Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular: Analiz sonucunda beş tema ortaya çıkmıştır: (1) Kolaylık ve pratik yararlar; alt sınıflar YZ’yi zaman kazandıran ve akademik süreçleri kolaylaştıran bir araç olarak görmüştür. (2) Etik, gizlilik ve güven sorunları; üst sınıflarda hatalı bilgi, mahremiyet ve profesyonel sorumluluk endişeleri öne çıkmıştır. (3) Mesleki rol algısı; YZ öğrencilerin bir kısmı tarafından tamamlayıcı, bir kısmı tarafından mesleği tehdit eden bir unsur olarak değerlendirilmiştir. (4) Eğitim ve müfredat beklentileri; öğrenciler doğrulama, etik farkındalık, veri okuryazarlığı ve etkili prompt yazma gibi yetkinliklere ihtiyaç duymuştur. (5) Erişim ve adalet algısı; özellikle ücretli YZ araçlarına erişimde adaletsizlik hissi bildirilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Amaç: Bu çalışma, beslenme ve diyetetik bölümü öğrencilerinin yapay zekâya (YZ) yönelik tutumlarını, algıladıkları yarar–riskleri, etik ve gizlilik kaygılarını ve YZ çağındaki eğitim ihtiyaçlarını nitel olarak incelemekte ve YZ’ye ilişkin görüşlerin sınıf düzeyine göre değişimini değerlendirmektedir. Yöntem: Araştırma, nitel ve keşfedici bir tasarım ile yürütülmüştür. Amaçlı örnekleme yoluyla seçilen 16 öğrenci (her sınıftan dört öğrenci) ile yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler ses kaydı ile kaydedilmiş, kelimesi kelimesine deşifre edilerek anonimleştirilmiştir. Veriler, Refleksif Tematik Analiz (RTA) yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Sınıf düzeyleri arasındaki sistematik karşılaştırmalarda Çerçeve Yöntemi kullanılmıştır. Güvenirlik; yinelemeli kodlama, alan notları, karar izi ve COREQ/SRQR ilkelerine dayalı raporlama ile desteklenmiştir. Bulgular: Analiz sonucunda beş tema ortaya çıkmıştır: (1) Kolaylık ve pratik yararlar; alt sınıflar YZ’yi zaman kazandıran ve akademik süreçleri kolaylaştıran bir araç olarak görmüştür. (2) Etik, gizlilik ve güven sorunları; üst sınıflarda hatalı bilgi, mahremiyet ve profesyonel sorumluluk endişeleri öne çıkmıştır. (3) Mesleki rol algısı; YZ öğrencilerin bir kısmı tarafından tamamlayıcı, bir kısmı tarafından mesleği tehdit eden bir unsur olarak değerlendirilmiştir. (4) Eğitim ve müfredat beklentileri; öğrenciler doğrulama, etik farkındalık, veri okuryazarlığı ve etkili prompt yazma gibi yetkinliklere ihtiyaç duymuştur. (5) Erişim ve adalet algısı; özellikle ücretli YZ araçlarına erişimde adaletsizlik hissi bildirilmiştir. Çerçeve yöntemi, alt sınıfların YZ’ye daha pratik ve olumlu; üst sınıfların ise daha eleştirel ve risk odaklı yaklaştığını göstermiştir. Sonuç: Bulgular, YZ’ye ilişkin öğrenci algılarının sınıf düzeyi arttıkça daha eleştirel ve risk odaklı olduğunu göstermektedir. Mevcut durum, beslenme-diyetetik bölümlerinde etik, doğrulama ve sorumlu kullanım becerilerini kapsayan aşamalı YZ okuryazarlığı eğitiminin gerekliliğini vurgulamaktadır.
Abstract
Aim: This study qualitatively examines nutrition and dietetics students' attitudes towards artificial intelligence (AI), their perceived benefits and risks, ethical and privacy concerns, and educational needs in the AI era, while evaluating how these views vary by academic grade level. Method: The study employed a qualitative and exploratory design.Purposive sampling was used to select 16 students (four per class) for face-to-face, semi-structured interviews. The interviews were audio-recorded, transcribed verbatim, and anonymized. Data were analyzed using Reflexive Thematic Analysis, and class-level comparisons were conducted using the Framework Method. Reliability was supported through iterative coding, field notes, decision trails, and COREQ/SRQR-informed reporting. Results: The analysis revealed five themes: (1) Convenience and practical benefits; lower-grade students viewed AI as a time-saving tool that facilitates academicprocesses. (2) Ethical, privacy, and trust concerns; upper-grade students emphasized risks related to inaccuracy, privacy, and professional responsibility. (3) Professional role perception; AI was seen as either complementary or potentially threatening. (4) Required skills and educational needs; students emphasized verification, ethical awareness, data literacy, and effective prompting. (5) Access and inequality; a sense of unfairness was reported, particularly regarding access to paid AI tools. The framework analysis showed that lower –grade studentsapproached AI in a more practical and positive manner, whereas upper-grade classeswere more critical and risk-focused. Conclusion: The findings indicate that student perceptions of AI become more critical and risk-focused as academic grade level increases. This situation highlights the necessity of a phased AI literacy education program in nutrition and dietetics departments that covers ethics, verification, and responsible use skills.