Dergiler / Muhafazakar Düşünce Dergisi / 2020 / Cilt: 16 Sayı: Özel Sayı-1 Özel Sayı

ASIR SONU OSMANLI EDEBİYATINI YENİDEN DÜŞÜNMEK: SERVET-İ FÜNÛN ŞİİR TELAKKİSİNDE ÖZNELLİK VE DÜNYEVİLEŞME

Deniz Aktan Küçük(İSTANBUL ŞEHİR ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9272-6751
Sayfa
142–161
Yayın Tarihi
2020-12-07
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu anlamda, Servet-i Fünûn şiir telakkisi Osmanlı düşün ve şiirini belirleyen Tanrı-merkezli paradigmanın asır sonunda yerini özne ve öznenin dünyevi deneyimini merkeze alan bir başka paradigmaya adım adım nasıl bıraktığını görmeyi de mümkün kılar.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Servet-i Fünûn dergisi, özellikle 1896 sonrasında, Tevfik Fikret’in Recaizâde Mahmut Ekrem’in tavsiyesiyle derginin edebî kısmının yazı işleri müdürü olmasının ardından, edebî yenileşme taraftarları için bir merkez haline gelir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Recaizâde Mahmut Ekrem bununla birlikte Talîm-i Edebiyat (1882), III.
💡
Sonuç & Katkı:Bu anlamda, Servet-i Fünûn şiir telakkisi Osmanlı düşün ve şiirini belirleyen Tanrı-merkezli paradigmanın asır sonunda yerini özne ve öznenin dünyevi deneyimini merkeze alan bir başka paradigmaya adım adım nasıl bıraktığını görmeyi de mümkün kılar.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı Şiiri · Recaizâde Mahmut Ekrem · Servet-i Fünûn

Özet

Servet-i Fünûn dergisi, özellikle 1896 sonrasında, Tevfik Fikret’in Recaizâde Mahmut Ekrem’in tavsiyesiyle derginin edebî kısmının yazı işleri müdürü olmasının ardından, edebî yenileşme taraftarları için bir merkez haline gelir. Recaizâde Mahmut Ekrem bununla birlikte Talîm-i Edebiyat (1882), III. Zemzeme (1885), Takdîr-i Elhân (1886), Pejmürde (1895) ve Takrizat (1898) gibi kuramsal çalışmalarıyla Servet-i Fünûn edebî hareketinin oluşumuna da katkı sağlar. Bu çalışmalarda ortaya koyulduğu şekilde, Recaizâde Mahmut Ekrem’in aynı zamanda Tanrı merkezli paradigmayla da uzlaşan özne merkezli, dünyevi şiir kuramı, yeni bir edebiyat (Edebiyat-ı Cedide) inşa etme sürecinde Servet-i Fünûn hareketi tarafından da kabul görür. Ancak bu kabulün ardından Servet-i Fünûn çevresi Recaizâde Ekrem’in çizdiği öznellik sınırlarının da ötesine geçerek, Ekrem’in şiir kuramına Tanrı’yı şiirden tamamen çıkararak meydan okur. Bu anlamda, Servet-i Fünûn şiir telakkisi Osmanlı düşün ve şiirini belirleyen Tanrı-merkezli paradigmanın asır sonunda yerini özne ve öznenin dünyevi deneyimini merkeze alan bir başka paradigmaya adım adım nasıl bıraktığını görmeyi de mümkün kılar.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Küçük, D. A. (2020). ASIR SONU OSMANLI EDEBİYATINI YENİDEN DÜŞÜNMEK: SERVET-İ FÜNÛN ŞİİR TELAKKİSİNDE ÖZNELLİK VE DÜNYEVİLEŞME. Muhafazakar Düşünce Dergisi, Cilt: 16 Sayı: Özel Sayı-1 Özel Sayı, 142–161. https://ajindex.com/articles/1127338

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Akay, H. (1998). Servet-i Fünûn Şiir Estetiği: Cenab Şahabeddin’in Gözüyle. İstanbul: Kitabevi.
  2. Beiser, F. C. (2006). The Romantic Imperative: The Concept of Early German Romanticism. Cambridge ve Londra: Harvard University.
  3. Calinescu, M. (2010). Modernliğin Beş Yüzü: Modernizm, Avangard, Dekadans, Kitsch, Postmodernizm. (S. Gürses, Çev.). İstanbul: Küre.
  4. Ercilasun, B. (1981). Servet-i Fünûn’da Edebî Tenkit. Ankara: Kültür Bakanlığı.
  5. Ferry, L. (2012). Homo Esteticus: Demokrasi Çağında Beğeninin İcadı. (D. Çetinkasap, Çev.). İstanbul: Pinhan.
  6. Gencer, B. (2012). İslâm’da Modernleşme: 1839-1939. Ankara: Doğu-Batı.
  7. Kaplan, M. (2007). Tevfik Fikret: Devir-Şahsiyet-Eser. İstanbul: Dergâh.
  8. Kurt, Ç. (2008). Edebiyatı Yeniden Şekillendirmek: Ahmed Şuayb’ın Edebiyat Eleştirisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
  9. Lee, S. (2006). A World Abandoned by God: Narrative and Secularism. Lewisburg: Bucknell University.
  10. Lukacs, G. (2003). Roman Kuramı. (C. Soydemir, Çev.). İstanbul: Metis.
  11. Mardin, Ş. (1998). “Tanzimat ve Aydınlar”. Makaleler III: Türkiye’de Din ve Siyaset içinde (272- 273). İstanbul: İletişim.
  12. Miller, J. H. (2000). The Disappearance of God: Five Nineteenth-Century Writers. Cambridge, Mass.: Harvard University.
  13. Paden, W. E. (2008). Kutsalın Yorumu. (A. Kurt, Çev.). Bursa: Sentez.
  14. Recaizâde Mahmut Ekrem. (1997). “Zemzeme (Üçüncü Kısım) Mukaddime”. Parlatır. İ., Çetin, N. ve Sazyek, H. (Haz.). Bütün Eserleri II içinde (281-288). İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı.
  15. Recaizâde Mahmut Ekrem. (2008). Elhân–Takdîr-i Elhân: Her Güzel Şey Şiirdir. Arseven, T. (Haz.). Erzurum: Salkımsöğüt.
  16. Recaizâde Mahmut Ekrem. (2011). Ta’lîm-i Edebiyat. Kacıroğlu, M. (Haz.). Sivas: Asitan.
  17. Safranski, R. (2013). Romantik: Bir Alman Sorunsalı. (A. Nalbant, Çev.). İstanbul: Kabalcı.
  18. Taburoğlu, Ö. (2008). Dünyevi ve Kutsal: Modernlerin Maneviyat Arayışları. İstanbul: Metis.
  19. Taylor, C. (2007). A Secular Age. Cambridge MA ve Londra: Belknap Press of Harvard University.
  20. Tevfik Fikret. (1987). Dil ve Edebiyat Yazıları. Parlatır, İ. (Haz.) Ankara: Türk Dil Kurumu.
  21. Tuğcu, E. (2013). Osmanlı’nın Son Döneminde Şiir Eleştirisi. İstanbul: İletişim.
  22. Wordsworth, W. ve Coleridge, S. T. (1991). “Preface. Brett, R.L. ve Jones”, A. R. (Haz.) Lyrical
  23. Ballads içinde (233-259). Londra, New York: Routledge.