KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2007 / Cilt: 24 - Sayı: 24-25

Klasik Kelami Tartışmaların Doğuşu Ve Gelişimine Etki Eden Faktörler

Influential Factors On Rise And Development Of The Classical Debates Of Theology

Fethi Kerim KAZANÇ
Sayfa
179–227
Yayın Tarihi
2007-07-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Zât-sıfat ilişkisi, Kur’ân’ın yaratılmışlığı, teşbîhçilik, hür irade ve kader, cevher-araz metafiziği, nedensellik, imâmet ve mehdîlik gibi konular etrafında oluşan kelâmî problemler, klâsik tartışmalar arasında önemli bir yer işgal etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, klâsik kelâmî tartışmaların zuhûru ve teşekkül sürecinde hangi iç ve dış sâiklerin etkili olduğunu araştırmayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İç âmiller, anlamı kapalı olan âyetlerin farklı şekillerde anlaşılması ve siyasal mücadelelerden iba-rettir.
💡
Sonuç & Katkı:Zât-sıfat ilişkisi, Kur’ân’ın yaratılmışlığı, teşbîhçilik, hür irade ve kader, cevher-araz metafiziği, nedensellik, imâmet ve mehdîlik gibi konular etrafında oluşan kelâmî problemler, klâsik tartışmalar arasında önemli bir yer işgal etmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fırka · Mezhep · Mürci’îlik

Özet

Bu çalışma, klâsik kelâmî tartışmaların zuhûru ve teşekkül sürecinde hangi iç ve dış sâiklerin etkili olduğunu araştırmayı amaçlamaktadır. İç âmiller, anlamı kapalı olan âyetlerin farklı şekillerde anlaşılması ve siyasal mücadelelerden iba-rettir. Bir yandan yabancı din, mezhep ve medeniyetler, öte yandan felsefî akım-lar yanında Yunanca, Süryanice ve Farsça’dan Arapça’ya yapılmış olan tercüme faaliyetleri, dış faktörler olarak işlev görmüştür. Ayrıca, dış faktörler kelâm ilmi-nin tekevvün ve gelişim sürecini hızlandırmıştır. Zât-sıfat ilişkisi, Kur’ân’ın yaratılmışlığı, teşbîhçilik, hür irade ve kader, cevher-araz metafiziği, nedensellik, imâmet ve mehdîlik gibi konular etrafında oluşan kelâmî problemler, klâsik tartışmalar arasında önemli bir yer işgal etmektedir.

Abstract

This paper aims at searching for that which internal and external causes were effective in rise and formative progress of classical disputes of speculative theology. Internal factors consist of commenting verses in the Holy Qur’ân which are complicated their meanings in different manners and political struggles. On the one hand, the foreign religions, sects and civilizations, in addition to the philisophical movements, translation activities which are done from Greek, Syriac, and Persian into Arabic fulfilled function as external influences on the other hand. Furthermore, foreign motives had sped course of coming to existence and formation in science of theology. The theological problems which are centred on subjects such as relation between essence and attributes, the created Qur’ân, anthropomorphism, free will and predestination, metaphysics of substances and accidents, causation, imamate, and the Moslem Messianism occupy an important place among the classical discussions.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KAZANÇ, F. K. (2007). Klasik Kelami Tartışmaların Doğuşu Ve Gelişimine Etki Eden Faktörler. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 24 - Sayı: 24-25, 179–227. https://ajindex.com/articles/112670

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. ABDÜLCEBBÂR, el-Kâdî, el-Muğnî fî Ebvâvi’t-Tevhîd ve’l-Adl, nşr. İbrâhîm el- Ebyârî, c. VII (Halku’l-Kur’ân), eş-Şirketü’l-Arabiyye li’t-Tıbâ‘a ve’n- Neşr, Kahire 1380 / 1961. ABDÜLCEBBÂR, el-Kâdî, “el-Muhtasar fî Usûli’d-Dîn”, Resâ’ilü’l-Adl ve’t- Tevhîd, nşr. Muhammed Amâre, c. I, Dârü’l-Hilâl, Kahire 1971, (ss. 161-253). ABDÜLCEBBAR, el-Kâdî, Şerhu’l-Usûli’l-Hamse, thk. Abdülkerîm Osman, Mektebetü Vehbe, Kahire 1408 / 1988. ABDÜLHAMÎD, İrfan, İslâm’da İtikâdî Mezhepler ve Akaid Esasları, trc. M. Saim Yeprem, Marifet Yayınları, İstanbul 1983. ABDÜRRÂZIK, Mustafa, Temhîd li Târîhi’l-Felsefeti’İ-İslâmiyye, Lecnetü’t- Te’lîf ve’t-Terceme ve’n-Neşr, Kahire 1363 / 1944.
  2. ANAWATI, G.C. and GARDET, L., Introduction a la Théologie Musulmane, Paris 1948.
  3. ATAY, Hüseyin, Kur’an’da İman Esasları, Atay Yayınevi, Ankara 1998.
  4. AYDIN, Mahmut, Tarihsel İsa: İmanın Mesih’inden Tarihin İsa’sına, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2002. ÂYETULLAH KÂŞİFU’L-GITÂ’, Muhammed el-Huseyn, Aslu’ş-Şîa ve Usûluhâ, Dâru’l-Bahr, Beyrut 1979 / 1960; Ca‘ferî Mezhebi ve Esasları, trc. Abdülbâkıy Gölpınarlı, Yaylacık Matbaası, İstanbul 1979. el-BAĞDÂDÎ, Abdülkâhir b. Tâhir, Kitâbü Usûli’d-Dîn, Matba‘tü’d-Devle, İstan- bul 1346 / 1928. el-BAĞDÂDÎ, Abdülkâhir b. Tâhir, el-Fark beyne’l-Firak, thk. Muhammed Muhyiddîn Abdilhamîd, el-Mektebetü’l-Asriyye, Beyrut 1411 / 1990;
  5. Mezhepler Arasındaki Farklar, Önsöz ve notlarla trc. Ethem Ruhi Fığlalı, T.D.V. Yayınları, Ankara 1991. el-BÂKILLÂNÎ, el-Kâdî Ebû Bekr, et-Temhîd fî’r-Redd ‘alâ’l-Mülhideti’l- Mu‘attıla ve’r-Râfıza ve’l-Havâric ve’l-Mu‘tezile, nşr. M. Muhammed el-Hudayrî ve M. Abdülhâdî Ebû Rîde, Dâru’l-Fikri’l-Arabî, Kahire 1366 / 1947. el-BEHİYY, Muhammed, İslâm Düşüncesinin İlâhî Yönü, trc. Sabri Hizmetli, Fecr Yayınevi, Ankara 1992. el-BÎRÛNÎ, Ebû’r-Reyhân Muhammed b. Ahmed el- Harizmî, Alberuni’s India (Tahkîku mâ li’l-Hind), ed. Edward C. Sachau, London 1887. el-BUHÂRÎ, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmâîl, Sahîhu’l-Buhârî, c. II, İstanbul 1315 / 1897. el-BUHÂRÎ, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmâîl, Halku’l-Ef ‘âli’l-İbâd ve’r-Redd alâ’l-Cehmiyye ve Ashâbi’t-Ta‘tîl, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut 1407 / 1987.
  6. BULUT, Mehmet, Ehl-i Sünnet ve Şia’da İsmet İnancı, Risale Yayınları, İstan- bul 1991, ss. 135-137. el-CÂBİRÎ, Muhammed Âbid, Arap Aklının Oluşumu (Tekvînü’l-Akli’l-Arabî), trc. İbrahim Akbaba, İz Yayıncılık, İstanbul 1997. el-CÂBİRÎ, Muhammed Âbid, İslâm’da Siyasal Akıl, trc. Vecdi Akyüz, Kitabevi, İstanbul 1997. CÂRULLAH, Zühdî Hasan, el-Mu‘tezil