Dergiler / Muhafazakar Düşünce Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 53

TARİHSEL ARKA PLANIYLA TÜRKİYE’DE İSLAMOFOBİ

Mustafa Sami Mencet(AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
191–208
Yayın Tarihi
2018-04-03
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada mizah dergileri ve twitterdaki örneklerden hareketle Batı’daki İslamofobi kavramının beslendiği düşünce biçiminin tarihsel arka plan ile Türk medyasındaki İslamofobik benzerlikler karşılaştırılmakta, yapılan kamuoyu araştırmalarının ışığında toplumsal ayrışmaya yol açabilecek riskler hakkında önerilerde bulunularak konunun önemine dikkat çekilmektedir. 

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslamofobi, en basit tabiriyle İslam’dan ve Müslümanlardan duyulan korkudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türkiye’de İslamofobi, genellikle İslami kavramların suni tartışmalarla gündeme gelerek dinin itibarsızlaştırılması, Müslümanların mizah yoluyla alay konusu edilmesi, sosyal medya başta olmak üzere çeşitli mecralarda Müslümanların Peygamberine hakaret edilmesi ya da en haffnden İslam’a ve Müslümanlara ait birçok olgunun olumsuz temsillerle sunularak toplumsal ayrışmaya neden olacak önyargıların güçlendirilmesi şeklinde tezahür etmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada mizah dergileri ve twitterdaki örneklerden hareketle Batı’daki İslamofobi kavramının beslendiği düşünce biçiminin tarihsel arka plan ile Türk medyasındaki İslamofobik benzerlikler karşılaştırılmakta, yapılan kamuoyu araştırmalarının ışığında toplumsal ayrışmaya yol açabilecek riskler hakkında önerilerde bulunularak konunun önemine dikkat çekilmektedir. 
🔬Tür:Derleme
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslamofobi · Medya · Batılılaşma

Özet

İslamofobi, en basit tabiriyle İslam’dan ve Müslümanlardan duyulan korkudur. Bu korku tıpkı diğerleri gibi şiddetle iç içedir. Salman Rüşdî’nin kitabına gösterilen tepkilerle gündeme gelen bu kavram, Müslümanların azınlıkta olduğu ülkelerde Müslümanlara yönelik şiddet olaylarıyla anılır hale gelmiştir. Ancak Türkiye gibi halkın büyük bir çoğunluğunun Müslüman olduğu ülkelerde de İslamofobi’den söz etmek mümkündür. Türkiye’de İslamofobi, genellikle İslami kavramların suni tartışmalarla gündeme gelerek dinin itibarsızlaştırılması, Müslümanların mizah yoluyla alay konusu edilmesi, sosyal medya başta olmak üzere çeşitli mecralarda Müslümanların Peygamberine hakaret edilmesi ya da en haffnden İslam’a ve Müslümanlara ait birçok olgunun olumsuz temsillerle sunularak toplumsal ayrışmaya neden olacak önyargıların güçlendirilmesi şeklinde tezahür etmektedir. Çalışmada mizah dergileri ve twitterdaki örneklerden hareketle Batı’daki İslamofobi kavramının beslendiği düşünce biçiminin tarihsel arka plan ile Türk medyasındaki İslamofobik benzerlikler karşılaştırılmakta, yapılan kamuoyu araştırmalarının ışığında toplumsal ayrışmaya yol açabilecek riskler hakkında önerilerde bulunularak konunun önemine dikkat çekilmektedir. 

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Mencet, M. S. (2018). TARİHSEL ARKA PLANIYLA TÜRKİYE’DE İSLAMOFOBİ. Muhafazakar Düşünce Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 53, 191–208. https://ajindex.com/articles/1127423

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. AHMED, A. (2007). Küreselleşme krizi: İslam’a yolculuk. (İ., Kapaklıkaya. çev.) İstanbul: Ufuk Kitapları.
  2. AKINER, N. (2004). Düşman değiliz: 11 Eylül’ün ardından Amerikan Milliyetçiliği. İstanbul: Karakutu Yayınları.
  3. AKINER, N. (2007). The Jyllands-Posten Prophet Muhammad cartoons controversy: Freedom of expression or clashing of stereotypes?. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Hakemli Dergisi 29, 7-25
  4. AKINER, N., Mencet, M. S. (2016). Türkiye’de İslamofobi: Mizah dergilerinde İslam’ın temsili. Akademik İncelemeler Dergisi, 11(2).
  5. BEZCİ, B., ÇİFTÇİ, Y., Self Oryantalizm: İçimizdeki modernite ve/veya içselleştirdiğimiz modernleşme” Akademik İncelemeler Dergisi (Journal of Academic Inquiries) 7(1), 2012
  6. CANTEK, L. (2011) Şehre göçen eşek. Popüler kültür, mizah ve tarih. İstanbul: İletişim Yayınları
  7. CANTEK, L., GÖNENÇ, L. (2017) Muhalefet Defteri-Türkiye’de Mizah Dergileri ve Karikatür. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları
  8. ÇARKOĞLU, A., TOPRAK, B. (2006). Değişen Türkiye’de din, toplum ve siyaset. TESEV. http:// research.sabanciuniv.edu/5851/1/DegisenTRdeDin-Toplum-Siyaset.pdf Erişim: 12.01.2018
  9. CUMHURİYET, 2018. “Diyanet: 9 yaşına giren kız evlenebilir, gebe kalabilir” http://www. cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/897196/Diyanet__9_yasina_giren_kiz_evlenebilir__ gebe_kalabilir.html Erişim: 4.1.2018
  10. CESARI, J.,ESPOSITO, J. (1999). İslam’dan korkmalı mı? ( A. Meral, çev.) İstanbul: Birey Yayınları.
  11. DEMİR, S.T. (2016). Türkiye’de Mizah Dergileri, Kültürel Hegemonya ve Muhalefet. SETAV. https://setav.org/assets/uploads/2016/10/20161011162019_turkiyede-mizahdergileri-pdf.pdf Erişim 12.04.2017
  12. DİRLİK, A. (1996). Chinese History and the Question of Orientalism. History and Theory, Vol. 35, No. 4, Theme Issue 35: Chinese Historiography inComparative Perspective (Dec., 1996), pp. 96-118
  13. Diyanet İşleri Başkanlığı, (2018). Basın Açıklaması. https://www.diyanet.gov.tr/tr-TR/ Kurumsal/Detay/11163/basin-aciklamasi Erişim: 4.1.2018
  14. ESPOSITO, J. L. (2002). İslam Tehdidi Efsanesi (Ö. Baldık, A. Köse, T. Küçükcan, çev.) İstanbul: Ufuk GARAUDY, R. (1996). İslam’ın Vadettikleri (S. Akdemir, çev.) İstanbul: Pınar Yayınları
  15. İNALCIK, H. (2011). Türkiye ve Avrupa: Dün bugün. Doğu Batı Düşünce Dergisi (2) 13-36
  16. KABAKÇI, E. (2012). Toynbee, Arnold J. İslam Ansiklopedisi içinde. (41) 273-274 Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı
  17. KARA, İ. (2014). Cumhuriyet Türkiyesi’nde Bir Mesele Olarak İslam. İstanbul: Dergah
  18. KILIÇBAY, M. A. (1985). Osmanlı ve Batılılaşma. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi. 1.Cilt (147-152) İstanbul: İletişim
  19. LEAN, N. (2012). İslamofobi Endüstrisi. (H. Gümüşsoy, çev.) Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Hizmete Özel Yayın.
  20. Mak Danışmanlık (2017). Türkiye’de Toplumun Dine ve Dini Değerlere Bakışı. http://www. makdanismanlik.org/wp-content/uploads/2017/06/MAK-DANI%C5%9EMANLIKT%C3%9CRK%C4%B0YEDE-TOPLUMUN-D%C4%B0NE-VE-D%C4%B0N%C4%B0- DE%C4%9EERLERE-BAKI%C5%9EI-ARA%C5%9ETIRMASI.pdf (Erişim Tarihi: 02.01.2018).
  21. MARDİN, Ş. (1998). Türkiye’de Din ve Siyaset (Makaleler-3) İstanbul: İletişim
  22. MERT, N. (2013). Türkiye’de Sosyal Bilimlerin Dine Bakışı. Sosyal Bilimleri Yeniden Düşünmek: Sempozyum Bildirileri. T. Bora (der.) 198-208. İstanbul: Metis
  23. ÖZEL, İ. (1985). Tanzimat’ın Getirdiği ‘Aydın’. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi. 1.Cilt (61-66) İstanbul: İletişim
  24. RAMONET, I. (2004). Beşinci kuvvet. Y.İnceoğlu (çev.) Varlık Dergisi. 1159. 3-7
  25. SAİD, E.W. (2008). Medyada İslam: Gazeteciler ve Uzmanlar Dünyaya Bakışımızı Nasıl Belirliyor? (A. Babacan, çev.) İstanbul: Metis.
  26. SAİD, E.W. (2008). Şarkiyatçılık. (B. Ülner, çev.) İstanbul: Metis
  27. SEPETCİ, T., MENCET, M. S. (2017). Üniversite Öğrencilerinin Medya Kullanım Alışkanlıkları ve Eğitim Amaçlı Medyayı Kullanım Bilinci. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 7(2), 192-218.
  28. SERDAR, Z. (2001). Postmodernizm ve Öteki. (G. Kaçmaz, çev.) İstanbul: Söylem
  29. STELLA, F. (2014). Avrupa’da İslam Hakkında Bilinenler. U. Eco (Ed.) Ortaçağ. L.T. Basmacı (çev.), s. 642-648, İstanbul: Alfa
  30. TİMUR, T. (1985). Osmanlı ve Batılılaşma. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi. 1.Cilt (139-142) İstanbul: İletişim
  31. YAN, G., SANTOS, C. A. (2009). China Forever: Tourism Discourse and Self-Orientalism. Annals of Tourism Research, 36(2), 295-315. doi:10.1016/j.annals.2009.01.003
  32. YALSIZUÇANLAR, S. (2011). Doğu Batı arasında sinema. Doğu Batı Düşünce Dergisi (2) 182-187