Dergiler / Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 3

Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Eğitsel Değerlendirme Sürecinde Okuma ve Yazma Becerilerinin Değerlendirilmesi

Assessment of Reading and Writing Skills in the Educational Evaluation Process at Guidance and Research Centers

Sayfa
511–526
Yayın Tarihi
2026-02-23
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Analiz sonucunda katılımcı görüşlerinden beş temel tema elde edilmiştir: (1) okuma ve yazma becerilerinin değerlendirilmesinde yaşanan güçlükler, (2) değerlendirme sürecini kolaylaştıran unsurlar, (3) kullanılan materyal ve ölçme araçları, (4) kurumlardan beklentiler ve (5) hizmet içi eğitim gereksinimleri.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Giriş: Bu çalışmada, Türkiye’de Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde (RAM) okuma ve yazma becerilerinin değerlendirilmesine ilişkin mevcut uygulamalar, karşılaşılan güçlükler ve personel gereksinimleri incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma, Ankara’da bulunan iki Rehberlik ve Araştırma Merkezinde görev yapan ve farklı mesleki geçmişlere sahip 17 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Analiz sonucunda katılımcı görüşlerinden beş temel tema elde edilmiştir: (1) okuma ve yazma becerilerinin değerlendirilmesinde yaşanan güçlükler, (2) değerlendirme sürecini kolaylaştıran unsurlar, (3) kullanılan materyal ve ölçme araçları, (4) kurumlardan beklentiler ve (5) hizmet içi eğitim gereksinimleri.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:17 katılımcı
⚙️Değişkenler:Rehberlik ve araştırma merkezi · okuma ve yazma · eğitsel değerlendirme

Özet

Giriş: Bu çalışmada, Türkiye’de Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde (RAM) okuma ve yazma becerilerinin değerlendirilmesine ilişkin mevcut uygulamalar, karşılaşılan güçlükler ve personel gereksinimleri incelenmiştir. Yöntem: Araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenolojik desen kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma, Ankara’da bulunan iki Rehberlik ve Araştırma Merkezinde görev yapan ve farklı mesleki geçmişlere sahip 17 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular: Analiz sonucunda katılımcı görüşlerinden beş temel tema elde edilmiştir: (1) okuma ve yazma becerilerinin değerlendirilmesinde yaşanan güçlükler, (2) değerlendirme sürecini kolaylaştıran unsurlar, (3) kullanılan materyal ve ölçme araçları, (4) kurumlardan beklentiler ve (5) hizmet içi eğitim gereksinimleri. Katılımcılar; materyal eksiklikleri, standartlaştırılmamış değerlendirme araçları ve yetersiz mesleki eğitim gibi çeşitli engellere dikkat çekmiştir. Buna karşın, performans değerlendirme formları gibi araçların değerlendirme sürecini kolaylaştırdığı ifade edilmiştir. Ayrıca mesleki gelişimi destekleyecek eğitim programlarının düzenlenmesi, uyarlanabilir materyallerin geliştirilmesi ve RAM süreçlerinde teknolojinin daha etkin kullanılması gerektiği vurgulanmıştır. Tartışma: Bu çalışma, RAM’larda okuma ve yazma becerilerinin nasıl değerlendirildiğine ilişkin anlayışı derinleştirmekte ve mevcut uygulamaların iyileştirilmesine yönelik öneriler sunmaktadır. Elde edilen bulgular, RAM’lara yönelik eğitim politikalarına ve çözüm önerilerine rehberlik edebilir.

Abstract

Introduction: This study examined the current practices, challenges, and personnel needs related to the assessment of reading and writing skills in Guidance and Research Centers (GRC) in Türkiye. Method: The research utilized a phenomenological design, which is a qualitative research approach. The study included 17 participants with various professional backgrounds, working in two Guidance and Research Centers in Ankara. The data were gathered through semi-structured interviews and analyzed using content analysis. Findings: The analysis identified five primary themes in participants’ perspectives: (1) challenges in assessing reading and writing; (2) ease of assessment processes; (3) materials and measurement tools employed; (4) expectations from institutions; and (5) training requirements. Participants highlighted several impediments to the process, including material shortages, non-standardized assessment tools, and inadequate professional training. Nevertheless, they acknowledged that tools such as performance assessment forms facilitated these processes. Moreover, it was noted that organizing training programs to enhance professional development, creating adaptable materials, and leveraging technology more effectively in GRC processes are crucial. Discussion: This study enhances understanding of how reading and writing skills are assessed in GRCs and offers recommendations for improving current practices. The findings can guide educational policies and solutions for GRCs.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bülbül, Ö. G. (2026). Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Eğitsel Değerlendirme Sürecinde Okuma ve Yazma Becerilerinin Değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 3, 511–526. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.1651955

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Akıncıoğlu-Çolak, M. (2022). Investigation of educational evaluation and diagnostıc processes of children with autism spectrum disorder [Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların eğitsel değerlendirme ve tanılama süreçlerinin incelenmesi] (Thesis Number: 753707) [Master thesis, Necmettin Erbakan University]. Necmettin Erbakan University Open Access System. https://acikerisim.erbakan.edu.tr/items/380aeca4-e1df-4457-b8d8-b99f308e06e4
  2. Aksoy, V., & Şafak, P. (2020). 573 Sayılı KHK’dan Günümüze Özel Eğitimde Eğitsel Tanılama ve Değerlendirme: Neredeyiz, Nereye Gitmeliyiz? Turkish Journal of Special Education Research and Practice, 2(1), 47-67. https://doi.org/10.37233/TRSPED.2020.0108
  3. Auphan, P., Ecalle, J., & Magnan, A. (2020). The high potential of computer-based reading assessment. Canadian Journal of Learning and Technology, 46(1), 1-23. https://doi.org/10.21432/cjlt27847
  4. Barow, T., & Östlund, D. (2020). Stuck in failure: Comparing special education needs assessment policies and practices in Sweden and Germany. Nordic Journal of Studies in Educational Policy, 6(1), 37-46. https://doi.org/10.1080/20020317.2020.1729521
  5. CAST. (2018). Universal Design for Learning Guidelines Version 2.2. http://udlguidelines.cast.org
  6. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Sage Publications.
  7. Çay, E., Sivrikaya, T., & Eldeniz-Çetin, M. (2022). Rehberlik ve araştırma merkezlerinde görev yapan eğitsel değerlendirme personelinin çoklu yetersizliği olan bireylerin değerlendirme süreçlerine ilişkin görüşleri [Perspectives of educational assessment personnel in guidance research centers on the assessment processes of individuals with multiple disabilities]. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 1047-1067. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1108291
  8. Education.com. (n.d.). Common core state standards. https://www.education.com/common-core/
  9. Frey, J. R. (2019). Assessment for special education: Diagnosis and placement. The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, 683(1), 149-161. https://doi.org/10.1177/0002716219841352
  10. Göksoy, S., & Öksüz, K. (2019). Rehberlik ve araştırma merkezlerinde görev yapan öğretmenlerin eğitsel tanılama sürecinde yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri [Problems experienced by GRC teachers in the educational diagnosis process and solution suggestions]. Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 65-80. https://doi.org/10.22464/diyalektolog.282
  11. Individuals with Disabilities Education Act (IDEA). (2004). Public Law 108-446. U.S. Department of Education. https://www.congress.gov/108/plaws/publ446/PLAW-108publ446.pdf
  12. Krippendorff, K. (2004). Content analysis: An introduction to its methodology (2nd ed.). Sage Publications.
  13. Maraklı, Ö. (2016). Rehberlik ve araştırma merkezlerinde görev yapan özel eğitim öğretmenlerinin eğitsel değerlendirme ve yerleştirmede kullanılan program modüllerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi [Examining the views of special education teachers in guidance and research centers about program modules used for educational assessment and placement] (Publication No. 450106) [Master's thesis, Gazi University]. Council of Higher Education Thesis Center.
  14. Mich, O., Mana, N., Gretter, R., Matassoni, M., ve Falavigna, D. (2020). Automatically assess children’s reading skills [Çocukların okuma becerilerini otomatik olarak değerlendirme]. O. Mich, N. Mana, R. Gretter, M. Matassoni, ve D. Falavigna (Eds.), Proceedings of the 1st workshop on tools and resources to empower people with reading difficulties (READI) içinde (ss. 20-26).
  15. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage Publications.
  16. Ministry of National Education. (2021). Yeni destek eğitim programları için rehberlik ve araştırma merkezi uygulama kılavuzu [Guidance and research center application guide for new support education programs]. General Directorate of Special Education and Guidance Services. https://beylikduzuram.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/34/06/970637/dosyalar/2022_05/25094111_DEP-RAM-Uygulama-Kilavuzu.pdf
  17. Öğülmüş, K. (2021). Türkiye’de Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Bireylerin Tanılama Sürecinin Rehberlik Araştırma Merkezi Perspektifinden İncelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 4176-4204. https://doi.org/10.26466/opus.948202
  18. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Sage Publications.
  19. Ritchey, K. D. (2006). Learning to Write: Progress-Monitoring Tools for Beginning and At-Risk Writers. TEACHING Exceptional Children, 39(2), 22-27. https://doi.org/10.1177/004005990603900204 (Original work published 2006)
  20. Rodden-Nord, K., & Shinn, M. (1991). The range of reading skills within and across general education classrooms: Contributions to understanding special education for students with mild handicaps. The Journal of Special Education, 24(4), 441-453. https://doi.org/10.1177/002246699102400405
  21. Savolainen, H., Ahonen, T., Aro, M., Tolvanen, A., & Holopainen, L. (2008). Reading comprehension, word reading and spelling as predictors of school achievement and choice of secondary education. Learning and Instruction, 18(3), 201-210. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2007.09.017
  22. Seifert, S., & Paleczek, L. (2021). Digitally assessing text comprehension in grades 3-4: Test development and validation. Electronic Journal of e-Learning, 19(5), 336-348. https://doi.org/10.34190/ejel.19.5.2467
  23. Smith, J. A., & Osborn, M. (2015). Interpretative phenomenological analysis as a useful methodology for research on the lived experience of pain. British Journal of Pain, 9(1), 41–42. https://doi.org/10.1177/2049463714541642
  24. Transcriptor. (n.d.). Transcriptor: Online transcription tool. https://app.transkriptor.com/dashboard
  25. Virinkoski, R., Lerkkanen, M.-K., Holopainen, L., Eklund, K., & Aro, M. (2018). Teachers’ ability to identify children at early risk for reading difficulties in grade 1. Early Childhood Education Journal, 46(5), 497-509. https://doi.org/10.1007/s10643-017-0883-5