Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2026 / Cilt: 31 Sayı: 123

Elif Şafak’ın Özkurmaca Romanı: Siyah Süt

An Example of Autofiction: Elif Shafak’s Siyah Süt

Esra Sazyek(KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5750-7158
Sayfa
717–740
Yayın Tarihi
2025-08-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dolayısıyla Siyah Süt, otobiyografik romanın çok ötesinde, postmodernist romanın önemli bir dalı olan “özkurmaca”nın yetkin bir örneğidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, çağdaş Türk romanının önemli yazarlarından Elif Şafak’ın Siyah Süt (2007) adlı romanındaki “özkurmaca” (autofiction) özelliklere odaklanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak eser okunduğunda, bilinen “otobiyografik roman”dan oldukça farklı yapısı ve kurgusuyla dikkat çeker.
💡
Sonuç & Katkı:Dolayısıyla Siyah Süt, otobiyografik romanın çok ötesinde, postmodernist romanın önemli bir dalı olan “özkurmaca”nın yetkin bir örneğidir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2007 Verileri
⚙️Değişkenler:Elif Şafak · Siyah Süt · özkurmaca

Özet

Bu makale, çağdaş Türk romanının önemli yazarlarından Elif Şafak’ın Siyah Süt (2007) adlı romanındaki “özkurmaca” (autofiction) özelliklere odaklanmaktadır. Şafak; evliliğe, hamileliğe, çocuğa mesafeli duran bir kadınken otuz üç yaşında âşık olup evlenir ve iki yıl sonra hamile kalıp kırk haftalık sürecin sonunda bir kız bebek dünyaya getirir. Siyah Süt, Şafak’ın bu yaşam kesitini, bizzat kendisinin anlatıcılığıyla kurmacalaştırdığı için “otobiyografik roman” olarak nitelendirilir. Ancak eser okunduğunda, bilinen “otobiyografik roman”dan oldukça farklı yapısı ve kurgusuyla dikkat çeker. Zira Şafak, romanındaki ana olay bağlamında kronolojik bir düzen uygulamakla birlikte sadece hamilelik ve doğum sürecini anlatmakla yetinmez; bu sürecin bütünlüğünü kesintiye uğratan ara bölümlerde yazarlığın güzel ve zorlu yanlarını, kendisinin bir kadın yazar olarak toplumdaki konumunu da irdeler. Ayrıca Jane Austen, Virginia Woolf, Fatma Aliye, Halide Edip, Adalet Ağaoğlu gibi kadın yazarlar hakkında da toplumsal cinsiyet bağlamında bölümler oluşturur. Aile ve toplum içinde engel ve güçlüklerle karşılaşan bu yazarlar aracılığıyla “kadın yazarlık” ve “feminist yazı” olgularını irdeler. Şafak sadece yazarlığı ön plana çıkarmaz; kadınlığın doğasını da romanının odağı yapar. Bu bağlamda, hamilelikteki fizyolojik ve psikolojik değişimlere ayrı bölümler açar. Ayrıca entelektüellik, yazarlık, hırs, inanç, cinsellik gibi kimliğini ve kişiliğini oluşturan farklı yönleri beş minik parmak kadınla kişileştirmek suretiyle romana fantastik bir boyut da katar. Hamilelik haftalarında tutulan günlük ile hamilelik testi ise metni postmodernist romanın formatlarına iyice yerleştirir. Dolayısıyla Siyah Süt, otobiyografik romanın çok ötesinde, postmodernist romanın önemli bir dalı olan “özkurmaca”nın yetkin bir örneğidir.

Abstract

This article focuses on the autofictional features of Siyah Süt (Black Milk, 2007) by Elif Shafak, one of the most prominent authors of contemporary Turkish fiction. Shafak, who had previously avoided marriage, pregnancy, and motherhood, fell in love and married at the age of thirty-three. Two years later, she became pregnant and gave birth to a daughter. Siyah Süt is often described as an “autobiographical novel” because it fictionalizes this episode of Shafak’s life through her own narration. However, the work stands apart from typical autobiographical novels through its narrative structure and fictional elements. Shafak recounts the process of pregnancy and childbirth, employing a chronological structure centered around this personal journey. At the same time, she reflects on the aesthetic and challenging aspects of writing and examines her societal role as a female author through interludes that disrupt the linear flow of the narrative. Shafak also introduces chapters on women writers such as Jane Austen, Virginia Woolf, Fatma Aliye, Halide Edip, and Adalet Ağaoğlu, framing their lives within the context of gender. Through these figures, who faced familial and societal obstacles, she explores the concepts of “women’s writing” and “feminist writing.” Beyond authorship, Shafak places the very nature of womanhood at the center of her novel, devoting entire sections to the physiological and psychological changes associated with pregnancy. Adding a fantastical dimension, Shafak personifies different facets of her identity-intellectualism, authorship, ambition, faith, and sexuality-through five imaginary “finger women.” The inclusion of a pregnancy diary and the depiction of the pregnancy test itself further transform the narrative into a distinctly postmodern novel. Thus, Siyah Süt transcends the boundaries of the conventional autobiographical novel and stands as a compelling example of autofiction, an important branch of the postmodern literary tradition.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sazyek, E. (2025). Elif Şafak’ın Özkurmaca Romanı: Siyah Süt. Folklor/Edebiyat, Cilt: 31 Sayı: 123, 717–740. https://doi.org/10.22559/folklor.2780

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Adak, H. (2004). Otobiyografik benliğin çok-karakterliliği: Halide Edib’in ilk romanlarında toplumsal cinsiyet. S. Irzık ve J. Parla (Ed.) içinde Kadınlar Dile Düşünce: Edebiyat ve Toplumsal Cinsiyet (178-161) İletişim.
  2. Akar, Y. (2015). Elif Şafak’ın romanlarında yapı ve izlek [Yayımlanmamış doktora tezi] Ardahan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  3. Atasü, E. (2015). Benim yazarlarım. Can.
  4. Baldick, C. ([1990] 2008). Oxford dictionary of literary terms. Oxford University Press.
  5. Colonna, V. (1989). L’autofiction: E ssai s ur l a fictionalisation de so i en littérature [Unpublished doctoral dissertation] Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales.
  6. Çetişli, İ. (1998). Batı edebiyatında edebî akımlar. Kardelen.
  7. Dorrit, C. (1999). The distinction of fiction. The Johns Hopkins University Press.
  8. Doubrovsky, S. (1977). Fils. Galilée.
  9. Ecevit, Y. (2002). Türk romanında postmodernist açılımlar. İletişim.
  10. Eliuz, Ü. (2016). Oyunda oyun postmodern roman. Kesit.
  11. Encică, V. (2015). Two types of autobiography. Euromentor Journal-Studies about education, 1 (2) 105-114.
  12. Ferreira-Meyers, K. (2008). Autofiction, problème de définition ou problème de légitimité d’un genre?/. Autofiction: a problem of definition or a problem of legitimacy as a genre?French Studies in Southern Africa. 1(38) 63-78.
  13. Gasparini, P. (2008). Autofction: Une aventure du langage/ Autofction: An adventure in language. Seuil.
  14. Genette, G. (1993). Fiction and Diction. (C. Porter, Trans.) Cornell University Press.
  15. Gökalp Alpaslan, G. (2015). Türk edebiyatında kadınların özyaşamöykülerine zamandizinsel ve betimsel bir bakış. Türkbilig, 1(29) 147-160.
  16. Gökalp Alpaslan, G. (2016). Özyaşamöyküsünde yazarın yeniden doğuşu. Ürün.
  17. Grass, G. (2008). Soğanı soyarken (İ. Özdemir, Çev.) Turkuvaz.
  18. Gronemann, C. (2019). Autofiction. M. Wagner-Egelhaaf (Ed.) içinde Handbook of Autobiography/ Autofiction (241-249) De Gruyter.
  19. Jordan, S. (2013). Ét at Présent Autofiction in the Feminie. French Studies, 67(1), 76-84. https://doi. org/10.1093/fs/kns235
  20. Narlı, M. (2009). Otobiyografi ve roman/Otobiyografik roman. Turkish Studies, 4(1), 901-909. http:// dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.568
  21. Özyer, N. (1993). Edebî tür olarak otobiyografi ve iki örnek. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 10(1), 73-85.
  22. Pîrjol, F. E. (2018). Corporeality and Sexuality in Women’s Autofictions: A Few Romanian Examples. A. Zamfira, C. de Montlibert, D. Radu (Ed.) içinde Gender in Focus: Identities, Codes, Stereotypes and Politics (145-159) Verlag Barbara Budrich.
  23. Rothfield, L. (1981). Autobiography and Perspective in the Confessions of St. Augustine. Comparative Literature, 33(3) 209-223.
  24. Sazyek, H. (2002). Türk romanında postmodernist yöntemler ve yönelimler. Hece, (65/66/67) 493-509. Sazyek, H. (2006). ‘Kolaj’ ve romandaki yeri. Kitap-lık, 1(92) 92-99.
  25. Sazyek, E. (2013). Elif Şafak’ın romanlarında çokkültürlülük aracı olarak tasavvuf. Bilig, 1(66), 205- 228.
  26. Şafak, E. ([2007] 2014). Siyah Süt. Doğan Kitap.
  27. Şaylan, G. (2002). Postmodernizm. İmge.
  28. Şen Akdemir, F. (2022). Elif Şafak’ın Siyah Süt romanında toplumsal cinsiyet kodları ile kadın kimliği arasında kalmışlık. C. Gariper ve E.C. İri (Ed.) içinde Elif Şafak’ın Yazı Evreni (157-174) Çizgi.
  29. Tekin, M. (2001). Roman sanatı. Ötüken.
  30. Tilbe, A. ve Turğut, H. (2013). Romain Gary’den yeniötesi bir özkurgusal roman: Şafakta verilmiş sözüm vardı. Turkish Studies, 8(10), 651-658. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.5114
  31. Tilbe, A. (2019). Yeniötesi yazında özkurmaca. Transnational Press London.
  32. Tilbe, A. ve Budak, E. (2021). Patrick Modiano’nun La Place de L’étoile’inde bir özkurmaca roman okuması. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(4), 2091-2106. https://doi.org/10.33206/ mjss.935841
  33. Zipfel, F. (2005). Autofiction. D. Herman, M. Jahn and M.L. Ryan (Ed.) içinde Routledge Encyclopedia of Narrative Theory (36-37) Routledge.