Dergiler / Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi / 2019 / Cilt: 20 Sayı: 4

Sosyal Bilgiler Ders Kitabı ve Öğretim Programının Engellilik Açısından İncelenmesi

Abdurrahman Mengi(VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5903-254X
Sayfa
707–736
Yayın Tarihi
2019-12-04
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma bulguları çerçevesinde, engellilik olgusuna ilişkin mevcut kaynaklardaki eksiklerin giderilmesine yönelik bir dizi önemli öneriden bulunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, İlkokul ve Ortaokul Sosyal Bilgiler Ders Kitabı (SBDK) ve Öğretim Programı’nın (ÖP) engellilik açısından incelenmesini amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın veri toplama süreci Eylül 2018’de başlayıp Şubat 2019'de tamamlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma bulguları çerçevesinde, engellilik olgusuna ilişkin mevcut kaynaklardaki eksiklerin giderilmesine yönelik bir dizi önemli öneriden bulunulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2018 Verileri
⚙️Değişkenler:Sosyal bilgiler dersi · öğretim programı · engellilik olgusu

Özet

Bu araştırma, İlkokul ve Ortaokul Sosyal Bilgiler Ders Kitabı (SBDK) ve Öğretim Programı’nın (ÖP) engellilik açısından incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma ile engelliliğe ilişkin kavramların, konu/temaların İlkokul ve Ortaokul SBDK ve ÖP’nda ne şekilde, kaç kez ve hangi bağlamlarda ele alındığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmanın veri toplama süreci Eylül 2018’de başlayıp Şubat 2019'de tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri doküman incelemesi yoluyla elde edilmiş ve elde edilen veriler doküman incelemesi aşamalarına uygun olarak içerik analizi tekniğiyle incelenmiştir. Araştırma sonucu genel olarak değerlendirildiğinde; Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından hazırlanan Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’ndan (SBDÖP) yer alan öğrenme alanının hepsinde ele alınan toplam 33 kazanımdan sadece iki kazanım ile engellilik olgusuna yer verilmiştir. Ayrıca ders kitaplarında ise toplam 33 farklı kavram ile engellilik konusuna dikkat çekilmiştir. Araştırma bulguları çerçevesinde, engellilik olgusuna ilişkin mevcut kaynaklardaki eksiklerin giderilmesine yönelik bir dizi önemli öneriden bulunulmuştur.

Abstract

This study aims to examine the Social Studies Textbook (SST) and Curriculum of Primary and Secondary Schools in terms of disability. The study tries to figure out how, how many times and in what contexts the concepts and themes related to disability are handled in the SST and Curriculum of Primary and Secondary Schools. Qualitative research approach has been adopted in this research. Data collection process started in September 2018 and finished in February 2019. The data of the study were obtained by document analysis and the data were analyzed with the content analysis technique in accordance with the stages of document review. The results show, in general, only two acquisitions out of the learning areas covered by the Social Studies Curriculum prepared by the Ministry of National Education. In this area of learning, 33 grades in the 4th and 5th grades of the primary school and 33 in the 6th grade and 31 in the 7th grade are given. With only two acquisitions, all of these gains were included in the disability phenomenon. A total of 26 different concepts and 8 visuals in the textbooks have focused attention on the issue of disability. Therefore, it has been concluded that the concept of disability in the SST and Curriculum is treated very little. At the end of the research, a number of suggestions have been made to eliminate the shortcomings in the existing sources of disability.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Mengi, A. (2019). Sosyal Bilgiler Ders Kitabı ve Öğretim Programının Engellilik Açısından İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, Cilt: 20 Sayı: 4, 707–736. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.529379

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Alkan, C. (1984). Sosyal bilimlerin öğretiminde yenileşme eğilimleri, [Eğitim ve Bilim], 9/49.
  2. Hürriyet, (1994). Ana Britannica Genel Kültür Ansiklopedisi. İstanbul: Ana Yayıncılık 30/132.
  3. Balcı, A. (2001). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  4. Bauman, Z. (2015). Sosyolojik Düşünmek, Çev. A. Yılmaz, İstanbul: Ayrıntı.
  5. Berkant, H. G., Atmaca, Y. (2013). Altıncı ve yedinci sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarının insan hakları ve demokrasi kavramlarının incelenmesi, [Turkish Studies], Volume 8/12, p. 179-198.
  6. Binbaşıoğlu, C. (1981), Özel öğretim yöntemleri. Ankara: Binbaşıoğlu Yayınevi.
  7. Bourdieu, P. (2015). Ayrım beğeni yargısının toplumsal eleştirisi, Çev. D. F. Şannan ve A. G. Berkkurt, Ankara: Heretik.
  8. Bourdieu, (2016). Akademik aklın eleştirisi pascalca düşünme çabaları, Çev. P. Burcu Yalım, İstanbul: Metis.
  9. Çayır K. ve Ergün, M., (2017), Ders Kitaplarında Engellilik Tavsiyeler Raporu, İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (SEÇBİR) ISBN: 978-605-399-483-1
  10. Demir, A.(2018). Bourdieu’nun Kavramları Doğrultusunda İlişkisel Olarak Fiziksel Engelliliğin Kültürel İnşası: Konak Örneği [The Cultural Buıldıng Of Physıcal Dısabılıty In Relatıonshıp Wıth The Concepts Of The Bourdieu: Case Of Konak]. Journal of Social And Humanities Sciences Research (JSHSR). Vol:5 / Issue:29. pp.3777-3786.
  11. Depelteau, F. (2015). Relational sociology, pragmatism, transactions and social fields, [International Review of Sociology—Revue Internationale de Sociologie], Vol. (25), No. (1), 45–64.
  12. Deveci, H., (2005). Sosyal bilgiler dersinde gazete kullanımı, [Tojet], ISSN: 1303-6521 volume 4 Issue 3 Article 21.
  13. Goffman, E. (2016). Günlük yaşamda benliğin sunumu, Çev. B. Cezar, İstanbul: Metis.
  14. Hunkins, F. P., Jeter, J. & Maxey P. F, (1982). Social studies in the elementary school. Columbus, Ohio, Merrill.
  15. İpek, İ. (2011). İlköğretim 6 ve 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında vatandaşlık eğitiminin sosyal bilgiler öğretim programındaki hedeflere uygunluğu yönünden incelenmesi, Balıkesir Üniversitesi, Yüksek Lisans.
  16. Kasper, D. (2017). Sosyolojiyi dinamik ilişkilere odaklanarak geliştirmek, ilişkisel sosyoloji (ontolojik ve teorik yönelimler), Çev. Ö. Akkaya, Yay. Haz. A. Esgin ve G. Çeğin, Ankara: Phoenix.
  17. Kısakürek, M. A., (1987). Sosyal bilgiler öğretiminin niteliği, kapsamı ve amaçları, sosyal bilgiler öğretimi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Eğitim Önlisans Programı.
  18. Mengi, A. (2014). Sosyolojik Boyutlarıyla Otizm, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Elazığ.
  19. Milli Eğitim Bakanlığı, (2018). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı, Ankara: www.meb.gov.tr
  20. Moffat, M.P. (1957). Sosyal bilgiler öğretimi. Çeviren: N. Oran. İstanbul: MEB.
  21. NCSS (1994). Curriculum Standards For Social Studies: Expectations Of Excellence. Washington DC: National Council For The Social Studies.OECD, (1966). The Social sciences and the policies of governments. Paris.
  22. Oğuzkan, A. F. (1993). Eğitim terimleri sözlüğü. Ankara.
  23. Paykoç, F., (1991). Tarih öğretimi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Lisans Tamamlama Programı.
  24. Sönmez, V., (1996). Sosyal bilgiler öğretimi. Ankara: Pegem Yayınları.
  25. Sözer, E., (1998). Kuramdan uygulamaya sosyal bilimlerin öğretimi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi yayını, UNESCO. L'Enseignement Des Sciences Sociales. 14 Kitaplık Dizi. Paris, 1958.
  26. Sunal, C. S., & Haas, M. E. (2002). Social studies for the elementary and middle grades: A constructivist approach. Boston: Allyn and Bacon.
  27. Varış, F., (1973). Türkiye'de lisans-üstü eğitim: sosyal bilimlerde. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
  28. Yurt, İ. ve H. T. Sevil. Sosyal alanlarda türkiye'nin araştırma potansiyeli ve sorunları araştırması raporu. Yayınlanmamış materyal. Ankara: DPT., 1973.
  29. http://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_09/06123056_meb_istatistikleri_orgun_egitim_2017_2018.pdf (Erş. Tarihi: 25.10.2018)
  30. Moffat, M.P. (1957). Sosyal bilgiler öğretimi. Çeviren: N. Oran. İstanbul: MEB.
  31. Sözer, E., (1998). Kuramdan uygulamaya sosyal bilimlerin öğretimi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi yayını, UNESCO. L'Enseignement Des Sciences Sociales. 14 Kitaplık Dizi. Paris, 1958.