KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Muhafazakar Düşünce Dergisi / 2013 / Cilt: 10 Sayı: 38

FUAT KÖPRÜLÜ’NÜN MUHAFAZAKÂR ULUSAL TARİH TEZİ KURGUSU

Yalın Alpay(İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü.)
Sayfa
83–126
Yayın Tarihi
2013-12-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ancak günümüzde neredeyse kusursuz bilimsel çalışmalar olarak görülen Köprülü’nünyapıtları, aslında yoğun bir ulusalcılığın yönlendirdiği metinlerdir ve Köprülü’nün tezi de en az Kemalist tez kadar icat edilmiş / kurgulanmış bir tezdir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Modern ulus, rasyonel bir tasarımın, tarih çerçevesinde irrasyonel öğelerle inşasıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İcat edildikleri 1930’lu yıllarda egemen olan devrimci Kemalist tarih tezi, günümüzde yerini muhafazakâr Köprülü tarih tezine bırakmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Ancak günümüzde neredeyse kusursuz bilimsel çalışmalar olarak görülen Köprülü’nünyapıtları, aslında yoğun bir ulusalcılığın yönlendirdiği metinlerdir ve Köprülü’nün tezi de en az Kemalist tez kadar icat edilmiş / kurgulanmış bir tezdir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fuat Köprülü · muhafazakârlık · ulusal tarih

Özet

Modern ulus, rasyonel bir tasarımın, tarih çerçevesinde irrasyonel öğelerle inşasıdır. Ulusal tarih, tasarlanan ulusların içte özgüveni ve birleştiricisi, dışta da meşrulaştırıcısı olacak şekilde icat edilen bir geçmiştir. Türkiye’nin ulusal tarih inşasının başlıca iki damarı devrimci Kemalist tarih tezi ile Köprülü’nün muhafazakâr tarih tezidir. İcat edildikleri 1930’lu yıllarda egemen olan devrimci Kemalist tarih tezi, günümüzde yerini muhafazakâr Köprülü tarih tezine bırakmıştır. Ancak günümüzde neredeyse kusursuz bilimsel çalışmalar olarak görülen Köprülü’nünyapıtları, aslında yoğun bir ulusalcılığın yönlendirdiği metinlerdir ve Köprülü’nün tezi de en az Kemalist tez kadar icat edilmiş / kurgulanmış bir tezdir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Alpay, Y. (2013). FUAT KÖPRÜLÜ’NÜN MUHAFAZAKÂR ULUSAL TARİH TEZİ KURGUSU. Muhafazakar Düşünce Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 38, 83–126. https://ajindex.com/articles/1127578

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (107)

  1. AKBAYRAK, H. (2009) Milletin Tarihinden Ulusun Tarihine: İkinci Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Ulus Devlet İnşa Sürecinde Kurumsal Tarih Çalışmaları, Kitabevi, İstanbul
  2. ALPAY, Y. (2003) “Fuat Köprülü”, Muhafazakârlık, (ed. A. Çiğdem), İletişim, İstanbul
  3. ALPAY, Y. (2004) “Türk’üm, Doğruyum, ‘Beyaz’ım”, Bilgi ve Bellek, Vol.1 (2)
  4. ALPAY, Y. (2007) A Glimpse into the First Racist Approach in the Ottoman Empire: The “Scientific” Racism of Abdullah Cevdet, Boğaziçi University Institute for Graduate Studies in Social Sciences, Yüksek Lisans Tezi
  5. ALPAY, Y. (2012) “Fuat Köprülü’nün Muhafazakarlığı”, Mehmet Fuat Köprülü, (ed. Taştan, Y.K.), T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara
  6. ALPAY, Y. (2012) “Türklüğün Antropolojik İcadı”, Akşam Kitap, Sayı:18
  7. ANDERSON, B. (2006) Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism, Verso, London
  8. ATATÜRK, M.K. (1961) Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Cilt I, (haz. Uman, N.) Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, Ankara
  9. AVCIOĞLU, D. (1974) Milli Kurtuluş Tarihi, Cilt I, İstanbul Matbaası, İstanbul
  10. BANARLI, N.S. (1960) Yahya Kemal’in Hatıraları, Yahya Kemal Enstitüsü, İstanbul
  11. BARZUN, J. (1965) Race: A Study in Superstition, Harper & Row, New York
  12. BERKTAY, H. (1983) Cumhuriyet İdeolojisi ve Fuat Köprülü, Kaynak Yayınları, İstanbul
  13. CALHOUN, C. (1997) Nationalism, University of Minnesota Press, Minneapolis
  14. CARR, E.H. (1945) Nationalism and After, MacMillan, London
  15. DE WAAL MALEFİJİT, A. (1974) Images of Man: A History of Anthropological Thought, Knopf, New York
  16. DE WEESE, D. (2006) “Foreword”, Early Mystics in Turkish Literature, (Köprülü, F.) (çev. Leiser, G.), Routledge, London
  17. DİVİTÇİOĞLU, S. (1999) Osmanlı Beyliğinin Kuruluşu, Yapı Kredi, İstanbul
  18. DRESSLER, M. (2012) “Fuad Köprülü’nün Tarih Yazısına Milliyetçiliğin Etkisi”, Mehmet Fuat Köprülü, (ed. Taştan, Y.K.), T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara
  19. DRESSLER, M. (2010) How to Conceptualize Inner-Islamic Plurality/Difference: ‘Heterodoxy’ and ‘Syncretism’ in the Writings of Mehmet F. Köprülü (1890–1966), British Journal of Middle Eastern Studies, Vol.37 (3)
  20. EMECEN, F.M. (2001) “Gazaya Dair XIV. Yüzyıl Kaynakları Arasında Bir Gezinti”, İlk Osmanlılar ve Batı Anadolu Beylikler Dünyası, Kitabevi, İstanbul
  21. FERİDUN, H. (1939) “Sorbon Üniversitesi’ne Türk Bayrağını Çektiren Adam”, Yedigün, Sayı:352
  22. FUCHS, E. (2002) “Conceptions of Scientific History in the Nineteenth-Century West”, Turning Points in in Historiography: A Cross-Cultural Perspective, (ed. Wang, Q.E. & Iggers, G.G.), The University of Rochester Press, New York
  23. GALİP, R. ( 1932) “ Türk I rk ve M edeniyet T arihine Umumi B ir B akış”, Birinci Türk Tarih Kongresi, Konferanslar, Müzakere Zabıtları, T.C. Maarif Vekaleti ve Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti, Ankara
  24. GİBBONS, H.A. (1998) Osmanlı İmparatorluğu’nun Kuruluşu, (çev. Özdem, R.H.), 21.Yüzyıl Yayınları, Ankara
  25. GÖKALP, Z. (1999) “Ahlaki Türkçülük”, Türkçülüğün Esasları, Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara
  26. GÖKALP, Z. (1999) “Garba Doğru”, Türkçülüğün Esasları, Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara
  27. GÖKALP, Z. (1999) “Halka Doğru”, Türkçülüğün Esasları, Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara
  28. GÖKALP, Z. (1999) “Hars ve Tehzib”, Türkçülüğün Esasları, Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara
  29. GÖKALP, Z. (1999) “Milli Kültür ve Medeniyet”, Türkçülüğün Esasları, Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara,
  30. GÖKALP, Z. (1999) “Türkçülüğün Tarihi”, Türkçülüğün Esasları, Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara
  31. GÖKALP, Z. (2011) “Tarih İlim mi? Yoksa Sanat mı?”, Milli Tarihin İnşası, (haz. Şimşek, A. & Satan, A.), Tarihçi, İstanbul
  32. GÖKAP, Z. (1999) “Milli Tesanüdü Kuvvetlendirmek”, Türkçülüğün Esasları, Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara
  33. GÖKAP, Z. (1999) “Milli Vicdanı Kuvvetlendirmek”, Türkçülüğün Esasları, Milli Eğitim Bakanlığı
  34. GUEHENNO, J.M. (1998) “Ulusların Sonu”, (çev.Özcan, M.E.) Demokrasinin Sonu, Dost, Ankara
  35. HARRIS, M. (1968) The Rise of Anthropological Theory: A History of Theories of Culture, Crowell, New York
  36. HEYD, U. (1950) Foundations of Turkish Nationalism, The Life and Teachings of Ziya Gökalp, Luzac & Company and The Harvill, London
  37. HILL, C.L. (2002) “National Histories and World Systems: Writing Japan, France, and the United States”, Turning Points in in Historiography: A Cross-Cultural Perspective, (ed. Wang, Q.E. & Iggers, G.G.), The University of Rochester Press, New York
  38. HOBSBAWM, E.J. (1997) Nations and Nationalism, Cambridge University Press, Cambridge
  39. IGGERS, G.G. (2000) Bilimsel Nesnellikten Postmodernizme Yirminci Yüzyılda Tarih Yazımı, (çev. Güven, G.Ç.), Tarih Vakfı Yurt, İstanbul
  40. IGGERS, G.G. (2003) “20. Yüzyılda Tarih Yazımı”, (çev. Elhüseyni, N.), Tarihin Kötüye Kullanımı, Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı, İstanbul
  41. İNALCIK, H. (1962) “The Rise of Ottoman Historiography”, (ed. Lewis, B. & Holt, P.M.), Historians of the Middle East, Oxford University Press, Oxford
  42. İNAN, Afet (1947) Türkiye Halkının Antropolojik Karakteri ve Türkiye Tarihi, Türk Irkının Vatanı Anadolu (64.000 kişi üzerinde anket), Türk Tarih Kurumu, Ankara
  43. İNAN, A. (1932) “Tarihten Evvel ve Tarih Fecrinde”, Birinci Türk Tarih Kongresi, Konferanslar, Müzakere Zabıtları, T.C. Maarif Vekaleti ve Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti, Ankara
  44. İNAN, A. (1939) “Atatürk ve Tarih Tezi”, Belleten, Vol.3 (10)
  45. KAISER, T. (2000) “ The E vil Empire? The Debate on Turkish Despotism i n Eighteenth- Century French Political Culture”, The Journal of Modern History, Vol.72 (1)
  46. KARAMUSTAFA, A. (2005) “Yesevilik, Melametilik, Kalenderilik, Vefailik ve Anadolu Tasavvufunun Kökenleri Sorunu”, Osmanlı Toplumunda Tasavvuf ve Sufiler (haz. Ocak, A.Y.), Türk Tarih Kurumu, Ankara
  47. KARPAT, K. (2012) “Mehmet Fuat Köprülü ve Osmanlı: Muhafazakar Modern Bir Tarihçi”, Mehmet Fuat Köprülü, (ed. Taştan, Y.K.), T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara
  48. KAŞGARLI, Mahmud (1939) Divanü Lugat-it Türk Tercümesi, (çev. Atalay, B.), Cilt I, Alaeddin Kıral Basımevi, Ankara
  49. KEDOURIE, E. (1961) Nationalism, Hutchinson & Co., London
  50. KILIÇBAY, M.A. (2000) “Osmanlı Kuruluşunun Efsanevi Yanı”, Osmanlı Devletinin Kuruluşu, Efsaneler ve Gerçekler, İmge, Ankara
  51. KÖPRÜLÜ, F. (1327) “Edebiyatlar Arasında”, Servet-i Fünun, Vol.41 (1043)
  52. KÖPRÜLÜ, F. (1327) “Sanatkar ve Hayat”, Servet-i Fünun, Vol.42 (1067)
  53. KÖPRÜLÜ, F. (1327) “Tahassüsat-ı Sanat: Din ve Edebiyat”, Servet-i Fünun, Vol.41 (1047)
  54. KÖPRÜLÜ, F. (1328) “Türklük ve Yeni Lisan”, Servet-i Fünun, Vol.42 (1091)
  55. KÖPRÜLÜ, F. (1329) “Tercüme-i Hal: Yunus Emre, Asarı”, Türk Yurdu, Vol.4 (43)
  56. KÖPRÜLÜ, F. (1329) “Türk Edebiyatı Tarihi: Yunus Emre, Asarı”, Türk Yurdu, Vol.5
  57. KÖPRÜLÜ, F. (1329) “Türk Edebiyatı Tarihinde Usul”, Bilgi Mecmuası, No:1
  58. KÖPRÜLÜ, F. (1330) “Hace Ahmed Yesevi: Çağatay ve Osmanlı Edebiyatları Üzerindeki Tesiri”, Bilgi Mecmuası, Sayı:1
  59. KÖPRÜLÜ, F. (1333) “Bizde Milli Tarih Yazılabilir mi?”, Yeni Mecmua, Sayı:12
  60. KÖPRÜLÜ, F. (1336) “Osmanlı Tarihi Meselesi”, Dersaadet, 30 Eylül
  61. KÖPRÜLÜ, F. (1336) “Tarihimizi Nasıl Yazabiliriz?”, Ümid, Sayı:12
  62. KÖPRÜLÜ, F. (1337) “Milli Hars”, İkdam, 18 Haziran
  63. KÖPRÜLÜ, F. (1337) “Tarih Kırıntıları”, İkdam, 9 Ağustos
  64. KÖPRÜLÜ, F. (1343) Oğuz Etnolojisine Dair Tarihi Notlar, Matbaa-i Amire, İstanbul
  65. KÖPRÜLÜ, F. (1927) “Münevver Karşısında Tarih”, Hayat, Vol.1 (7)
  66. KÖPRÜLÜ, F. (1927) “Osmanlı İmparatorluğu’nun Kuruluşu Meselesi – Gibbons ve Giese’nin Eserleri Münasebetiyle – I”, Hayat, Vol.1 (11)
  67. KÖPRÜLÜ, F. (1932) “Türk Tarihi Hakkında Bazı Umumi Meseleler”, Birinci Türk Tarih Kongresi, Konferanslar, Müzakere Zabıtları, T.C. Maarif Vekaleti ve Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti, Ankara
  68. KÖPRÜLÜ, F. (1970) “Bektaş”, İslam Ansiklopedisi: İslam Alemi Tarih, Coğrafya, Etnografya ve Biyografya Lugati, Cilt II, Milli Eğitim, İstanbul
  69. KÖPRÜLÜ, F. (1991) Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar, Diyanet İşleri Başkanlığı, Ankara
  70. KÖPRÜLÜ, F. (1999) Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu, Türk Tarih Kurumu, Ankara
  71. KÖPRÜLÜ, F. (1999) Osmanlı’nın Etnik Kökeni, Kaynak, İstanbul
  72. KÖPRÜLÜ, F. (2000) Anadolu’da İslamiyet, İnsan, İstanbul
  73. KÖPRÜLÜ, F. (2004) Bizans Müesseselerinin Osmanlı Müesseselerine Etkileri, Akçağ, Ankara
  74. KÖPRÜLÜ, F. (2011) “Bizde Tarih ev Müverrihler Hakkında”, Milli Tarihin İnşası, (haz. Şimşek, A. & Satan, A.), Tarihçi, İstanbul
  75. LEISER, G. (2012) “Çağdaş Türkoloji Araştırmalarında Köprülü’nün Yeri”, Mehmet Fuat Köprülü, (ed. Taştan, Y.K.), T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara
  76. LINDNER, R.P. (1983) Nomads and Ottomans in Medieval Anatolia, Indiana University, Bloomington
  77. MACMILLAN, M. (2002) Paris 1919, Six Months That Changed the World, Random House, New York
  78. MEINECKE, F. (1970) Cosmopolitanism and the National State, Princeton University Press
  79. OCAK, A.Y. (2012) “’Postmortem’ Eleştirilerin Odağında ‘Kült’ Bir Tarihçi: Fuat Köprülü”, Mehmet Fuat Köprülü, (ed. Taştan, Y.K.), T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara
  80. OKAY, O. (1981) Serves Antlaşmasına Doğru (Çeşitli Konferans ve Toplantıların Tutanakları ve Bunlara İlişkin Belgeler), Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, Ankara
  81. ORTAYLI, İ. (2010) “Resmi Tarihçilik Sorunu Üzerine”, Osmanlı Düşünce Dünyası ve Tarihyazımı, (ed. Berktay, A.), Türkiye İş Bankası, İstanbul
  82. PALTI, E.J. (2002) “The Nation as a Problem: Historians and the ‘National Question’”, History and Theory, Vol.40 (3)
  83. PARLA, T. (1985) The Social and Political Thought of Ziya Gökalp 1876-1924, E.J. Brill, Leiden
  84. SAFA, P. (1999) Türk İnkılabına Bakışlar, Ötüken, Ankara
  85. SMITH, A.D. (1991) National Identity, Penguin, London
  86. SMITH, A.D. (2001) “Milliyetçilik ve Tarihçiler”, Tartışılan Sınırlar, Değişen Milliyetçilik, (çev. Türkmen, İ.), Şehir, İstanbul
  87. SMITH, A.D. (2002) Ulusların Etnik Kökeni, (çev. Bayramoğlu, S. & Kendir, H.), Dost, Ankara
  88. SNYDER, L.L. (1962) The Idea of Racialism, Its Meaning and History, Van Nostrand Reinhold Company, New York
  89. SÖNMEZ, E. (2012) “Annales Okulunun Türkiye’deki Tarih Araştırmalarına Etkisi”, Mehmet Fuat Köprülü, (ed. Taştan, Y.K.), T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara
  90. SUNY, R.G. (2001) “Constructing Primordialism: Old Histories for New Nations”, The Journal of Modern History, Vol. 73 (4)
  91. ŞİMŞEK, A. & Satan, A. (2011) “Türkiye’de Milli Tarihin İnşası”, Milli Tarihin İnşası, (haz. Şimşek, A. & Satan, A.), Tarihçi, İstanbul
  92. TANSEL, F. ( 2006) “ Preface t o t he S econd E dition”, Early Mystics in Turkish Literature, (Köprülü, F.) (çev. Leiser, G.), Routledge, London
  93. TANSEL, F.A. (1966) “Memleketimizin Acı Kaybı: Prof. Dr. Fuad Köprülü”, Belleten, Sayı:30
  94. TANSEL, F.A. (1969) “Fuad Köprülü’nün 1913’te Türk Milliyetçiliği Hakkında Bazı Fikirleri: Türklük-İslamlık”, Türk Kültürü, Sayı:81
  95. TEKELİ, İ. (1998) “Uluslaşma Süreçleri ve Ulusçu Tarihyazımı Üzerine”, Tarihyazım Üzerine Düşünmek, Dost, Ankara
  96. TOPRAK, Z. (2012) “Tarih, Antropolojik Dilbilim ve Güneş-Dil Teorisi”, Darwin’den Dersim’e Cumhuriyet ve Antropoloji, Doğan, İstanbul
  97. TUNÇAY, M. (1991) Cihat ve Tehcir, Afa, İstanbul
  98. TUNÇAY, M. (2012) “Etik Açıdan Fuat Köprülü”, Mehmet Fuat Köprülü, (ed. Taştan, Y.K.), T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara
  99. TURAN, O. (1953) “Mukaddime”, 60. Doğum Yılı Münasebetiyle Fuad Köprülü Armağanı, (Melanges & Köprülü, F.), Ankara Üniversitesi Dil ve Coğrafya Fakültesi, İstanbul
  100. İNALCIK, H. (1968) “Türk İlmi ve M. Fuad Köprüü”, Türk Kültürü, Vol.6 (65)
  101. FILIPOVIÇ, N. (1999) “Müellif Hakkında Not”, Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu (Köprülü, F.), Türk Tarih Kurumu, Ankara
  102. WEISS, M.L. & Mann, A.E. (1975) Human Biology and Behavior: An Anthropological Perspective, Little Brown, Boston
  103. WITTEK, P. (2000) Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğuşu, (çev. Berktay, F.), Pencere, İstanbul
  104. WHITE, H. (1975) Metahistory, The Historical Imagination in Nineteenth Century Europe, The Johns Hopkins University Press, Baltimore
  105. YILDIRIM, R. (2012) “Büyüklüğün Büyümeye Set Çekmesi: Fuat Köprülü’nün Türkiye’de Yesevilik Araştırmalarına Katısı Üzerine Bir Değerlendirme”, Mehmet Fuat Köprülü, (ed. Taştan, Y.K.), T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara
  106. GALİP, R. ( 1932) “ Türk I rk ve M edeniyet T arihine Umumi B ir B akış”, Birinci Türk Tarih Kongresi, Konferanslar, Müzakere Zabıtları, T.C. Maarif Vekaleti ve Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti, Ankara
  107. TANSEL, F. ( 2006) “ Preface t o t he S econd E dition”, Early Mystics in Turkish Literature, (Köprülü, F.) (çev. Leiser, G.), Routledge, London