KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi / 2026 / Cilt: 24 Sayı: 1

Üstün Yetenekli Çocukların Okul Öncesi Dönemde Yaşadıkları Eğitsel Problemlerin Anne Görüşlerine Göre İncelenmesi

An Investigation of the Educational Problems of Gifted Children in the Preschool Period According to the Perspectives of Mothers

Fatma Betül Şenol(Afyon Kocatepe Üniversitesi)0000-0002-4844-4968
Sayfa
159–178
Yayın Tarihi
2023-03-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Araştırmanın sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin ailelere çocuklarının farklı gelişim özellikleri, öğrenme becerileri, üstün yetenekli olmaları, yaratıcılıkları hakkında bilgi verdikleri görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Giriş: Üstün yetenekli çocukların gelişimleri okul öncesi dönemde öğretmenleri tarafından fark edilip desteklendiğinde eğitim hayatında yaşadıkları problemlerin en aza ineceği düşünülmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma grubunu, ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiş üstün yetenekli çocuğu olan 75 anne oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Araştırmanın sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin ailelere çocuklarının farklı gelişim özellikleri, öğrenme becerileri, üstün yetenekli olmaları, yaratıcılıkları hakkında bilgi verdikleri görülmüştür.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:üstün yetenekli çocuk · okul öncesi eğitim · eğitsel problemler

Özet

Giriş: Üstün yetenekli çocukların gelişimleri okul öncesi dönemde öğretmenleri tarafından fark edilip desteklendiğinde eğitim hayatında yaşadıkları problemlerin en aza ineceği düşünülmektedir. Çalışmanın amacı, üstün yetenekli çocukların okul öncesi dönemde yaşadıkları problemlerin belirlenmesidir. Bu amaçla okul öncesi dönemde üstün yetenekli çocuğu olan annelerinin çocuklarının gelişimleri hakkında bilgilendirilme durumu, çocukların okul öncesi eğitim kurumlarında yaşadıkları eğitsel problemler ve annelerin okul öncesi eğitimden beklentileri anne görüşleri doğrultusunda incelenmiştir. Yöntem: Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desende planlanmıştır. Çalışma grubunu, ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiş üstün yetenekli çocuğu olan 75 anne oluşturmaktadır. Veriler yarı-yapılandırılmış görüşmelerle toplanmış ve içerik analizi tekniği ile incelenmiştir. Bulgular: Araştırmanın sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin ailelere çocuklarının farklı gelişim özellikleri, öğrenme becerileri, üstün yetenekli olmaları, yaratıcılıkları hakkında bilgi verdikleri görülmüştür. Üstün yetenekli çocukların okul öncesi dönemde yaşadıkları eğitsel problemler uygulanan etkinlik, kullanılan materyaller, öğretmen, akran etkileşimi ve okul temaları altında toplanmıştır. Annelerin okul öncesi eğitimden beklentilerinin ise etkinlik, öğretmen, eğitim ortamı, sosyal duygusal gelişim ve erken tanılama temaları altında toplanmıştır. Tartışma: Araştırmanın sonucunda üstün yetenekli çocukların çoğunun okul öncesi dönemde öğretmenleri tarafından fark edildiği ancak öğretmenler yeterli müdahalelerde bulunmadıkları için eğitsel problemlerin oluştuğu görülmüştür. Ayrıca ailelerin okul öncesi eğitimden beklentilerinin eğitsel problemleri giderme yönünde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç: Üstün yetenekli çocukların okul öncesi dönemde fark edilmeleri potansiyellerini geliştirecek eğitim almalarının başlangıcı niteliğindedir. Dolaysıyla bu çocukların potansiyellerini en üst seviyeye çıkaracak ve yaşadıkları problemleri en aza indirecek eğitsel önlemlerin alınması gerekmektedir.

Abstract

Introduction: When the development of gifted children is noticed and supported by their teachers in the preschool period, the problems they experience in education life become minimized. The aim of the study is to determine the problems experienced by gifted children in the preschool period. For this purpose, the effects of informing mothers about the development of their gifted children in the preschool period, the educational problems experienced by the children in preschool education institutions, and the expectations of mothers from preschool education were examined in line with the perceptions of the mothers. Method: The study was planned in a phenomenological pattern, one of the qualitative research methods. The study group consists of 75 mothers with gifted children determined through the criterion sampling method. Data were collected through semi-structured interviews and were analyzed with the content analysis technique. Findings: In the study, it was determined that preschool teachers gave information to families about their children's different developmental characteristics, learning skills, giftedness, and creativity. The educational problems experienced by gifted children in the preschool period were grouped under the themes of the activity applied, the materials used, the teacher, peer interaction, and the school. The expectations of mothers from preschool education were gathered under the themes of activity, teacher, educational environment, social emotional development, and early identification. Discussion: Since most of the gifted children were noticed in the preschool period by their teachers who did not make adequate interventions, educational problems arose. The expectation of families from preschool education is that their educational problems are solved. Conclusion: Recognition of gifted children in the preschool period is the beginning of their education process that will improve their potential. Therefore, educational measures should be taken to maximize the potential of these children and to minimize the problems they experience.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şenol, F. B. (2023). Üstün Yetenekli Çocukların Okul Öncesi Dönemde Yaşadıkları Eğitsel Problemlerin Anne Görüşlerine Göre İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, Cilt: 24 Sayı: 1, 159–178. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.933677

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (69)

  1. Ayas, M. B. (2018). Üstün yeteneklileri tanılamaya giriş. U. Sak (Ed.), Üstün yeteneklilerin tanılanması [Identifying the gifted] içinde (ss. 1–14). Vize Yayıncılık.
  2. Berkowitz, M. W., & Hoppe, M. A. (2009). Character education and gifted children. High Ability Studies, 20(2), 131-142. https://doi.org/10.1080/13598130903358493
  3. Berman, K. M., Schultz, R. A., & Weber, C. L. (2012). A Lack of awareness and emphasis in preservice teacher training. Gifted Child Today, 35(1), 18–26. https://doi.org/10.1177/1076217511428307
  4. Bildiren, A. (2013). Üstün yetenekli çocuklar aileler ve öğretmenler için bir kılavuz [A guide for gifted children, families and teachers] (2. baskı). Doğan Kitap.
  5. Camilli, G., Vargas, S., Ryan, S., & Barnett, W. S. (2010). Meta-analysis of the effects of early education interventions on cognitive and social development. Teachers College Record, 112, 579–620.
  6. Clark, B. (2013). Growing up gifted: Developing the potential of children at school and at home (8th ed.). Pearson.
  7. Creswell, J. W. (2013). Qualitative Inquiry & Research Design Choosing Among Five Approaches (3rd ed.). Sage.
  8. Cross, T. L. (2014). Social emotional needs: The effects of educational malnourishment on the psychological well-being of gifted students. Gifted Child Today, 37(4), 264–265. Cukierkorn, J. R., Karnes, F. A., Manning, S. J., Houston, H., & Besnoy, K. (2007). Serving the preschool gifted child: Programming and resources. Roeper Review, 29(4), 271–276. https://doi.org/10.1080/02783190709554422
  9. Cutts, N. E., & Moseley, N. (2004). Üstün zekalı ve yetenekli çocukların eğitimi [Education of Gifted and Talented Children] (2nd ed.). Özgür Yayınları.
  10. Dağlıoğlu, E., & Suveren, S. (2013). Okul öncesi dönem üstün yetenekli çocuklarin belirlenmesinde öğrenci ve aile görüsleri ile çocuklarin performanslarinin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(1), 431–453.
  11. Davis, G. A. (2013). Üstün yetenekli çocuklar ve eğitimi [Gifted children and their education]. Özgür Yayınları.
  12. Elder, L., & Paul, R. (2020). Critical thinking: Tools for taking charge of your learning and your life. Foundation for Critical Thinking.
  13. Eriş, B. (2013). Her çocuk üstün yeteneklidir [Every child ıs gifted]. Alfa Eğitim.
  14. Ersoy, F. (2019). Fenomenoloji. In A. Saban & A. Ersoy (Ed.), Eğitimde Nitel Araştırma Desenleri [Qualitative Research Patterns in Education] içinde (ss. 81–134). Anı Yayıncılık.
  15. Foster, S. M. (1993). Meeting the needs of gifted and talented preschoolers. Gifted Child Today, 22(3), 23-30.
  16. Fraser-Seeto, K., Howard, S., & Woodcock, S. (2013). Preparation for teaching gifted students: an updated investigation into university offerings in new south wales. Australasian Journal of Gifted Education, 22, 45–51.
  17. Gallagher, S., Smith, S. R., & Merrotsy, P. (2011). Teachers’ Perceptions of the socioemotional development of ıntellectually gifted primary aged students and their attitudes towards ability grouping and acceleration. Gifted and Talented International, 26(1–2), 11–24. https://doi.org/10.1080/15332276.2011.11673585
  18. Geake, J. G., & Gross, M. U. M. (2008). Teachers’ negative affect toward academically gifted students. Gifted Child Quarterly, 52(3), 217–231. https://doi.org/10.1177/0016986208319704
  19. Gilmanshina, S., Smirnov, S., Ibatova, A., & Berechikidze, I. (2021). The assessment of critical thinking skills of gifted children before and after taking a critical thinking development course. Thinking Skills and Creativity, 39, 100-780. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2020.100780
  20. Gorey, K. M. (2001). Early childhood education: A meta-analytic affirmation of the short- and long-term benefits of educational opportunity. School Psychology Quarterly, 16(1), 9–30.
  21. Grant, A. (2013). Young gifted children transitioning into preschool and school: What matters? Australasian Journal of Early Childhood, 38(2), 23–31. https://doi.org/10.1177/183693911303800204
  22. Gross, M. U. (2006). To group or not to group: Is that the question? In C. Smith (Ed.), Including the gifted and talented: Making inclusion work for more gifted and able learners (pp. 119–137). Routledge.
  23. Hanninen, G. E. (1998). Designing a preschool program for the gifted and talented. In J. F. Smutny (Ed.), The young gifted child: Potential and promise, an anthology içinde (pp. 445–461). Hampton Press.
  24. Harrison, C. (2004). Giftedness in early childhood: The search for complexity and connection. Roeper Review, 26(2), 78–84. https://doi.org/10.1080/02783190409554246
  25. Hotulainen, R. H. E., & Schofield, N. J. (2003). Identified pre-school potential giftedness and its relation to academic achievement and self-concept at the end of finnish comprehensive school. High Ability Studies, 14(1), 55–70. https://doi.org/10.1080/13598130304093
  26. Jeong, H. W. G. (2010). Teachers’ perceptions regardinggifted and talented early childhood students (three to eight years of age). [Ph.D. Dissertation, Saint Louis University]. ProQuest LLC.
  27. Johnsen, S. K. (2012). Standards in gifted education and their effects on professional competence. Gifted Child Today, 35(1), 49–57. https://doi.org/10.1177/1076217511427430
  28. Karakuş, F. (2011). Üstün yetenekli çocukların anne babalarının karşılaştıkları güçlükler. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 127–144.
  29. Kettler, T., Oveross, M. E., & Bishop, J. C. (2017). Gifted education in preschool: perceived barriers and benefits of program development. Journal of Research in Childhood Education, 31(3), 342–359. https://doi.org/10.1080/02568543.2017.1319443
  30. Klein, E. F. (2017). Problem-solving strategies and giftedness. [Master Thessis, University of Twente]. Unıversıty Of Twente Student Theses.
  31. Koshy, V. (2002). Teaching gifted children 4-7 a guide for teachers. David Fulton Publishers.
  32. Laine, S., & Tirri, K. (2016). How Finnish elementary school teachers meet the needs of their gifted students. High Ability Studies, 27(2), 149–164. https://doi.org/10.1080/13598139.2015.1108185
  33. Lassig, C. J. (2009). Teachers’ attitudes towards the gifted: The importance of professional development and school culture. Australasian Journal of Gifted Education, 18, 32–42.
  34. Leikin, R., Paz-Baruch, N., & Leikin, M. (2014). Cognitive characteristics of students with superior performance in mathematics. Journal of Individual Differences, 35(3), 119–129. https://doi.org/10.1027/1614-0001/a000140
  35. Liu, Y. H., Lien, J., Kafka, T., & Stein, M. T. (2005). Discovering gifted children in pediatric practice. Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics, 26(5), 366–369. https://doi.org/10.1097/00004703-200510000-00005
  36. McClarty, K. L. (2015). Life in the fast lane. Gifted Child Quarterly, 59(1), 3–13. https://doi.org/10.1177/0016986214559595
  37. MEB (2013). T. C. Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü Okul Öncesi Eğitimi Programı. Ankara. https://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/ooproram.pdf
  38. Mejía, A., Mariño, J. P., & Molina, A. (2019). Incorporating perspective analysis into critical thinking performance assessments. British Journal of Educational Psychology, 89(3), 456–467. https://doi.org/10.1111/bjep.12297
  39. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2nd ed.). Sage Publications.
  40. Mills, C. J. (1992). Academically talented children: The case for early identification and nurturance. Pediatrics, 89(1), 156–157.
  41. Mooij, T. (2013). Designing instruction and learning for cognitively gifted pupils in preschool and primary school. International Journal of Inclusive Education, 17(6), 597–613. https://doi.org/10.1080/13603116.2012.696727
  42. Park, G., Lubinski, D., & Benbow, C. P. (2013). When less is more: Effects of grade skipping on adult STEM productivity among mathematically precocious adolescents. Journal of Educational Psychology, 105(1), 176–198. https://doi.org/10.1037/a0029481
  43. Pfeiffer, S. I. (2015). Essesntial of gifted assessment. John Wiley & Sons.
  44. Pfeiffer, Steven I. (2002). Identifying gifted and talented students. Journal of Applied School Psychology, 19(1), 31–50. https://doi.org/10.1300/J008v19n01_03
  45. Pfeiffer, Steven I., & Jarosewich, T. (2007). The gifted rating scales-school form. Gifted Child Quarterly, 51(1), 39–50. https://doi.org/10.1177/0016986206296658
  46. Pfeiffer, Steven I., & Petscher, Y. (2008). Identifying young gifted children using the gifted rating scales—preschool/ kindergarten form. Gifted Child Quarterly, 52(1), 19–29. https://doi.org/10.1177/0016986207311055
  47. Pool, J. L., & Hourcade, J. J. (2011). Developmental screening: A review of contemporary practice. Education and Training in Autism and Developmental Disabilities, 46(2), 267–275.
  48. Porter, L. (2005). Gifted young children (2nd ed.). Pen University Press.
  49. Reid, E. E., Diperna, J. C., Missall, K., & Volpe, R. J. (2014). Reliability and structural validity of the teacher rating scales of early academic competence. Psychology in the Schools, 51(6), 535–553. https://doi.org/10.1002/pits.21769
  50. Reis, S. M., & McCoach, D. B. (2000). The underachievement of gifted students: What do we know and where do we go? Gifted Child Quarterly, 44(3), 152–170. https://doi.org/10.1177/001698620004400302
  51. Rogers, K. B. (2007). Lessons learned about educating the gifted and talented. Gifted Child Quarterly, 51(4), 382–396. https://doi.org/10.1177/0016986207306324
  52. Sak, U. (2014). Üstün zekâlılar: Özellikleri tanılanmaları eğitimleri [The gifted: Traits identification training] (4.baskı). Vize Yayıncılık.
  53. Sankar‐DeLeeuw, N. (1999). Gifted preschoolers: Parent and teacher views on identification, early admission and programming. Roeper Review, 21(3), 174–179. https://doi.org/10.1080/02783199909553957
  54. Saranlı, A. G. (2017). Eş zamanlı olmayan gelişimin üstün yetenekli çocuklardaki görünümü üzerine bir örnek olay çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 18(1), 89–108. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.300060
  55. Schmitt, C., & Goebel, V. (2015). Experiences of high-ability high school students. Journal for the Education of the Gifted, 38(4), 428–446. https://doi.org/10.1177/0162353215607325
  56. Silverman, L. K. (2003). Characteristics of giftedness scale: Research and review of the literature. (Available from the Gifted Development Center, 1452 Marion Street, Denver, CO 80218) https://www.spart5.net/cms/lib07/SC01000802/Centricity/Domain/491/Characteristics_Scale.pdf
  57. Stuart, T., & Beste, A. (2011). Farklı olduğumu biliyorum “Üstün yeteneklileri anlayabilmek” [I Know I'm Different "To Understand the Gifted"] (3.baskı). Kök Yayıncılık.
  58. Terman, L. (1926). Genetic studies of genius: Mental and physical traits of a thousand gifted children. Stanford University Press.
  59. Torrance, E. P., & Caropresso, E. J. (1998). PDE-Assesssment of Preschool Giftedness: Intelligence and Creativity. Bulletin Board Pages. Doc. No: 400062
  60. Türnüklü, A. (2000). Eğitimbilim araştırmalarında etkin olarak kullanılabilecek nitel bir araştırma tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 24(24), 543–559. Vidergor, H. E., & Eilam, B. (2011). Impact of Professional Development Programs for Teachers of the Gifted. Gifted and Talented International, 26(1–2), 143–161. https://doi.org/10.1080/15332276.2011.11673598
  61. Vreys, C., Ndungbogun, G. N., Kieboom, T., & Venderickx, K. (2018). Training effects on Belgian preschool and primary school teachers’ attitudes towards the best practices for gifted children. High Ability Studies, 29(1), 3–22. https://doi.org/10.1080/13598139.2017.1312295
  62. Walsh, R., Bowes, J., & Sweller, N. (2017). Why would you say goodnight to the moon? Response of young ıntellectually gifted children to lower and higher order questions during storybook reading. Journal for the Education of the Gifted, 40(3), 220–246. https://doi.org/10.1177/0162353217717032
  63. Walsh, R. L., Hodge, K. A., Bowes, J. M., & Kemp, C. R. (2010). Same age, different page: overcoming the barriers to catering for young gifted children in prior-to-school settings. International Journal of Early Childhood, 42(1), 43–58. https://doi.org/10.1007/s13158-010-0004-8
  64. Wellisch, M. (2019). Ceilinged out: Gifted preschoolers in early childhood services. Journal of Advanced Academics, 30(3), 326–354. https://doi.org/10.1177/1932202X19851276
  65. Wellisch, M. (2021). Parenting with eyes wide open: Young gifted children, early entry and social isolation. Gifted Education International, 37(1), 3–21. https://doi.org/10.1177/0261429419899946
  66. Westhues, A., Nelson, G., & MacLeod, J. (2003). The long-term ımpact of preschool prevention programs: Looking to the future. Prevention & Treatment, 6(1). https://doi.org/10.1037/1522-3736.6.1.636r
  67. Winner, E. (2000). The origins and ends of giftedness. American Psychologist, 55(1), 159–169. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.159
  68. Wolfle, J. (1989). The gifted preschooler: Developmentally different, but still three or four years old. Young Children, 44(3), 41–48.
  69. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri [Qualitative research methods in the social sciences]. Seçkin.