinilip, Türk şiirindeki geçmişi kısaca anlatıldıktan sonra ülkemizde haiku şiirinin tanınırlığının artmasında ve anlam kazanmasında önemli katkıları olan Oruç Aruoba’nın yazdığı haikular değerlendirilmiştir. Yazdığı haikulardan seçtiğimiz parçalara yapı ve öz itibariyle eğilip haikunun sahip olduğu çoğul anlamlılığa dikkat çekilmeye çalışılmıştır.

Abstract

Haiku is the shortest type of poetry known in the World. After leaving the borders of Japan, the first reflections appear especially in French poetry. Haiku, which has Japanese culture and beliefs in its background, is not a creed but has a life philosophy with its own. Haiku tries to put forward that philosophy of life in the simplest way. In japanese culture and beliefs, nature takes the first place. Haiku carries the traces of a life identical to nature. Haiku poetry, which entered Turkish literature with French translations, is not a type of poetry adopted until recently, although its name is mentioned from time to time. But in 90’s, haiku has become popular in Turkish poetry. Also in that years, respectable amount of haiku readers begin to emerge in our country. In this article, the brief history of haiku as a genre is mentioned and main points in Turkish poetry were tried to be determined. Finally, the haikus written by Oruç Aruoba, who have made significiant contributions to the recognition and meaning of haiku poetry, have been evaluted. Some of the haikus he wrote were selected and examined in terms of structure and essence, and it was tried to draw attention to the polysemy of haiku.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akhan, N., Büyükarman, D. A. (2021). Haiku Estetiği ve Oruç Aruoba’nın Haikuları Üzerine Yapısal Bir Deneme. Folklor/Edebiyat, Cilt: 27 Sayı: 108, 1127–1138. https://doi.org/10.22559/folklor.1767

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Akalın, L. S. (1962). Japon şiiri: Tarih ve antoloji. Varlık.
  2. Aruoba, O. (1999b). Ne otuzaltı tanzaku. Altıkırkbeş.
  3. Aruoba, O. (2015). Başo kelebek düşleri: İkiyüzyetmişbeş haiku. Metis.
  4. Ataç, N. (1933). Dört mısra. Milliyet, 5.
  5. Barthes, R. (2013). Göstergeler imparatorluğu. Yky.
  6. Başō, M. (1994). Kuzeye giden ince yol ve diğer gezi notları. Yky.
  7. Doğan, M. C. (2009). Haiku: Fantazi değil, gerçek. Akatalpa (112), 4-5.
  8. Erte, M. (2005). Oruç Aruoba ile röportaj. Varlık (1175), 26-30.
  9. Günhan, Ö. (2016). Japon şiiri (haiku) ve noo tiyatrosu. Hitabevi.
  10. Suzuki, İ. (2011). Ahmet Hâşim’in şiirlerinde Japon haiku estetiğinin tesirleri. Marmara Üniversitesi
  11. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi.
  12. Tanpınar, A. H. (1977). Edebiyat üzerine makaleler. V. Dergâh.
  13. Tekmen, A. N. (2010). Japon şiiri haiku ve Türk edebiyatındaki yansıması. Ankara Üniversitesi Dil ve
  14. Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi (17), 149-157.