Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2026 / Cilt: 31 Sayı: 121

Ecocritical Reflections: Post-Anthropocentrism in Bilge Karasu’s The Prey

Visam Mansur(BEYKENT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5741-8884
Nergiz Öznur Vardar(BEYKENT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6614-6331
Sayfa
37–48
Yayın Tarihi
2025-02-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu sebeple, insan ile insan olmayan hayvan arasındaki bütünleşmeyi betimleyen “Avından El Alan,” insaniyetli olmanın, iç içe yaşam (bağlantısallık) görüşünün benimsenmesi ve ötekileştirilen hayvanla eşitliğe dayalı ilişkilerin kurulmasıyla gerçekleşeceğini öne sürmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Postmodern Türk yazar Bilge Karasu, insan merkezcilik olarak da bilinen antroposantrizmin ve türcülüğün eleştirisini yaparak insan ve insan olmayan varlıklar arasındaki ilişkiyi sorunsallaştırır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Karasu, Göçmüş Kediler Bahçesi’ndeki (2003) hikâyelerden biri olan “Avından El Alan”da birçok posthümanist kuramcı tarafından yeni öznelliklerin oluşması için gerekli görülen mimetik yanılsamayı altüst etmek amacıyla gerçeküstü ve doğal olmayan bir anlatı biçimine yer verir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu sebeple, insan ile insan olmayan hayvan arasındaki bütünleşmeyi betimleyen “Avından El Alan,” insaniyetli olmanın, iç içe yaşam (bağlantısallık) görüşünün benimsenmesi ve ötekileştirilen hayvanla eşitliğe dayalı ilişkilerin kurulmasıyla gerçekleşeceğini öne sürmektedir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:2003 Verileri
⚙️Değişkenler:Bilge Karasu · dönüşüm · posthuman

Özet

Postmodern Türk yazar Bilge Karasu, insan merkezcilik olarak da bilinen antroposantrizmin ve türcülüğün eleştirisini yaparak insan ve insan olmayan varlıklar arasındaki ilişkiyi sorunsallaştırır. Karasu, Göçmüş Kediler Bahçesi’ndeki (2003) hikâyelerden biri olan “Avından El Alan”da birçok posthümanist kuramcı tarafından yeni öznelliklerin oluşması için gerekli görülen mimetik yanılsamayı altüst etmek amacıyla gerçeküstü ve doğal olmayan bir anlatı biçimine yer verir. Söz sanatlarıyla bezeli bir dil ve üstkurmaca ögelerle zenginleştirilmiş bir anlatım tekniği kullanarak türler arası hiyerarşinin karmaşıklığı, güç dinamikleri ve aşkın yeniden tanımlanması gibi konuları ele alır. Değişken hava koşullarının gerçeküstü bir zemine yerleştirilmesiyle kurgulanan hikâye, tüm varlıkların acizliğini ve birbirine bağımlılığını vurgulayarak insanın doğa üzerindeki üstünlüğünü sorgular. Başlangıçta balığı kendine külfet olarak gören balıkçının yolculuğu, bir yılanla arkadaşlık kurduğu çocukluk anısıyla paralellik göstererek, balıkçının balığın şefkat ve acı çekme yetisine sahip bir canlı olduğunun farkına varmasına yol açar. Balıkçının empati duygusu arttıkça hayvanın dilini anlama kapasitesi de artar ve bu durum, ikisi arasındaki birliktelikle doğacak olan fiziksel ve manevi dönüşümü mümkün kılar. İnsanın acımasızlığını ve insan olmayan hayvanlarla uyum içinde yaşama ihtimallerini irdeleyen hikâye, insan doğasını ustaca sorgular. Bu sebeple, insan ile insan olmayan hayvan arasındaki bütünleşmeyi betimleyen “Avından El Alan,” insaniyetli olmanın, iç içe yaşam (bağlantısallık) görüşünün benimsenmesi ve ötekileştirilen hayvanla eşitliğe dayalı ilişkilerin kurulmasıyla gerçekleşeceğini öne sürmektedir.

Abstract

In his attempt to critique anthropocentrism and speciesism, Bilge Karasu, a postmodern Turkish writer, problematizes the relationship between human and nonhuman entities. In “The Prey,” one of the short stories in The Garden of Departed Cats (2003), Karasu employs surrealist and unnatural narrativity to disrupt the mimetic illusion considered by many posthumanist scholars as essential for the formation of new subjectivities. Through a narrative rich in figurative language and metafictional elements, Karasu engages with the complexities of species hierarchy, power relations and the redefinition of love. Surrealistically, set against the backdrop of variable weather conditions, the story questions human superiority over nature, highlighting the vulnerability and interdependence of all beings. Initially viewing the fish as a burden, the fisherman’s journey parallels his childhood memory of encountering a snake, leading to a profound realization of the fish’s capacity for affection and suffering. As empathy grows, so does the fisherman’s ability to comprehend the language of the animal, culminating in a physical and spiritual metamorphosis upon their union. Through exploration of human cruelty and the possibility of harmony with nonhuman animals, the story highlights and subtly critiques the nature of humanity. Thus, by depicting a unification between human and nonhuman, “The Prey” suggests that genuine humanity lies in embracing interconnectedness and fostering equality-based relationships with the animal other.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Mansur, V., Vardar, N. Ö. (2025). Ecocritical Reflections: Post-Anthropocentrism in Bilge Karasu’s The Prey. Folklor/Edebiyat, Cilt: 31 Sayı: 121, 37–48. https://doi.org/10.22559/folklor.2722

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Braidotti. R. (2013). The posthuman. Polity Press.
  2. Braidotti, R. (2019). A theoretical framework for the critical posthumanities. Theory, Culture & Society, 36(6), 31–61. https://doi.org/10.1177/0263276418771486
  3. Alber, J. (2009). Impossible storyworlds and what to do with them. Storyworlds: A Journal of Narrative Studies, 1, 79–96.
  4. Fludernik, M. (1996). Towards a ‘natural’ narratology. Routledge.
  5. Gedik, K. (2018). “Sea” theme in the works of Bilge Karasu. International Journal of Humanities and Education, 4(8), 149–162.
  6. Gergöy, A. (2018). The human [not] dressed in the animal: Love-politics in the work of Bilge Karasu. METAFOR: The Boğaziçi University Journal of Literary Studies, 3, 5–24. https://metafor.boun.edu. tr/sites/metafor.boun.edu.tr/files/metafor_3._sayi_20181.pdf
  7. Gökmen, Ü. (2016). An overview of Bilge Karasu’s “avından el alan” from the point of narrative elements. The Journal of International Social Research, 9(45), 116–124.
  8. Haraway, D. J. (2003). The companion species manifesto: Dogs, people, and significant otherness (Vol. 1). Prickly Paradigm Press.
  9. Karasu, B. (2003). The Prey. In the Garden of Departed Cats (A. Aji, Trans., pp. 7–21) New Directions Books. (Original work published 1979).
  10. Karasu, B. (2010). Öteki metinler (F. Akatlı, Ed.) Metis.
  11. Merleau-Ponty, M. (1973). The visible and the invisible. Northwestern University Press.
  12. Özüm, A. (2013). An analysis of the elements of magical realism in Onar Kutlar’s İshak and Bilge Karasu’s Göçmüş Kediler Bahçesi. Bilig, 66, 179–204.
  13. Prince, G. (1988). The disnarrated. Style, 22(1), 1–8.
  14. Richardson, B. (2006). Unnatural voices: Extreme narration in modern and contemporary fiction. Ohio State University Press.
  15. Salzani, C. (2017). From post-human to post-animal. Posthumanism and the “Animal Turn”. Lo Sguardo-rivista di filosofia, 24, 97–109.
  16. Shen, D. (2016). What are unnatural narratives? What are unnatural elements?. Style, 50(4), 483–489.
  17. Şahin, S. (2021). Manifestation of the classic in the modern fairy tale: Bilge Karasu’s tale, “Avından El Alan”. folklor/edebiyat, 27(1), 1–14. https://doi.org/10.22559/folklor.1389
  18. Wolfe, C. (2003). Animal rites: American culture, the discourse of species, and posthumanist theory. University of Chicago Press.
  19. Wolfe, C. (2010). What is posthumanism?. University of Minnesota Press.