Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2026 / Cilt: 31 Sayı: 121

Dilsel Manzara: Teoriler, Yöntemler, Örnek Çalışmalar

Linguistic Landscape: Theories, Methods, Case Studies

Ebru Cırık(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ)0009-0008-4215-5955
Sayfa
137–156
Yayın Tarihi
2025-02-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dilsel manzara araştırmaları yöntemleriyle ilgili tartışmalar ise genellikle veri analizine odaklanır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kamusal alanda üzerinde yazı ve görsel bulunan işaretler, bilim adamlarının yanında dil ve kültüre meraklı geniş bir kesimin de ilgisini çeker.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak 2000’li yıllardan sonra kamusal alandaki yazılı işaretleri belli teori ve yöntemler çerçevesinde incelemeye çalışan yeni bir araştırma alanı ortaya çıkar.
💡
Sonuç & Katkı:Dilsel manzara araştırmaları yöntemleriyle ilgili tartışmalar ise genellikle veri analizine odaklanır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2000 Verileri
⚙️Değişkenler:dilsel manzara · çok dillilik · dil politikaları

Özet

Kamusal alanda üzerinde yazı ve görsel bulunan işaretler, bilim adamlarının yanında dil ve kültüre meraklı geniş bir kesimin de ilgisini çeker. Konuya odaklanan yayınların önemli bir kısmı tepkiseldir. Ancak 2000’li yıllardan sonra kamusal alandaki yazılı işaretleri belli teori ve yöntemler çerçevesinde incelemeye çalışan yeni bir araştırma alanı ortaya çıkar. İngilizce kaynaklarda lingusitic landscape olarak da yaygınlaşan bu alanı Türkçede dilsel manzara ya da dilsel görünüm terimleri ile karşılayabiliriz. Dilsel manzara araştırmaları, toplum dilbilimin bir alt disiplinidir. Kamusal alanda üzerinde yazı ve görsel bulunan işaretlere odaklanır, farklı disiplinlerle iş birliği yaparak hızlı bir gelişme gösterir, ancak teorik gelişmeler Türkiye’deki araştırmalara yansımaz. Bu yazıda önce kısaca dilsel manzara alanının kapsamı ve tanımı verilecektir. Daha sonra dilsel manzara araştırmalarındaki teoriler ve yöntemler örnekler üzerinden incelenecek, alanının disiplinler arası karakteri ve gelişimi vurgulanmaya çalışılacaktır. Böylece Türkiye’de alanda görülen teori ve yöntem açığının giderilmesine katkıda bulunulmaya çalışılacaktır. Farklı disiplinlerin bulgu ve teorilerini kapsayıcı bir çerçeve içinde formüle etme girişimleri, dilsel manzara araştırmalarının belirgin özellikleri arasındadır. Alanla ilgili literatür; yeni teoriler, fikirler, yaklaşımlar ve yöntem tartışmalarıyla sürekli genişlemektedir. Araştırmacılar; dilsel manzara çalışmalarında etnografya, antropoloji ve uygulamalı dilbilim gibi farklı disiplinlerden yöntem ve tekniklerden yararlanır. Yayınlarda nitel ve nicel yöntemlerin daha fazla birlikte kullanılması dikkati çeker. Uygulamalı dilbilim, toplum dilbilim ve diğer disiplinlerdeki bilim insanları; istatistiksel yöntemler, etnografik araştırmalar, bağlam ve söylem analizi dahil olmak üzere çeşitli yöntemler kullanılır. Veri toplama araçları arasında dijital fotoğraflar, videolar, ses kayıtları, yüz yüze görüşmeler, standartlaştırılmış anketler ve katılımcı gözlem yer alır. Farklı analitik tekniklerden de kapsamlı bir şekilde yararlanılır. Dilsel manzara araştırmaları yöntemleriyle ilgili tartışmalar ise genellikle veri analizine odaklanır.

Abstract

Signs with scripts and images in the public sphere are of interest not only to scholars, but also to a wide range of societies interested in language and culture. Written signs on public spaces therefore a popular object of academic research and discussion. A significant part of what is written contains old-fashioned opinions. As public reactions play an important role in the formation of street signs, people’s reactions to street signs are an interesting research topic. However, since the 2000s, a new field of research has emerged that attempts to examine the issue within the framework of certain theories and methods. This research topic, which has become widespread in English sources as a linguistic landscape (LL), can be referred to as dilsel manzara or dilsel görünüm in Turkish. Linguistic landscape is a sub-discipline of sociolinguistics. It focuses on signs with writing and visuals in public spaces, and shows a rapid development by collaborating with different disciplines, but theoretical developments are not reflected in research in Turkey. This article briefly outlines the scope and definition of the field of linguistic landscape. It then examines the theories and methods of linguistic landscape research through examples and emphasizes the interdisciplinary nature and development of the field. In this way, an attempt is made to contribute to the elimination of the theoretical and methodological gap in the field in Turkey. Attempts to formulate findings and theories from different disciplines within an overarching framework are among the hallmarks of linguistic landscape research. The literature in the field is constantly expanding with new theories, ideas, approaches and methodological debates. Researchers are applying innovative methods in the field by combining methods and techniques from different disciplines such as ethnography, anthropology and applied linguistics. It is noteworthy that qualitative and quantitative methods are increasingly used together in publications. Linguists in applied linguistics, sociolinguistics and other disciplines use a variety of methods, including statistical methods, ethnographic research, context and discourse analysis. Data collection tools include digital photographs, videos, audio recordings, face-to-face interviews, standardized questionnaires and participant observation. Different analytical techniques are also extensively utilized. Discussions about the methods of linguistic landscape research often focus on data analysis.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Cırık, E. (2025). Dilsel Manzara: Teoriler, Yöntemler, Örnek Çalışmalar. Folklor/Edebiyat, Cilt: 31 Sayı: 121, 137–156. https://doi.org/10.22559/folklor.2782

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. Backhaus, P. (2007). Linguistic landscapes: A comparative study of urban multilingualism in Tokyo. Multilingual Matters.
  2. Barni, M. & Bagna, C. (2010). Linguistic Landscape and Language Vitality. Shohamy, Elana; BenRafael, Eliezer & Barni, Monica (Eds.) Linguistic landscape in the city. Linguistic landscape in the city içinde (3-18) Multilingual Matters.
  3. Ben-Rafael, E. & Ben-Rafael, M. (2019). Multiple globalizations: Linguistic landscapes in worldcities. Brill.
  4. Ben-Rafael, E. (2009). A sociological approach to the study of linguistic landscapes. Elana Shohamy & Durk Gorter (Eds.) Linguistic landscape: Expanding the scenery içinde (40-54) Routledge.
  5. Ben-Rafael, E. vd. (2006). Linguistic landscape as symbolic construction of the public space: The case of Israel. Linguistic landscape. Gorter, D. (Ed.) A New Approach to Multilingualism içinde (7-30). Multilingual Matters.
  6. Ben-Rafael, E., Shohamy, E. & Barni, M. (2010). Introduction: An approach to an ‘ordered disorder’. Shohamy, E.; Ben-Rafael, E. & Barni, M. (Eds.) Linguistic landscape in the city içinde (xi-xxviii) Multilingual Matters.
  7. Blackwood, R., Tufi, S. & Amos, W. (2024). The Bloomsbury Handbook of Linguistic Landscapes. Bloomsbury Academic.
  8. Blommaert, J. & Maly, I. (2016). Ethnographic linguistic landscape analysis and social change: A case study. Arnaut, K. vd. (Eds.) Language and superdiversity içinde (197-217) Routledge.
  9. Chern, C. & Dooley, K. (2014). Learning English by walking down the street. ELT Journal, 68/2, 113- 123.
  10. Coupland, N. & Garrett, P. (2010). Linguistic landscapes, discursive frames and metacultural performance: The case of Welsh Patagonia. International Journal of the Sociology of Language, 205, 7-36.
  11. Gorter, D. & Cenoz, J. (2023). A panorama of linguistic landscape studies. Multilingual Matters.
  12. Gorter, D. (2006). Further possibilities for linguistic landscape research. Gorter, D. (Ed.) Linguistic Landscape A New Approach to Multilingualism içinde (81-89) Multilingual Matters Ltd.
  13. Gorter, D. (2021). Multilingual inequality in public spaces: Towards an inclusive model of linguistic landscapes. Blackwood, R. & Dunlevy, D. (Eds.) Multilingualism in the public spaces: Empowering and transforming communities içinde (13-30) Bloomsbury.
  14. Guilat, Y. (2010). ‘The Holy Ark in the Street’: Sacred and Secular Painting of Utility Boxes in the Public Domain in a Small Israeli Town. Shohamy, E., Ben-Rafael, E. & Barni, M. (Eds.) Linguistic landscape in the city içinde (37-54) Multilingual Matters.
  15. Kallen, J. L. & Dhonnacha, E. (2010). Language and interlanguage in urban Irish and Japanese linguistic landscapes. Shohamy, E. & Gurter, D. (Eds.) Expanding the scenery. Linguistic landscape in the city içinde (19-36) Routledge.
  16. Kallen, J. L. (2023). Linguistic landscapes. A sociolinguistic approach. Cambriedge University Press.
  17. Landry, R. & Bourhis, R. Y. (1997). Linguistic landscape and ethnolinguistic vitality: An empirical study. Journal of Language and Social Psychology, 16, 23-49.
  18. Lou, J. (2010). Chinese on the Side: The marginalization of Chinese in the linguistic and social landscapes of Chinatown in Washington, DC. Shohamy, E. Ben-Rafael, E. & Barni, M. (Eds.) Linguistic. landscape in the city içinde (96-114) Multilingual Matters.
  19. Lou, J. (2012). Chinatown in Washington, DC: The bilingual landscape. World Englishes. 31. DOI:10.1111/j.1467-971X.2011.01740.x.
  20. Papen, U. (2012). Commercial discourses, gentrification and citizens’ protest: The linguistic landscape of Prenzlauer Berg, Berlin, Journal of Sociolinguistics 16/1: 56-80.
  21. Pavlenko, A. (2010). Linguistic landscape of Kyiv, Ukraine: A diachronic study. Shohamy, E.; BenRafael, E. & Barni, M. (Eds.) Linguistic landscape in the city içinde (133-151) Multilingual Matters.
  22. Plessis, du Th., (2010). Bloemfontein/Mangaung, ‘City on the Move’. Language management and transformation of a non-representative linguistic landscape, Shohamy, E.; Ben-Rafael, E. & Barni, M. (Eds.) Linguistic landscape in the city içinde (74-95) Multilingual Matters.
  23. Purschke, C. (2024). Digital Approaches. Blackwood, R., Tufi, S. & Amos, W. (Eds.) The Bloomsbury handbook of linguistic landscapes içinde (67-82) Bloomsbury Academic.
  24. Scollon, R. & Scollon, S. W. (2003). Discourses in place language in the material world. Routedge Shaikjee, M., Mpendukana, S. & Stroud, Ch. (2024). Qualitative methods. Blackwood, R., Tufi, S. & Amos, W. (Eds.) The Bloomsbury handbook of linguistic landscapes içinde (19-33) Bloomsbury Academic.
  25. Shohamy, E. (2015) LL research as expanding language and language policy. Linguistic Landscape 1/2, 152-171.
  26. Shohamy, E. (2019). Linguistic landscape after a decade: An overview of themes, debates and future directions. Pütz, M. & Mundt, N. (Eds.) Expanding the linguistic landscape: Linguistic diversity, multimodality and the use of Space as a semiotic resource içinde (25-37) Multilingual Matters.
  27. Shohamy, E.; Ben-Rafael, E. & Barni, M. (2010). Linguistic landscape in the city. Multilingual Matters.
  28. Soukup, B. & Lyons, K. (2024). Quantitative and Computational Approaches. Blackwood, R., Tufi, S. & Amos, W. (Eds.) The Bloomsbury Handbook of Linguistic Landscapes içinde (34-49) Bloomsbury Academic.
  29. Soukup, B. (2020). Survey area selection in variationist linguistic landscape study (VaLLS) A report from Vienna, Austria. Linguistic Landscape, 6, 52-79.
  30. Spolsky, B. (2010). Prolegomena to a sociolinguistic theory of public signage. Shohamy, E., BenRafael, E. & Barni, M. (Eds.) Linguistic landscape in the city içinde (25-39) Multilingual Matters.