Dergiler / Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi / 2026 / Cilt: 20 Sayı: 3

Üniversitelerin Beden Eğitimi ve Spor Bölümlerinde Okuyan Engelli Öğrencilerin Uyum Düzeyleri ve Beklentileri

Adaptation Levels and Expectations of Students with Disabilities in Physical Education and Sports Departments of Universities

Sevinç Namlı(ERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0003-0958-6792
Sibel Suveren(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0001-5677-1689
Sayfa
445–470
Yayın Tarihi
2019-09-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Görme engelli ve bedensel engelli katılımcılar fiziksel alanların düzenlenmesi, uygulamalı derslerdeki sorunları ön plana çıkarken, işitme engelli katılımcıların kuramsal derslerde sorun yaşadıkları tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, beden eğitimi ve spor bölümlerinde okuyan engelli öğrencilerin bölümlerine uyumlarını ve beklentilerini tespit etmeye yöneliktir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nicel ve nitel yaklaşımların bir arada kullanıldığı, karma yaklaşım desenlerinden Açımlayıcı Sıralı Desen ile kurgulanan araştırma, 2015-2016 Eğitim-Öğretim yılında Türkiye genelindeki 21 üniversitenin Beden eğitimi ve spor bölümlerinde öğrenim gören tüm engelli öğrencilerin katılımıyla gerçekleşmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Görme engelli ve bedensel engelli katılımcılar fiziksel alanların düzenlenmesi, uygulamalı derslerdeki sorunları ön plana çıkarken, işitme engelli katılımcıların kuramsal derslerde sorun yaşadıkları tespit edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2015-2016 Verileri
⚙️Değişkenler:Engelli · spor · uyum

Özet

Bu araştırma, beden eğitimi ve spor bölümlerinde okuyan engelli öğrencilerin bölümlerine uyumlarını ve beklentilerini tespit etmeye yöneliktir. Nicel ve nitel yaklaşımların bir arada kullanıldığı, karma yaklaşım desenlerinden Açımlayıcı Sıralı Desen ile kurgulanan araştırma, 2015-2016 Eğitim-Öğretim yılında Türkiye genelindeki 21 üniversitenin Beden eğitimi ve spor bölümlerinde öğrenim gören tüm engelli öğrencilerin katılımıyla gerçekleşmiştir. Araştırmanın nicel bölümüne, 27’si görme engelli, 9’u işitme engelli, 38 ‘i bedensel engelli olmak üzere 71 öğrenci katılmıştır. Nitel bölümde ise, 4 görme, 3 işitme ve 4 bedensel engelli olmak üzere toplam 11 öğrenci katılmıştır. Veri toplama aracı olarak “Beden Eğitimi ve Spor Bölümlerinde Okuyan Engelli Öğrencilerin Uyum Ölçeği’’ ve “Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu” kullanılmıştır. Görme engelli ve bedensel engelli katılımcılar fiziksel alanların düzenlenmesi, uygulamalı derslerdeki sorunları ön plana çıkarken, işitme engelli katılımcıların kuramsal derslerde sorun yaşadıkları tespit edilmiştir. Öğretim elemanlarının derslerde kendilerine daha fazla zaman ayırması gibi ortak beklentilerinin olduğu belirlenmiştir.

Abstract

This research aims to determine the adaptations and expectations of the students with disabilities, who study in the physical education and sports departments, to their deparments. The research, which is composed of explanatory sequential design out of the mixed approach designs and in which quantitative and qualitative approaches are used together, were made with the participation of all the students with disabilities studying in physical education and sports departments of 21 universities in Turkey during 2015-2016 academic year. 71 students including 27 with visual impairments, 9 with hearing impairments and 38 with physically impairments participated in the quantitative section of the research. 11 students including 4 with visually impairments, 3 with hearing impairments and 4 with physically impairments participated in the qualitative section. "Adaptation Scale of Students with Disabilities Studying in Physical Education and Sports Departments” and "Semi-structured Interview Form” were used as data collection tools. While the participants with visually impairments and physically impairments emphasized the issue of organizing the physical areas and problems in the practical lessons, the participants with hearing impairments were found to have problems in theoretical lessons. It was determined that the students with disabilities have common expectations, such as instructors sparing more time for them during the lessons.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Namlı, S., Suveren, S. (2019). Üniversitelerin Beden Eğitimi ve Spor Bölümlerinde Okuyan Engelli Öğrencilerin Uyum Düzeyleri ve Beklentileri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, Cilt: 20 Sayı: 3, 445–470. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.440429

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. Alpar, (2012). Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlilik-güvenirlilik. Ankara: Detay.
  2. Alsancak, H., Tomruk, H., Çatana, N., Türkekul, A., & Dolamaç, N. (2013). Engelli hakları başucu kitapçığı. Ankara: Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı.
  3. Balcı, A. (2010). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem A.
  4. Beech, M. (2010). Assisting students with disabilities. 3. Edition. USA: Florida State University Learning Systems Institute.
  5. Brott, P. E., & Myers, J. E. (2002). Development of professional school counseloridentity a grounded theory. In S. B. Merriam (Ed). Qualitative research in practice examples for discussion and analysis (pp. 145-160). San Francisco: Jossey-Bass A Wiley Company.
  6. Bundesarbeitsgemeinschaft für Rehabilititaion. (1994). Rehabilitation behinderter. Schadigung, diagnostik, therapie, nachsorge. Köln: Deutscge ArtzteVerlag.
  7. Burcu, E. (2002). Üniversitede okuyan özürlü öğrencilerin sorunları: Hacettepe-Beytepe Kampüsü öğrencileri örneği. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 19(1), 83-103.
  8. Creswell, J. W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. (Third Edt.). California: Sage Pub.
  9. Doğan, İ., & Çitil, M. (2011). Engelli çocuk ve ergenlerin sosyolojik boyutu. A. Kulaksızoğlu (Hazırlayan). Engelli çocuk ve ergenlerin hakları el kitabı içinde (s. 29-44). İstanbul: Çocuk Vakfı.
  10. Emiroğlu, B.G. (2008). Üniversitelerde görme engelli öğrenciler için bilişim. Akademik Bilişim, 1-5.
  11. Gürsel, O. (2010). Görme yetersizliği olan öğrenciler. İ. H. Diken (Ed.). Özel gereksinimi olan öğrenciler ve özel eğitim içinde (s. 217-249). 2. Baskı. Ankara: Pegem Akademi.
  12. İkiz, F.E., & Otlu, B.M. (2015). Üniversite yaşamına uyum sürecinde yaşanan sorunlar ve başa çıkma yolları. CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 13(4), 35-52.
  13. İlhan, E. L., & Esentürk, O. K. (2014). Zihinsel engelli bireylerde sporun etkilerine yönelik farkındalık ölçeği (ZEBSEYFÖ) geliştirme çalışması. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 9(1), 19-36.
  14. Karahan, B. G., & Kuru, E. (2015). Ortopedik, görme ve işitme engelli öğrenciler için beden eğitimi ve spor dersi tutum ölçeği geliştirme çalışması. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(1), 36-46.
  15. Kayri, M. (2009). Araştırmalarda gruplar arası farkın belirlenmesine yönelik çoklu karşılaştırma (Post-Hoc) teknikleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 51-64.
  16. Lieu, J. E. (2015). Management of children with unilateral hearing loss. Otolaryngologic Clinics of North America, 48, 1011-1026.
  17. Makaraoğlu, B. (2012). İşitme engelli yetişkinlerin Türkçe biçim bilimi farkındalığı. Dil ve Edebiyat Eğitim Dergisi, 1(3), 53-63.
  18. Namlı, S., & Suveren, S. (2017). Beden Eğitimi Ve Spor Programlarında Okuyan Engelli Öğrencilerin Bölümlerine Uyumlarını Tespit Etmek Amacıyla Ölçek Geliştirme Çalışması. Beden Egitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(3).
  19. Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi (2015). Milli Sporcu Yerleştirme İşlemleri Tercihlerin Alınması. http://osym.gov.tr/belge/1-23628/2015-ogrenci-secme-ve-yerlestirme-sistemi-osys-milli-sp-.html sayfasından erişilmiştir.
  20. Öztürk, M. (2011). Türkiye’de engelli gerçeği. İstanbul: MÜSİAD Cep.
  21. Punch, K. F. (2014). Sosyal araştırmalara giriş: Nicel ve nitel yaklaşımlar. Ankara: Siyasal.
  22. Riddell, S., & Weedon, E. (2014). Disabled students in higher education: Discourses of disability and the negotiation of identity. International Journal of Educational Research, 63, 38-46.
  23. Subaşıoğlu, F. (2008). Üniversitelerin bilgi ve belge yönetimi bölümleri’nin “engellilik farkındalığı” üzerine bir araştırma. Bilgi Dünyası, 9(2), 399-430.
  24. Şişman, Y. (2014). Engelliler açısından eşitlik, ayrımcılık ve eğitim hakkı. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 32.
  25. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (2011). Engelli bireylerde toplumsal uyum. Ankara: Aile Ve Tüketici Hizmetleri.
  26. Tekinarslan, İ. Ç. (2010). Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler. İ. H. Diken (Ed.). Özel gereksinimi olan öğrenciler ve özel eğitim içinde (s. 135-166). 2. Baskı. Ankara: Pegem Akademi.
  27. Türnüklü, A. (2000). Eğitimbilim araştırmalarında etkin olarak kullanılabilecek nitel bir araştırma tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 6(4), 543-559.
  28. Yetim, A. A. (2014). Engelliler sporuna sosyolojik yaklaşım. II. Uluslararası Engellilerde Beden Eğitimi ve Spor Kongresi’nde sunulmuş bildiri, Batman.
  29. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.