KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi / 2026 / Cilt: 25 Sayı: 3

Okul Öncesi Öğretmenlerinin Üstün Yetenek Potansiyeline İlişkin Algıları

Preschool Teachers’ Perceptions of the Potential of Giftedness

H. Elif Dağlıoğlu(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-7420-815X
Özlem Çerezci(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-8020-6994
Sayfa
227–245
Yayın Tarihi
2024-09-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekliliğe ilişkin olarak gerek eğitim almadan önce gerekse sonrasında bu çocukların daha çok bilişsel gelişim özelliklerini dikkate aldıkları bununla birlikte eğitim aldıktan sonra eğitim almadan öncekine göre daha fazla sayıda ve çeşitte kodlama yaptıkları ortaya çıkmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Giriş: Bu araştırma okul öncesi öğretmenlerinin üstün yeteneklilik konusunda eğitim almadan önce ve sonra bu konudaki algılarını incelemek amacıyla yapılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın çalışma grubunu Çorum İl merkezinde bulunan resmi okul öncesi kurum ve ilköğretim okulu anasınıflarında çalışan gönüllü toplam 171 öğretmen oluşturmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekliliğe ilişkin olarak gerek eğitim almadan önce gerekse sonrasında bu çocukların daha çok bilişsel gelişim özelliklerini dikkate aldıkları bununla birlikte eğitim aldıktan sonra eğitim almadan öncekine göre daha fazla sayıda ve çeşitte kodlama yaptıkları ortaya çıkmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Üstün yeteneklilik · okul öncesi öğretmeni · algı

Özet

Giriş: Bu araştırma okul öncesi öğretmenlerinin üstün yeteneklilik konusunda eğitim almadan önce ve sonra bu konudaki algılarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninde kurgulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Çorum İl merkezinde bulunan resmi okul öncesi kurum ve ilköğretim okulu anasınıflarında çalışan gönüllü toplam 171 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada bilgi formu, beyin fırtınası ve resim tekniği kullanılarak veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler tümevarımsal içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Araştırmada veriler kategorize edilirken belirtilen ifadeler araştırmacılar tarafından en az üç kez incelenerek ayrı ayrı kodlanmış ve oluşturulan kod ve kategoriler üç uzman tarafından incelenerek son hali verilmiştir. Bulgular: Okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekliliğe ilişkin olarak gerek eğitim almadan önce gerekse sonrasında bu çocukların daha çok bilişsel gelişim özelliklerini dikkate aldıkları bununla birlikte eğitim aldıktan sonra eğitim almadan öncekine göre daha fazla sayıda ve çeşitte kodlama yaptıkları ortaya çıkmıştır. Ayrıca üstün yeteneklilik konusunda bilgilendirilmeden önce bu çocukların öğretmeni zorlayabilecek özelliklerini daha çok ifade ettikleri belirlenmiştir. Tartışma: Okul öncesi öğretmenleri üstün yeteneklilik konusunda bilgilendirildikten sonra öncesine nazaran bu çocukların temel olarak bilişsel, dil, sosyal duygusal gelişimleri ile genel gelişimsel özellikleri konusunda oldukça bilgi sahibi oldukları ve bu bağlamda öğretmenlerin üstün yetenekli çocukların zorlayıcı özelliklerine ilişkin görüşlerinin bilgilendirildikten sonra oldukça azaldığı ve öğretmenlerin üstün yetenekli çocukları tanımaya başladıkça zorlayıcı olabilecek özelliklerini kabullenmeye daha eğilimli oldukları ortaya çıkmıştır.

Abstract

Introduction: This study was conducted to examine preschool teachers’ perceptions of giftedness before and after they received training. Method: With a qualitative research design, this study utilized a case study. The working group of the study consisted of 171 volunteer teachers working in the official preschool institutions and primary school kindergartens located in the city centre of Çorum. Data were collected through Information Form, Brainstorming Technique, and Drawing Technique. Inductive content analysis was employed during data analysis. The statements were analysed and coded separately by the researchers at least three times while categorizing the data, and the codes and categories were finalised after three experts’ views. Findings: Preschool teachers were found to be most likely to take into account the cognitive developmental characteristics of these children both before and after receiving the education. In addition, it was revealed that they made a greater number and variety of coding after receiving the training. . It was also determined that before teachers were informed about giftedness, they expressed the characteristics of these children that could challenge them more. Discussion: After the preschool teachers were informed about giftedness, they were found to be more knowledgeable about the cognitive, language, social-emotional development, and general developmental characteristics of these children by reflecting on the drawings they made. In this context, it has been discovered that teachers' perceptions of the challenging traits in gifted children significantly decrease after receiving information, and as teachers become more acquainted with gifted children, they are increasingly inclined to embrace and understand their potentially challenging characteristics.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Dağlıoğlu, H. E., Çerezci, Ö. (2024). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Üstün Yetenek Potansiyeline İlişkin Algıları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, Cilt: 25 Sayı: 3, 227–245. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.1192281

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (49)

  1. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2010). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS Uygulamalı [Research methods in social sciences SPSS applied] (6. Baskı). Sakarya Yayıncılık.
  2. Baysal Metin, N., Dağlıoğlu, H.E., & Saranlı, A.G. (2018). Çocuk gelişimi bakış açısıyla üstün yetenekli çocuklar [Gifted children from a child development perspective]. Hedef Yayıncılık.
  3. Bildiren, A. (2018). Developmental characteristics of gifted children aged 0–6 years: Parental observations, Early Child Development and Care, 188(8), 997-1011. doi: 10.1080/03004430.2017.1389919
  4. Bildiren, A., Gür, G., Sağkal, A. S., & Özdemir, Y. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekli çocukların tanılanması ve eğitimlerine ilişkin algıları [ Preschool teachers' perceptions of the diagnosis and education of gifted children.] Ankara University Faculty of Educational Sciences Journal of Special Education, 21(2), 329-356. doi: 10.21565/ozelegitimdergisi.572326
  5. Blumen-Pardo, S. (2002). Effects of a teacher training workshop on creativity, cognition, and school achievement in gifted and non-gifted second-grade students in Lima, Peru. High Ability Studies, 13, 47-58. doi:10.1080/13598130220132307
  6. Brunet-L´ezine, I. (2001). Echelle de Developpement Psychomoteur de la Premiere Enfance Revisee [Revised Scale of Psychomotor Development of Infancy], Editions du Centre de Psychologie Appliquee.
  7. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri [Scientific research methods.]. Pegem Akademi.
  8. Chamberlin, S. A., Buchanan, M., & Vercimak, D. (2007). Serving twice-exceptional preschoolers: Blending gifted education and early childhood special education practices in assessment and program planning. Journal for the Education of the Gifted, 30(3), 372-394. doi: 10.1177/016235320703000305
  9. Clark, B. (2013). Growing up gifted: Developing the potential of children at home and at school (8th ed.). Pearson Education.
  10. Creswell, J. W. (2017). Karma yöntem araştırmalarına giriş [Introduction to mixed methods research]. (M. Sözbilir, Çev.). Pegem Akademi.
  11. Çetinkaya, Ç., & İnci, G. (2019). Üstün zekâlı ve yetenekli çocukların erken çocukluk döneminde tanılanmasında öğretmenlerin düşünceleri [Teachers' thoughts on the diagnosis of gifted and talented children in early childhood]. Kastamonu Education Journal, 27(3), 959-968. doi:10.24106/kefdergi.2130
  12. Dağlıoğlu, H.E. (2010). Üstün yetenekli çocuklar [Gifted children]. İ.H. Diken (Ed.). Erken çocukluk eğitimi [Early childhood education]. (s:48-79). Pegem A.
  13. Davis, G. A., & Rimm, S. B. (2004). Education of the gifted and talented (5th ed.). Pearson Education.
  14. Freeman,, J. (2021). Üstün potansiyelli çocuklar [Gifted lives]. (N. İdrisoğlu, Çev.). Sola Unitas.
  15. Gagne, F. (1995). From giftedness to talent, a developmental model and its ımpact on the language of the field. Roeper Review, 18,103-111. Doi: 10.1080/02783199509553709
  16. Gardner, H. (1999). Çoklu zekâ: Görüşmeler ve makaleler [Multiple intelligences: Interviews and articles]. (M. Tüzel, Çev.). ENKA Okulları.
  17. Gross, M. (2002). Musings: Gifted Children & The Gift of Friendship. Open Space Communications, Understanding Our Gifted, 14(3), 27-29. https://www.researchgate.net/publication/234729357_Musings_Gifted_Children_and_the_Gift_of_Friendship
  18. Hemphill, A., N. (2009). How teacher participation in the identification process impacts the underrepresentation of minority students in gifted programs (Unpublished doctoral thesis), Southern California University.
  19. Johnson, R. B., & Christensen, L. B. (2017). Educational research: Quantitative, qualitative, and mixed approaches (6th ed.). Sage Publishing.
  20. Jolly, J. L., & Kettler, T. (2008). Gifted education research 1994-2003: A disconnect between priorities and practice. Journal for the Education of the Gifted, 31(4), 427-446. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ799758.pdf
  21. Kaya, N. G. (2020). Supporting of gifted children’s psychosocial developments in preschool period. Psychology Research on Education And Social Sciences, 1(1), 25-30. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1099230
  22. Kıldan, A. O. (2011). Okul öncesi öğretmenlerin üstün yetenekli çocuklar hakkındaki görüşleri [Preschool teachers opinions about gifted children]. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(3), 805-818. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/817393
  23. Koshy, V., & Robinson, N. M. (2006). Too long neglected: Gifted young children. European Early Childhood Education Research Journal, 14(2), 113-126. doi: 10.1080/13502930285209951
  24. Kuo, C. C., Maker, J., Su, F. L., & Hu, C. (2010). Identifying young gifted children and cultivating problem solving abilities and multiple intelligences. Learning and Individual Differences, 20(4), 365-379. doi: 10.1016/j.lindif.2010.05.005
  25. Kurnaz, A., & Arslantaş, S. (2018). Sınıf öğretmenlerine sunulan üstün yetenekli öğrenciler için farklılaştırılmış etkinlik geliştirme eğitiminin etkisinin incelenmesi [Examining the efficiency of teacher training for teaching developing differentiated teaching activities for gifted students to the classroom teachers]. Milli Eğitim Dergisi, 47(1), 309-332. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/572169
  26. Lincoln, S. Y., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publishing.
  27. Matthews, D. J., & Foster, J. F. (2004). Being smart about gifted children. Great Potential Pr. Inc.
  28. Morelock, M. (1992). Giftedness: The view from within. Understanding Our Gifted 4 (3), 1, 11-15.
  29. Özbay, Y. (2013). Üstün yetenekli çocuklar ve aileleri [Parents of gifted children]. T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü [Publication of Republic of Turkey Ministry of Family and Social Policies General Directorate of Family and Community Services] Yayını. http://www.aep.gov.tr/wp-content/uploads/2012/10/UstunYetenekliCocuklar.pdf.
  30. Özcan, D., & Gülkaya, Ş. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekli çocuklara yönelik algı ve eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi [Determination of preschool teachers’ perceptions and training needs towards gifted and talented]. Kastamonu Education Journal, 27(5), 2355-2368. Doi: 10.24106 /kefdergi.3776
  31. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri [Qualitative research and evaluation methods]. (M. Bütün, S. B. Demir Çev.). Pegem Akademi.
  32. Petkov, V. A. & Grebennikova,V. M.(2016). Development and assessment of young children’s motor giftedness. Procedia - Social and Behavioral Sciences 233,105 – 109. Doi: 10.1016/j.sbspro.2016.10.154
  33. Robinson, N. M. (1993). Parenting the very young, gifted child (RBDM 9308). Storrs, CT: The National Research Center on the Gifted and Talented, University of Connecticut.
  34. Saranlı, A. G., & Metin, N. (2012). Üstün yetenekli çocuklarda gözlenen sosyal-duygusal sorunlar. [Social-emotional problems observed in gifted children]. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences, 45(1), 139–163. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000001239
  35. Silverman, L. K. (2014). Characteristics of giftedness scale. https://www.gifteddevelopment.com/sites/default/files/Characteristics%20of%20Giftedness%20Scale %202014.pdf.
  36. Simonton, D. K. (2014). The mad-genius paradox: Can creative people be more mentally healthy but highly creative people more mentally ill? Perspectives on Psychological Science, 9(5), 470–480. https://doi.org/10.1177/1745691614543973
  37. Strauss, A., & Corbin, J. (1990). Basics of qualitative research: Grounded theory procedurs and tecniques. Sage Publishing.
  38. Szymanski, A. (2021). High expectations limited options: How gifted students living in poverty approach the demands of AP coursework. Journal for the Education of the Gifted. 44(2) 149–170. https://doi.org/10.1177/01623532211001443
  39. Şahin, F. (2013). Üstün yetenekli öğrencilerin özellikleri konusunda okul öncesi yardımcı öğretmen adaylara verilen eğitimin etkisi. [The effect of education given to preprimary teacher candidates on the characteristics of gifted students]. Üstün Yetenekliler Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi (UYAD), 1(3), 166-175. https://www.researchgate.net/publication/262569123_Ustun_Yetenekli_Ogrencilerin_Ozellikleri_Konusunda_Okul_Oncesi_Yardimci_Ogretmen_Adaylara_Verilen_Egitimin_Etkisi
  40. Şahin, F., & Çetinkaya, Ç. (2015). An investigation of the effectiveness and efficiency of classroom teachers in the identification of gifted students. Turkish Journal of Giftedness & Education, 5(2), 133-146. https://www.researchgate.net/publication/290061988_An_Investigation_of_the_Effectiveness_and_Efficiency_of_Classroom_Teachers_in_the_Identification_of_Gifted_Students
  41. Vaivre-Douret, L. (2002). Le d´eveloppement de l’enfant aux aptitudes hautement performantes (Surdou´Es): İmportance des fonctions neuropsychomotrices. Approche Neuropsychologique Des Apprentissages Chez L’enfant, 67,95–100.
  42. Vaivre-Douret, L. (2004). Les caract´eristiques d´eveloppementales d’un ´echantillon d’enfants tout venant `a “hautes potentialit ´es (surdou´es): Suivi Prophylactique, Neuropsychiatrie De L’enfance Et De L’adolescence, 52, 129–141. https://doi.org/10.1016/j.neurenf.2004.01.006
  43. Von Karolyi, C. (2006). Grappling with complex global issues. Issue awareness in young highly gifted children: “Do the claims hold up?” Roeper Review, 28, 167–174. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/02783190609554356
  44. Vygotsky, L. S. (1986). Thought and language. MIT.
  45. Wright, B. L., & Ford, D. Y. (2017). Untapped potential: Recognition of giftedness in early childhood and what professionals should know about students of color. Gifted Child Today, 40(2), 111-116. doi: 10.1177/1076217517690862
  46. Yalım Yaman, D., & Bugay Sökmez, A. (2020). A case study on social-emotional problems in gifted children. Elementary Education Online, 19 (3) 1768-1780. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2020.735156
  47. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods in the social science]. (6. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
  48. Yin, R. K. (2014). Case study research: design and methods. Sage Publishing.
  49. Özcan, D., & Gülkaya, Ş. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekli çocuklara yönelik algı ve eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi [Determination of preschool teachers’ perceptions and training needs towards gifted and talented]. Kastamonu Education Journal, 27(5), 2355-2368. Doi: 10.24106 /kefdergi.3776