Dergiler / Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2019 / Cilt: 18 - Sayı: 4

Osmanlı’dan Günümüze Bulam

Bulam: Since Ottoman Times up to Nowadays

Sayfa
1537–1555
Yayın Tarihi
2019-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Buğday, mısır, nohut ve arpa ziraatının yapılmasının yanı sıra otu ve suyu ile konargöçer aşiretlerin yaylak olarak yaz aylarında hayatlarını sürdürdükleri elverişli yaylalara sahip olmasıyla Bulam’ın önemli bir yerleşim yeri olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada başta tahrir defterleri olmak üzere diğer arşiv belgeleri temelinde Bulam’ın XVI. yüzyılın başlarından itibaren idari, iktisadi ve sosyal yapısı ele alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Buna göre, tarihi eski çağlara dayanan Bulam, Yavuz Sultan Selim tarafından 1516’da Osmanlı topraklarına dâhil edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Buğday, mısır, nohut ve arpa ziraatının yapılmasının yanı sıra otu ve suyu ile konargöçer aşiretlerin yaylak olarak yaz aylarında hayatlarını sürdürdükleri elverişli yaylalara sahip olmasıyla Bulam’ın önemli bir yerleşim yeri olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı · Bulam · idari

Özet

Bu çalışmada başta tahrir defterleri olmak üzere diğer arşiv belgeleri temelinde Bulam’ın XVI. yüzyılın başlarından itibaren idari, iktisadi ve sosyal yapısı ele alınmıştır. Buna göre, tarihi eski çağlara dayanan Bulam, Yavuz Sultan Selim tarafından 1516’da Osmanlı topraklarına dâhil edilmiştir. Osmanlı idari yapısı içerisinde XVI. yüzyılın başlarından XIX. yüzyılın başlarına kadar Malatya sancağının Kâhta kazasının Pağnik nahiyesine bağlı bir köy statüsüne sahip olan Bulam, daha sonra Malatya sancağının merkez kazasına tabi olarak nahiye statüsü kazanmıştır. 1954’te Çelikhan ilçesine bağlanan Bulam, 1967’de Pınarbaşı kasabası adıyla belde haline getirilmiştir. Buğday, mısır, nohut ve arpa ziraatının yapılmasının yanı sıra otu ve suyu ile konargöçer aşiretlerin yaylak olarak yaz aylarında hayatlarını sürdürdükleri elverişli yaylalara sahip olmasıyla Bulam’ın önemli bir yerleşim yeri olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, Bulam’da boyahane ve değirmen gibi küçük işletmeler de bulunmaktaydı. Bu bağlamda Bulam’da Osmanlı Devleti’nin belli başlı yerlerde uyguladığı malikâne-divani sistemi uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen tüm bu bulguların Bulam’ın XVI. yüzyılın başlarından itibaren idari, iktisadi ve sosyal yapısının temel dinamiklerinin ortaya konulmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract

Drawing on land registrations (tahrir defterleri) and various archival sources, this study deals with administrative, economic and social situations of Bulam. As an old settlement, which dates back to ancient times, Bulam was included in the Ottoman lands in 1516 by Yavuz Sultan Selim. Bulam had a village status under the nahiye of Pağnik which was a kaza of Kâhta in sanjak of Malatya from the beginning of the 16th century until beginning of the 19th century. Bulam, which became a district in 1954, was converted into a town in 1967 under the name of Pınarbası. Bulam has been an important settlement both for agriculture in particular for wheat, barley, corn, chickpea cultivation and its rich pasture and water sources attracted semi-nomads as grazing land. However, Bulam had economic facilities such as dye houses and grain mills in the Ottoman period. In this regard, as it applied elsewhere in the Ottoman State, malikâne-divani system was applied in Bulam. Consequently, these findings have significant implications to reveal the basic dynamics of administrative, economic and social structure of Bulam since the beginning of the 16th century.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SÖYLEMEZ, F. (2019). Osmanlı’dan Günümüze Bulam. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 18 - Sayı: 4, 1537–1555. https://ajindex.com/articles/112447

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. a. Başbakanlık Osmanlı Arşivi: BOA, BEO, No. 2313/173435, 2356/176690; BOA, Cevdet Darphane ve Meskûkât, No. 2223; BOA, DH. MKT., No. 1474/107, 1484/99, 2381/29; BOA, DH. TMIK. M, 87/24; BOA, HR. SYS, No. 82/40; BOA, Maliye Nezareti Varidat, Defter No. 2304; BOA, MŞH. ŞSC. d No. 172, 178; BOA, NFS.d., No. 2699; BOA, TD, No. 71, 123, 156, 408, 997, 1137. İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün İller İdaresi Genel Müdürlüğü’ne gönderdiği 14.03.1967 tarih ve 5748 sayılı yazısı. T.C. Başvekâlet Merkezi İstatistik Müdüriyet-i Umumiyesi Neşriyatı (1927). 1927
  2. Umumi Nüfus Tahriri, Yayın No. 2, Ankara. T.C. Başbakanlık İstatistiksel Genel Direktörlüğü. (1937). 1935 Genel Nüfus Sayımı Kati ve Mufassal Neticeler, Malatya Vilayeti, Neşriyat Sayısı:75, Cilt:39, Hüsnütabiat Basımevi, İstanbul. T.C. Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (1941). 1940 Genel Nüfus Sayımı: metod ve alınan muvakkat neticeler, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası'ndan ayrı basım, İstanbul. T.C. Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (1949). 1945
  3. Genel Nüfus Sayımı, Kesin ve Açıklamalı sonuçlar, yayın sayısı No. 286, Cilt no. 31, Ankara. T.C. Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (1951). 1950 Umumî Nüfus sayımı, vilâyet, kaza, nahiye ve köyler itibariyle nüfus, neşriyat no. 359. T.C. Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (1961). 1955
  4. Genel Nüfus Sayımı, Yayın No: 412, Ankara. T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1963). 1960
  5. Genel Nüfus Sayımı, Yayın No: 444, Ankara.
  6. DİE. (1973). 1970
  7. Genel nüfus sayımı, Nüfusun sosyal ve ekonomik nitelikleri: Adıyaman, DİE Yay. No. 690, Ankara.
  8. DİE. (1979). 1975
  9. Genel nüfus sayımı, Nüfusun sosyal ve ekonomik nitelikleri: Adıyaman, DİE Yay. No. 843, Ankara.
  10. DİE. (1983). 1980
  11. Genel nüfus sayımı, Nüfusun sosyal ve ekonomik nitelikleri: Adıyaman, DİE Yay. No. 990, Ankara.
  12. DİE. (1987). 1985
  13. Genel nüfus sayımı, Nüfusun sosyal ve ekonomik nitelikleri: Adıyaman, DİE Yay. No. 1237, Ankara.
  14. DİE. (1993). 1990
  15. Genel nüfus sayımı, Nüfusun sosyal ve ekonomik nitelikleri: Adıyaman, DİE Yay. No. 1582, Ankara.
  16. DİE. (2002). 2000 Genel Nüfus Sayımı: Nüfusun Sosyal ve Ekonomik Nitelikleri 02 Adıyaman, DİE Yay. No. 2589, Ankara. 1301 Senesi Mamüratülaziz Vilayeti Salnamesi. 1312 Tarihli Mamüratülaziz Vilayeti Salnamesi. Aksoy, Ö. A. & Dilçin, D. (1995).
  17. Tarama Sözlüğü. C. I, Ankara:
  18. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  19. Barkan, Ö. L. (1953). Tarihî demografi araştırmaları ve Osmanlı tarihi. Türkiyat Mecmuası, X, 1-26.
  20. Barkan, Ö. L. (1980). Türk-İslâm t